Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

Prezydent Autonomii Palestyńskej Mahmud Abbas potępił działania izraelskiej armii na Zachodnim Brzegu jako „czystkę etniczną”. Rzecznik Autonomii Nabil Abu Rudeine przekazał w oświadzczeniu, że Autonomia „potępia rozszerzenie wojny z Palestyńczykami przez władze okupacyjne na Zachodni Brzeg w celu realizacji planu przesiedlenia palestyńskch obywateli i czystki etnicznej”.

21 stycznia, tuż po wejściu w życie porozumienia o zawieszeniu broni z Hamasem w Strefie Gazy, izraelska armia rozpoczęła operację o kryptonimie „Żelazny Mur” w Dżeninie na północy Zachodniego Brzegu. Palestyńska agencja prasowa Wafa informuje, że w wyniku operacji zginęło już 25 osób (cytowany komunika nazywa z imienia i nazwiska dwóch starszych mężczyzn zastrzelonych przez izraelską armię), a 15 tys. zostało wysiedlonych ze swoich domów. W komunikacie czytamy też o wysadzeniu 20 budynków – w wyniku eksplozji ucierpiał także lokalny szpital. Według palestyńskiego Ministerstwa Zdrowia od początku roku z rąk izraelskiej armii zginęło na Zachodnim Brzegu już 70 osób.

Burmistrz Dżeninu Mohamed Dżarar powiedział dla Wafy:

„Stoimy prze katastrofą humanitarną w Dżeninie, szczególnie w przypadku kontynuowania ewakuacji obywateli i zmuszania ich do ucieczki. Władze okupacyjne zmusiły około 300 osób do opuszczenia własnych mieszkań [...] w sobotę wieczorem”.

Zdaniem burmistrza największym wyzwaniem jest obecnie znalezienie schronienia dla wysiedlonych.

Według izraelskiego premiera Benjamina Netanjahu operacja ma na celu eliminację terrorystów działających w Dżeninie. Głównym przeciwnikiem na tym terenie jest powstała w 2021 roku stowarzyszona między innymi z Brygadami al-Kassam (zbrojnym ramieniem Hamasu) organizacja Brygady Dżeninu.

Jaki jest kontekst

Działania izraelskiej armii skupione są w obozie dla uchodźców w Dżeninie, gdzie mieszka kilkanaście tysięcy osób. Chodzi o uchodźców po wojnie arabsko-izraelskiej z 1948 roku i ich potomków. W samym mieście Dżenin, jednym z większych na Zachodnim Brzegu, mieszka ponad 100 tys. osób.

Po 7 października 2023 roku Zachodni Brzeg, gdzie mieszka około trzech milionów Palestyńczyków, umykał centrum uwagi światowej opinii publicznej. W tym czasie jednak wzmożyły się tam bezkarne ataki izraelskich osadników na palestyńskich mieszkańców. Na Zachodnim Brzegu mieszka dziś kilkaset tysięcy (istnieją szacunki między 500 tys. a 750 tys.) izraelskich osadników.

Ich motywacje do osiedlania się na okupowanej przez Izrael ziemi są bardzo różne – od ekonomicznych (tańsze domy i mieszkania) do religijnych i mesjanistycznych (ziemia należy się Izraelowi, bo tak przekazał Bóg). Nie wszyscy osadnicy są zradykalizowani i agresywni, ale od października 2023 roku Al Dżazira zarejestrowała ponad 1,8 tys. ataków na Palestyńczyków – mniej więcej cztery dziennie. To brutalizuje i tak trudne życie na wielu terenach Zachodniego Brzegu i popycha część Palestyńczyków w ręce radykalnych organizacji.

W wyniku porozumień z Oslo z 1993 roku Zachodni Brzeg podzielony jest na trzy strefy o różnym stopniu autonomii. Strefa C, która obejmuje ponad 60 proc. ziemi, to pełna kontrola administracyjna Izraela. Według porozumienia sprzed ponad trzech dekad kolejne strefy miały być oddawane pod władzę Autonomii Palestyńskiej, a na końcu miało dojść do stworzenia palestyńskiego państwa. Nigdy jednak nie udało się doprowadzić do porozumienia w kwestii kolejnych kroków.

Dziś ewentualne porozumienie i państwo palestyńskie jest bardzo odległe. Część urzędników z amerykańskiej administracji Donalda Trumpa uważa, że Izrael ma prawo do tej ziemi wynikające z pism religijnych. Nominat Trumpa na ambasadora USA w Izraelu, Mike Huckabee uważa, że nie istnieje coś takiego jak Zachodni Brzeg. Huckabee nazywa te ziemie Judeą i Samarią i zaprzecza izraelskiej – jego zdaniem jedynymi okupantami tych ziem byli... Babilończycy.

Przeczytaj inne teksty na ten temat w OKO.press

Przeczytaj także: