Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

To jedno z najbardziej spektakularnych zjawisk astronomicznych. Całkowite zaćmienie Słońca, które przypada na 12 sierpnia, będzie pierwszym takim widocznym w kontynentalnej Europie od 27 lat.

Zaćmienie całkowite rozpocznie się o wschodzie Słońca we wschodniej części półwyspu Tajmyr w Rosji, następnie przetnie Ocean Arktyczny, wschodnią Grenlandię, zachodnią Islandię, północną część Oceanu Atlantyckiego, po czym będzie widoczne w Hiszpanii i na niewielkim obszarze Portugalii (gmina Bragança). Zaćmienie zakończy się o zachodzie Słońca na Morzu Śródziemnym, na południowy wschód od Balearów. I to tam nadciągają tłumy turystów chcących na własne oczy zobaczyć to podniebne widowisko. Hiszpania szacuje, że na obserwacje zaćmienia przyjedzie nawet pół miliona turystów.

Hiszpańskie władze wysyłają na Baleary dziesiątki tysięcy żołnierzy, policjantów i ratowników. Służby obawiają się bowiem paraliżu komunikacyjnego. Władze chcą zapobiec sytuacji, w której samochody i łodzie obserwatorów zaćmienia zablokują drogi ewakuacyjne, dostęp do plaż, portów lub tras wykorzystywanych przez służby ratunkowe. Hiszpania wyznaczyła oficjalne punkty obserwacyjne, wydała zakazy rozpalania grilli i ognisk, które mogą wywołać pożary na i tak suchej ziemi.

Zaćmienie słońca. Gdzie oglądać je w Polsce?

Żeby obejrzeć zaćmienie Słońca nie trzeba wyjeżdzać zagranicę. Wystarczy linia horyzontu, rozległa łąka, skraj pola czy jeziora, wejście na nieduże wzniesienie. Pas zaćmienia przebiegnie bowiem względnie blisko Polski.

Najlepiej widać je będzie na północnym zachodzie. Maksymalna faza w naszym kraju osiągnie 88 procent w Kotlinie Kłodzkiej. Zjawisko będzie spektakularne także na Mazurach, gdzie faza wyniesie 85 procent. Im dalej na południowy wschód, tym mniej będzie widać. W Warszawie będzie to około 79 procent. Jak podaje Uniwersytet Jagielloński, maksimum zaćmienia w Krakowie przypadnie ok. 19:56, gdy Księżyc zasłoni ok. 70 procent tarczy Słońca. Najgorsza sytuacja z kolei wystąpi w Bieszczadach – najczystszym niebie w Polsce, gdzie uda się zobaczyć tylko 42 procent zasłoniętej tarczy.

„Maksymalna faza zaćmienia w Polsce nastąpi tuż przed albo w trakcie zachodu Słońca. Czeka nas więc najbardziej spektakularny zachód Słońca od dziesięcioleci” – pisze na swoim kanale popularyzator astronomii Karol Wójcicki, autor profilu „Z głową w gwiazdach”.

W wielu miastach organizowane są pikniki i wydarzenia organizujące ludzi we wspólne oglądanie zaćmienia. Nawet Google przygotował specjalną nakładkę. Po wpisaniu w wyszukiwarkę „zaćmienie słońca 12 sierpnia” ekran przez chwilę ciemnieje.

Zaćmienia nie można oglądać gołym okiem. Dr inż Paweł Janowski z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie podnosi, że warto wyposażyć się w specjalne okulary astronomiczne. Wystarczą również lornetki lub teleskopy wyposażone w odpowiednie filtry słoneczne. Jest jeszcze jedna metoda – projekcyjna. – Nie musimy nawet patrzeć bezpośrednio na Słońce. Możemy rzutować jego obraz na kartkę papieru i obserwować zmieniający się kształt tarczy – wyjaśnia dr Janowski.

Naturalny projektor tworzą również przerwy między liśćmi drzew. Jak mówi ekspert, podczas częściowego zaćmienia na chodnikach czy ścianach pojawiają się setki małych sierpów, będących obrazami przysłoniętego Słońca. – Należy natomiast unikać sposobów obserwacji, które przez lata obrosły mitami. Płyty CD, przydymione szkło, okulary przeciwsłoneczne czy klisze fotograficzne nie zapewniają wystarczającej ochrony. To metody, które mogą dawać złudne poczucie bezpieczeństwa. Oko nie odczuwa bólu podczas uszkadzania siatkówki, dlatego ryzyko jest szczególnie duże – zaznacza badacz.

Zaćmienie Słońca to dopiero początek spektaklu

Kiedy słońce całkowicie już zajdzie, warto zerknąć na niebo w poszukiwaniu „spadających gwiazd”. W nocy z 12 na 13 sierpnia będzie maksimum meteorów z roju Perseidów. Dostrzec możemy nawet 100 zjawisk na godzinę – i to w komfortowych warunkach, bowiem Księżyc znajdzie się w nowiu, a więc jego blask nie rozświetli nocnego nieba. Perseidy najlepiej widoczne będą po północy.

Nad ranem zaś odbędzie się parada planet. W jednej linii na niebie ustawią się Merkury, Jowisz, Mars, Saturn, Uran i Neptun. Najlepsze warunki do obserwacji powinny pojawić się przed wschodem Słońca. Mars i Saturn mają być wówczas dostrzegalne gołym okiem. W przypadku Merkurego i Jowisza warunkiem obserwacji okaże się bezchmurne niebo. Natomiast by dostrzec Uran i Neptun, będzie trzeba użyć lornetki lub teleskopu.

Przeczytaj więcej w OKO.press:

Przeczytaj także: