Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

„Na czas trwania parady (od godziny 10 czasu kijowskiego 9 maja 2026 r.) wyłączyć obszar Placu Czerwonego z planu użycia ukraińskiej broni” – czytamy na stronie prezydenta.

Decyzja została podjęta „w celach humanitarnych, zgodnie z ustaleniami poczynionymi podczas rozmów ze stroną amerykańską w dniu 8 maja 2026 r.”.

Zełenski poinformował, że w ramach procesu negocjacyjnego, przy pośrednictwie Stanów Zjednoczonych, Rosja zgodziła się przeprowadzić wymianę jeńców wojennych w formacie „1000 za 1000” oraz ustanowić zawieszenie broni w dniach 9–11 maja.

„W dniach 9, 10 i 11 maja należy również wprowadzić reżim ciszy. Ukraina konsekwentnie działa na rzecz uwolnienia swoich obywateli z rosyjskiej niewoli. Poleciłem naszemu zespołowi, aby niezwłocznie przygotował wszystko, co niezbędne do przeprowadzenia wymiany” – napisał prezydent w komunikatorze Telegram.

„Plac Czerwony jest dla nas mniej ważny niż życie ukraińskich jeńców, których można sprowadzić do domu” – dodał ukraiński prezydent.

Zełenski podziękował prezydentowi USA Donaldowi Trumpowi i jego zespołowi za skuteczne działania dyplomatyczne. „Liczymy, że Stany Zjednoczone dopilnują, by strona rosyjska dotrzymała zawartych ustaleń” – zaznaczył.

Putin: Rosja wstrzyma ataki na Ukrainę

Doradca ds. polityki zagranicznej rosyjskiego przywódca Władimira Putina Jurij Uszakow oświadczył w piątek wieczorem, że Kreml zgodził się na ogłoszone przez prezydenta USA Donalda Trumpa trzydniowe zawieszenie broni — podał Reuters.

„Głównym punktem porozumienia podczas zawieszenia broni jest wymiana 1000 jeńców po każdej stronie” – powiedział Uszakow, cytowany przez rosyjskie media. Zwrócił też uwagę, że decyzja ta jest kontynuacją niedawnej rozmowy telefonicznej Putina z Trumpem.

Trump potwierdza porozumienie Ukrainy i Rosji

„Z przyjemnością ogłaszam, że w wojnie między Rosją a Ukrainą nastąpi TRZYDNIOWE ZAWIESZENIE BRONI (9, 10 i 11 maja). Obchody w Rosji przypadają na Dzień Zwycięstwa, ale podobnie jest w Ukrainie, bo kraj ten również odegrał ważną rolę w II wojnie światowej” – napisał Trump w piątek wieczorem 8 maja na swoim portalu społecznościowym Truth Social. Chociaż Ukraina od kilku lat obchodzi Dzień Pamięci i Zwycięstwa nad nazizmem w II wojnie światowej 8 maja.

Trump zaznaczył, że to właśnie on poprosił o zawieszenie broni i „bardzo docenia zgodę” zgodę prezydenta Władimira Putina oraz prezydenta Wołodymyra Zełenskiego.

„Mam nadzieję, że jest to początek końca bardzo długiej, krwawej i zaciętej wojny. Trwają rozmowy dotyczące zakończenia tego poważnego konfliktu, największego od czasów II wojny światowej, a każdego dnia jesteśmy coraz bliżej rozwiązania” – napisał Trump.

Rozejm jest skutkiem rozmów w piątek 8 maja głównego ukraińskiego negocjatora Rustema Umierowa z wysłannikami Trumpa, Steve'em Witkoffem i Jaredem Kushnerem na Florydzie. Umierow zaznaczył, że głównym tematem rozmów były kwestie humanitarne, a zwłaszcza powrót więźniów.

Jaki jest kontekst?

Ukraina coraz bardziej skutecznie atakuje rosyjskie obiekty wojskowe oraz infrastrukturę zasilającą wojnę. Z uwagi na zagrożenie Kreml okroił plany corocznej defilady w Moskwie, zaostrzając środki bezpieczeństwa. Po raz pierwszy od kilkunastu lat w paradzie nie będzie ciężkiego sprzętu wojskowego. W niektórych innych miastach uroczystości zostały odwołane.

4 maja rosyjskie Ministerstwo Obrony ogłosiło jednostronne zawieszenie broni na 8 i 9 maja oraz zagroziło zmasowanymi atakami na centrum Kijowa, jeśli Ukraina spróbuje „zakłócić obchody Dnia Zwycięstwa”.

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski stwierdził z kolei, że zawieszenie broni musi mieć charakter długoterminowy, a „nie trwać tylko kilka godzin”. Ukraina nie chciała rozejmu na kilka godzin tylko po to, żeby Putin mógł przeprowadzić swoją Paradę. Zełenski ogłosił zawieszenie broni od północy 6 maja. Rosja go naruszyła, atakując ukraińskie miasta.

Co więcej, w nocy z 7 na 8 maja – kiedy Rosjanie proponowali zawieszenie broni – wojska rosyjskie kontynuowały ataki na ukraińskie pozycje na froncie. Zełenski obiecał odpowiedzieć tym samym. W związku z tym Ukraina kontynuowała swoje działania polegające na osłabieniu potencjału wroga. 8 maja Ukraińcy trafili w Rosji: rafinerię w Jarosławiu (800 km od granicy z Ukrainą) oraz rafinerie w Permie (1600 km), dwa obiekty wojskowe w Rostowie nad Donem (500 km) i bazę wojskową pod Groznym w Czeczenii (1000 km). Kilkadziesiąt ukraińskich dronów Rosjanie zestrzelili nad Moskwą.

To, że Ukraina oficjalnie zezwoliła Rosji przeprowadzić Paradę w Dniu Zwycięstwa jest poniżające dla Kremla i dobrze pokazuje, że zmienia się charakter tej wojny. Ukraina już nie tylko cierpi, a może też zadawać bolesne ciosy przeciwnikowi. Putin ma kłopoty, a propagandzie co raz trudniej jest wytłumaczyć, że Rosja przegrywa tę wojnę.

Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow skomentował dekret prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, zezwalający na zorganizowanie parady w Moskwie. Pieskow twierdzi, że Rosjanie nie potrzebują żadnych zezwoleń i „biada temu, kto próbuje żartować z Dnia Zwycięstwa”.

Siły Powietrzne Ukrainy rano, 9 maja poinformowały, że w nocy (od godz. 18:00 8 maja) Rosjanie przeprowadzili atak przy użyciu rakiety balistycznej Iskander-M wystrzelonej z Krymu oraz 43 bojowych bezzałogowych statków powietrznych. Według stanu na godz. 08:00 (czas lokalny) ukraińska obrona przeciwlotnicza zestrzeliła lub unieszkodliwiła 34 wrogie bezzałogowe statki powietrzne. Odnotowano trafienia rakiety oraz 9 uderzeniowych bezzałogowych statków powietrznych w 6 lokalizacjach, a także upadek zestrzelonych (odłamki) w 2 lokalizacjach. Z komunikatu nie wiadomo, czy atak trwał po północy, kiedy to rozpoczęło się ogłoszone przez Ukrainę i Rosję zawieszenie broni.

Wieczorem 8 maja rosyjskie wojska zaatakowały infrastrukturę cywilną w obwodzie czernihowskim. W wyniku ataku na terenie lokalnego gospodarstwa wybuchł pożar. Całkowicie spłonęły budynki gospodarcze oraz magazyn z paszą mieszankową. Dwie osoby zginęły, jedna osoba została ranna. Pod ostrzałem był też obwód dnipropetrowski. Zginęły dwie osoby, a dwie kolejne odniosły obrażenia.

Tekst został zaktualizowany.

Przeczytaj więcej w OKO.press:

Przeczytaj także: