Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

W poniedziałek 4 października były minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro po raz czwarty nie stawił się na wezwanie komisji śledczej ds. Pegasusa. Nie usprawiedliwił też swojej nieobecności. Już wtedy przewodnicząca komisji Magdalena Sroka informowała, że w grę wchodzi uchylenie immunitetu Ziobry. Komisja przegłosowała w tej sprawie wniosek.

W piątek (8.11) Sroka potwierdziła oficjalnie, że za pośrednictwem marszałka Sejmu Szymona Hołowni skierowany zostanie wniosek do Prokuratora Generalnego Adama Bodnara o uchylenie immunitetu Zbigniewowi Ziobrze.

„Następnie w Prokuraturze Generalnej odbędzie się sprawdzenie tego wniosku pod kątem formalnym i zwrócenie się do Sejmu o rozpoczęcie procedury uchylenia immunitetu. Następnie ten wniosek trafi do sejmowej komisji regulaminowej, która go rozpatrzy. Dopiero kiedy trafi pod obrady Sejmu, podejmiemy decyzję, czy immunitet zostanie uchylony” – powiedziała Magdalena Sroka.

Jeśli Sejm wyrazi zgodę na uchylenie immunitetu — wyjaśniała posłanka — komisja śledcza wystąpi do sądu, ze wskazaniem terminu, o to, by zatrzymać i przymusowo doprowadzić Ziobrę na przesłuchanie. Dodała: „Zobaczymy, jak to w praktyce będzie wyglądało. Oczekujemy, że organy państwa sprawnie przeprowadzą tę całą procedurę. Myślę, żebyśmy się prędzej nastawiali na styczeń, a nie grudzień”.

Wiceszef komisji ds. Pegasusa Witold Zembaczyński, poseł KO, zwrócił uwagę podczas konferencji, że nie było wcześniej przypadku, żeby poseł musiał być przymusowo doprowadzany przed komisję śledczą. „To jest nowa działka prawa” – wyjaśniał. „Wymaga w tej chwili pewnego rodzaju precedensu i my ten precedens w tej chwili tworzymy” – dodał. Powiedział także, że Ziobro „w sposób uporczywy, lekceważący, wręcz znieważający polską policję ukrywał się przed funkcjonariuszami stanowiącymi zespół doręczeniowy wezwań na komisję śledczą, próbował nie wychodzić z domu, musieli wręcz na niego czatować”.

Jaki jest kontekst?

Po posiedzeniu komisji 4 listopada Zbigniew Ziobro opublikował na portalu X oświadczenie: „Jeśli Sejm powoła komisję ds. Pegasusa bez wad wytkniętych w orzeczeniu TK, chętnie stawię się, by złożyć zeznania, bo pokażą one, jak wiele zrobiłem, by Polacy mogli czuć się bezpieczniej” – napisał Zbigniew Ziobro.

Chodzi o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 września 2024 roku. TK orzekł wtedy, że zakres działania komisji jest niezgodny z konstytucją. Stanisław Piotrowicz, uzasadniając decyzję Trybunału Julii Przyłębskiej, powiedział, że uchwała o powołaniu komisji śledczej ws. Pegasusa została „dotknięta wadą prawną”. Zasiadający w komisji posłowie PiS przestali pojawiać się na posiedzeniach.

Posłanki i posłowie z koalicji rządzącej podkreślają jednak, że uchwała Sejmu z 17 stycznia 2024 roku ws. powołania komisji została przyjęta jednomyślnie i głosowało za nią 175 posłów Prawa i Sprawiedliwości. Wiceszef komisji Marcin Bosacki (KO) wyjaśniał również, że wyrok TK nie obowiązuje, ponieważ nigdy nie został opublikowany „w związku z czym z całą pewnością nie obowiązuje ani w komisji, ani w Sejmie”.

Komisja śledcza zajmuje się sprawą Pegasusa, systemu, który został stworzony przez izraelską firmę NSO Group do walki z terroryzmem i zorganizowaną przestępczością.

20 grudnia 2021 kanadyjska organizacja Citizen Lab poinformowała jednak, że system w Polsce był nadużywany, a władza w rękach PiS śledziła za jego pomocą prokurator Ewę Wrzosek i mecenasa Roman Giertych. Trzy dni później okazało się, że Pegasusem był śledzony także Krzysztof Brejza z Platformy Obywatelskiej. Lista jest jednak znacznie dłuższa.

„Szokująco długa” – komentował minister sprawiedliwości Adam Bodnar w lutym 2024. „Trudno mi sobie wyobrazić powody, dla których osoby, które widziałem na tej liście, miałyby być objęte kontrolą” – dodał.

Komisja ds. Pegasusa — przeczytaj więcej na ten temat

Przeczytaj także: