Po spotkaniu z prezydentem Polski Barack Obama wprost powiedział, że Stany Zjednoczone są zaniepokojone sprawą Trybunału Konstytucyjnego. Przypominamy listę argumentów


Powiedziałem prezydentowi Dudzie o naszym zaniepokojeniu związanym z pewnymi działaniami i impasem w zakresie Trybunału Konstytucyjnego.

Barack Obama, Konferencja prasowa podczas szczytu NATO w Warszawie - 08/07/2016

Fot. Adam Stepien / Agencja Gazeta


prawda. Racja. Obama ma powody do niepokoju o stan państwa prawa w Polsce.


Wypowiedź prezydenta USA Baracka Obamy zawiera jasną, brutalnie „niedyplomatyczną” opinię: sytuacja wokół Trybunału jest niepokojąca.

Chwilę wcześniej prezydent USA, przed laty wykładowca prawa konstytucyjnego, mówił, że trzeba wspierać “instytucje demokratyczne”. „[To] nie tylko słowa zapisane w konstytucji czy głosowane w wyborach, ale także instytucje, od których zależymy każdego dnia. Praworządność, niezależna władza sądownicza i wolna prasa – to są wartości, na których Stanom Zjednoczonym bardzo zależy. Leżą także u sedna NATO. Praworządność i demokracja – były to wartości, które świętowaliśmy dwa lata temu na Placu Zamkowym”.

W kontekście wypowiedź Obamy jest jasna: dla Stanów Zjednoczonych niepokojące jest naruszenie pozycji “demokratycznej instytucji” – czyli Trybunału Konstytucyjnego. 

Pytanie, czy to prawda? W ocenie OKO.press to twierdzenie jest dobrze uzasadnione – dlatego warto przypomnieć argumenty tych, którzy twierdzą, w Polsce doszło do naruszenia pozycji Trybunału Konstytucyjnego. a tym samym zasady trójpodziału władzy?

Analizy „Oka” wyraźnie wskazują na naruszanie konstytucji i zasad państwa prawa przez większość sejmową, rząd i prezydenta. Zwracaliśmy uwagę na:

  • zastosowanie przez prezydenta faktycznego weta wobec trójki prawomocnie wybranych przez Sejm sędziów;
  • bezprawne nieopublikowanie przez premier wyroków Trybunału Konstytucyjnego;
  • uchwalenie tuż przed Wigilią 2015 r. ustawy, bez vacatio legis, której niekonstytucyjność była ewidentna od prezentacji pierwszego projektu, co potwierdził TK w wyroku;
  • uchwalenie w ekspresowym tempie (nocą) przez Sejm nowej ustawy o TK w lipcu 2016;
  • konkretne regulacje w nowym projekcie, który miał być ustawą naprawczą, także budzą zasadnicze wątpliwości co do ich konstytucyjności, m.in. : przyznanie organom władzy wykonawczej (prezydentowi i prokuratorowi generalnemu) istotnego wpływu na: wybór prezesa TK i osłabienie jego funkcji; obstrukcję rozstrzygnięć poprzez niestawianie się na rozprawach;
  • ignorowanie krytycznych głosów instytucji obywatelskich, eksperckich i międzynarodowych: m. in. Rzecznika Praw Obywatelskich, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego, Krajowej Rady Sądownictwa oraz Komisji Weneckiej i Komisji Europejskiej.

Zobacz dziesięć analiz OKO.press poświęconych sprawie Trybunału Konstytucyjnego.


Antoni Słonimski / rys. Karolina Skrzyniarz
Dołącz do nas. Otwórz OKO.

 

Naczelny OKO.press. Redaktor podziemnego „Tygodnika Mazowsze” (1982–1989), przy Okrągłym Stole sekretarz Bronisława Geremka. Współzakładał „Wyborczą”, jej wicenaczelny (1995–2010). Współtworzył akcje: „Rodzić po ludzku”, „Szkoła z klasą”, „Polska biega”. Autor książek "Psychologiczna analiza rewolucji społecznej", "Zakazane miłości. Seksualność i inne tabu" (z Martą Konarzewską); "Pociąg osobowy".

Filip Konopczyński
Filip Konopczyński

Współzałożyciel, członek zarządu i analityk Fundacji Kaleckiego. Prawnik i Kulturoznawca, absolwent MISH UW. Współpracownik i doradca ds. międzynarodowych Instytutu Myśli Demokratycznej powołanego przez Roberta Biedronia. Publikował też m.in. w Gazecie Wyborczej, Krytyce Politycznej, Przekroju, Newsweeku, Kulturze Liberalnej, Res Publice Nowej.


Twoje OKO

Specjalne teksty. Niepublikowane taśmy. Poufne wiadomości. Za darmo. Na zawsze.

Załóż konto. Otwórz OKO!