RPO wzywa do "poszanowania przyrodzonej godności i autonomii osoby z niepełnosprawnością, niedyskryminacji, pełnego włączenia w życie społeczne"

"To pierwszy moment od kilku lat, kiedy tyle mówimy o prawach osób z niepełnosprawnościami. To sukces protestujących w Sejmie. Pokazali wyraźnie, jakie są ich potrzeby" - mówi OKO.press dr Sylwia Spurek, zastępczyni Rzecznika Praw Obywatelskich.

OKO.press zapytało, czy Rzecznik Praw Obywatelskich byłby gotowy zaangażować się w mediacje między rządem a protestującymi.

Sylawia Spurek: "Z samej istoty mediacji wynika, że muszą jej chcieć obydwie strony. RPO nie dostał żadnej propozycji ze strony rządu, prowadzenia mediacji czy negocjacji".

W Dniu Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnościami, RPO wydał 5 maja 2018 specjalne oświadczenie, podpisane przez Adama Bodnara i Sylwię Spurek, w którym punkt po punkcie analizuje zobowiązania Polski wobec osób z niepełnosprawnościami i patrzy na ich sytuację jako obywateli, którym trzeba zapewnić prawo do:

• zabezpieczenia egzystencji;
• przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej;
• pełnego udziału i włączenia w życie społeczne.

Konieczne jest wprowadzenie systemowych rozwiązań, które umożliwią osobom z niepełnosprawnościami niezależne życie:

• zapewnienie asystenta osobistego;
• rozwój mieszkalnictwa wspomaganego;
• zastąpienie instytucji ubezwłasnowolnienia systemem wspieranego podejmowania decyzji.

"Osoby z niepełnosprawnościami mają prawo pełnego udziału w życiu społecznym" - podsumowuje dr Spurek.

Wyjaśnia też, czym różni się podejście RPO od propozycji rządu:

My mówimy o mieszkaniach wspomaganych, o zniesieniu instytucji ubezwłasnowolnienia, o asystentach osobistych. Taki asystent nie decyduje za osobę niepełnosprawną, ale pomaga jej prowadzić życie.

Należy w pełni wdrażać edukację włączającą, a rząd, jak mówiły nam osoby protestujące, większy nacisk kładzie na nauczanie w domu, co skutkuje zamykaniem się osób z niepełnosprawnościami w czterech ścianach.

Oświadczenie RPO z okazji Dnia Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnościami

Działając w imieniu Rzecznika Praw Obywatelskich, organu konstytucyjnego stojącego na straży wolności i praw człowieka i obywatela, szczególną uwagę poświęcamy kwestiom zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami prawa do godnego i niezależnego życia.

Obchodzony dzisiaj Dzień Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnościami to okazja do przypomnienia obowiązków organów państwa wobec osób z niepełnosprawnościami.

Podstawowy obowiązek wynika z art. 30 Konstytucji RP, wedle którego ochrona i poszanowanie nienaruszalnej, przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka jest obowiązkiem władz publicznych.

Art. 69 Konstytucji nakłada na organy państwa obowiązki w zakresie udzielania osobom z niepełnosprawnościami pomocy

• w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.

Natomiast art. 68 ust. 3 Konstytucji zobowiązuje władze publiczne do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej osobom z niepełnosprawnościami.

Obowiązki państwa wynikają także z ratyfikowanej przez Polskę Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Konwencja opiera się na zasadach

We wrześniu 2018 roku wypełnianie zobowiązań przez Polskę na podstawie powyższej Konwencji zostanie ocenione przez Komitet ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami.

RPO wielokrotnie apelował o wdrożenie standardów ochrony praw osób z niepełnosprawnościami. Rekomendacje dotyczyły

Poza zmianami w zakresie świadczeń społecznych odnoszących się do podstawowych potrzeb osób z niepełnosprawnościami, zabiegaliśmy o pilne wprowadzenie systemowego wsparcia osób z niepełnosprawnościami w środowisku lokalnym.

Polegałoby ono na

Ważne są także działania zmierzające do deinstytucjonalizacji systemu wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.

Obchodzony dzisiaj Dzień Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnościami to także kolejna okazja to wyrażenia wsparcia i solidarności z protestującymi w Sejmie osobami z niepełnosprawnością oraz ich rodzicami. Bez realizacji elementarnych potrzeb tych osób nie możemy mówić o realizacji ich praw do godności, niezależnego życia oraz równego traktowania.

Dr Adam Bodnar, Rzecznik Praw Obywatelskich

Dr Sylwia Spurek, Zastępczyni RPO ds. Równego Traktowania