RPO ma nadzieję, że "dzięki poświęceniu protestujących debata p prawach wszystkich osób z niepełnosprawnościami nabierze innego wymiaru – należytej troski o rzeczywiste zagwarantowanie im pełnej realizacji praw konstytucyjnych". Chodzi o prawo do pełnego udziału w życiu społecznym, o autonomiczne życie. O prawo do bycia obywatelem. Rząd tego nie rozumie

„To pierwszy moment od kilku lat, kiedy tyle mówimy o prawach osób z niepełnosprawnościami. To sukces protestujących w Sejmie. Pokazali wyraźnie, jakie są ich potrzeby” – mówi OKO.press dr Sylwia Spurek, zastępczyni Rzecznika Praw Obywatelskich.

OKO.press zapytało, czy Rzecznik Praw Obywatelskich byłby gotowy zaangażować się w mediacje między rządem a protestującymi.

Sylawia Spurek: „Z samej istoty mediacji wynika, że muszą jej chcieć obydwie strony. RPO nie dostał żadnej propozycji ze strony rządu, prowadzenia mediacji czy negocjacji”.

W Dniu Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnościami, RPO wydał 5 maja 2018 specjalne oświadczenie, podpisane przez Adama Bodnara i Sylwię Spurek, w którym punkt po punkcie analizuje zobowiązania Polski wobec osób z niepełnosprawnościami i patrzy na ich sytuację jako obywateli, którym trzeba zapewnić prawo do:

  • zabezpieczenia egzystencji;
  • przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej;
  • pełnego udziału i włączenia w życie społeczne.

Konieczne jest wprowadzenie systemowych rozwiązań, które umożliwią osobom z niepełnosprawnościami niezależne życie:

  • zapewnienie asystenta osobistego;
  • rozwój mieszkalnictwa wspomaganego;
  • zastąpienie instytucji ubezwłasnowolnienia systemem wspieranego podejmowania decyzji.

„Osoby z niepełnosprawnościami mają prawo pełnego udziału w życiu społecznym” – podsumowuje dr Spurek.

Wyjaśnia też, czym różni się podejście RPO od propozycji rządu:

„Rząd reprezentuje perspektywę praw socjalnych, pomocy społecznej i rehabilitacji.

My mówimy o mieszkaniach wspomaganych, o zniesieniu instytucji ubezwłasnowolnienia, o asystentach osobistych. Taki asystent nie decyduje za osobę niepełnosprawną, ale pomaga jej prowadzić życie.

Nam chodzi o autonomiczne życie.

Należy w pełni wdrażać edukację włączającą, a rząd, jak mówiły nam osoby  protestujące, większy nacisk kładzie na nauczanie w domu, co skutkuje zamykaniem się osób z niepełnosprawnościami w czterech ścianach.

Jedna z matek mówiła nam, że nie chce odebrać synowi prawa do bycia obywatelem”.

Oświadczenie RPO z okazji Dnia Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnościami

Działając w imieniu Rzecznika Praw Obywatelskich, organu konstytucyjnego stojącego na straży wolności i praw człowieka i obywatela, szczególną uwagę poświęcamy kwestiom zapewnienia osobom z niepełnosprawnościami prawa do godnego i niezależnego życia.

Obchodzony dzisiaj Dzień Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnościami to okazja do przypomnienia obowiązków organów państwa wobec osób z niepełnosprawnościami.

Podstawowy obowiązek wynika z art. 30 Konstytucji RP, wedle którego ochrona i poszanowanie nienaruszalnej, przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka jest obowiązkiem władz publicznych.

Art. 69 Konstytucji nakłada na organy państwa obowiązki w zakresie udzielania osobom z niepełnosprawnościami pomocy

  • w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.

Natomiast art. 68 ust. 3 Konstytucji zobowiązuje władze publiczne do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej osobom z niepełnosprawnościami.

Obowiązki państwa wynikają także z ratyfikowanej przez Polskę Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Konwencja opiera się na zasadach

poszanowania przyrodzonej godności i autonomii osoby z niepełnosprawnością, jej niedyskryminacji oraz pełnego udziału i włączenia w życie społeczne.

We wrześniu 2018 roku wypełnianie zobowiązań przez Polskę na podstawie powyższej Konwencji zostanie ocenione przez Komitet ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami.

RPO wielokrotnie apelował o wdrożenie standardów ochrony praw osób z niepełnosprawnościami. Rekomendacje dotyczyły

systemowych rozwiązań, które umożliwią osobom z niepełnosprawnościami niezależne życie.

Poza zmianami w zakresie świadczeń społecznych odnoszących się do podstawowych potrzeb osób z niepełnosprawnościami, zabiegaliśmy o pilne wprowadzenie systemowego wsparcia osób z niepełnosprawnościami w środowisku lokalnym.

Polegałoby ono na

zapewnieniu asystenta osobistego i rozwoju mieszkalnictwa wspomaganego, a także na zastąpieniu instytucji ubezwłasnowolnienia systemem wspieranego podejmowania decyzji.

Ważne są także działania zmierzające do deinstytucjonalizacji systemu wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami.

Obchodzony dzisiaj Dzień Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnościami to także kolejna okazja to wyrażenia wsparcia i solidarności z protestującymi w Sejmie osobami z niepełnosprawnością oraz ich rodzicami. Bez realizacji elementarnych potrzeb tych osób nie możemy mówić o realizacji ich praw do godności, niezależnego życia oraz równego traktowania.

Pragniemy wyrazić nadzieję, że dzięki poświęceniu protestujących debata na temat praw wszystkich osób z niepełnosprawnościami będzie miała w przyszłości inny wymiar – wykazywać będzie należytą troskę wszystkich przedstawicieli świata politycznego o rzeczywiste zagwarantowanie im pełnej realizacji praw konstytucyjnych.

Dr Adam Bodnar, Rzecznik Praw Obywatelskich

Dr Sylwia Spurek, Zastępczyni RPO ds. Równego Traktowania

Jesteśmy obywatelskim narzędziem kontroli władzy. Obecnej i każdej następnej. Sięgamy do korzeni dziennikarstwa – do prawdy. Podajemy tylko sprawdzone, wiarygodne informacje. Piszemy rzeczowo, odwołując się do danych liczbowych i opinii ekspertów. Tworzymy miejsce godne zaufania – Redakcja OKO.press


Masz cynk?