Podczas gdańskiej debaty "Konstytucja dla obywateli, nie dla elit" Andrzej Duda przedstawił "najnowsze badania CBOS" poparcia dla referendum konstytucyjnego. "Prawie 80 proc. jest za", zapewniał. Przeszukaliśmy sondaże. Rzeczywiście za jest nawet 84 proc., ale spośród badanych "zdecydowanie dobrze oceniających" działalność Dudy

25 sierpnia 2017, w Gdańsku, na konferencji organizowanej wspólnie z NSZZ „Solidarność”, prezydent Andrzej Duda rozpoczął kampanię propagandową w sprawie zmian w konstytucji. To dla prezydenta ważna inicjatywa, dowód na jego niezależność od PiS, i podejmowanie ważkich inicjatyw. Duda ogłosił pomysł 3 maja 2017 roku  (zapewne) bez konsultacji z kierownictwem partii.

W inauguracyjnym wystąpieniu prezydent zapewniał, i cieszył się z tego, że tak ogromna większość obywateli jest za referendum konsultacyjnym:


Według najnowszych badań przedstawianych przez CBOS prawie 80 procent naszych obywateli, którzy byli ankietowani, uważa, ze takie referendum konsultacyjne w sprawie konstytucji powinno się odbyć

Andrzej Duda, Wystąpienie w Gdańsku - 25/08/2017

Wystąpienie w Gdańsku

Fot. Patryk Ogorzalek / Agencja Gazeta


fałsz. Fałsz. Nie wiadomo, skąd takie dane


Sprawdziliśmy wszystkie badania CBOS od początku 2017 roku dotyczące konstytucji i referendów. Wyniku podanego przez  prezydenta nie ma. Są za to inne:

1. W lipcu 2017 CBOS zapytał Polaków, czy chcieliby, by w Polsce odbywało się więcej referendów ogólnokrajowych. 52 proc. badanych uznało, że referenda przeprowadza się za rzadko, a 29 proc., że jest ich tyle, ile trzeba.

CBOS zapytał także, w jakich sprawach badani chcieliby się wypowiedzieć w referendum. Konstytucji na liście nie było, najbliższe referendum konstytucyjnemu są „zmiany ustrojowe”. Referendum na ten temat chciałoby jednak tylko 21 proc., znacznie mniej niż tych, którzy wskazali „przyjmowanie uchodźców” i „reformę systemu edukacji”.

2. W czerwcu 2017 CBOS zapytał Polaków konkretnie o pomysł prezydenta dotyczący referendum konsultacyjnego w sprawie konstytucji. Wyniku „prawie 80. proc” nie ma.

  • Według 37 proc. badanych konstytucję należy zmienić, ale więcej, bo 47 proc., takiej zmiany nie chce. 16 proc. osób nie wie, co o tym myśleć.
  • W tym samym badaniu 50 proc. osób popiera pomysł referendum konsultacyjnego. 40 proc. jest przeciw (czyli stosunek do referendum jest życzliwszy niż do tego, by konstytucję zmieniać)

Skąd zatem „prawie 80 proc.”? OKO.press wysuwa hipotezę: może prezydent się pomylił czytając szczegółowe tabelki z wynikami. Jak widać niej, 84 proc. spośród osób, które zdecydowanie dobrze oceniają prezydenturę Dudy, popiera pomysł prezydenta (co jest trochę masło maślane). Im gorsza ocena prezydentury, tym poparcie dla referendum oczywiście spada.

3. W marcu 2017 CBOS zapytał Polaków, jak oceniają obowiązującą konstytucję z 1997 roku. Tylko 30 proc. uznało wtedy, że konstytucję należy zmienić. 49 proc. było przeciwnych zmianom.

W tym samym badaniu zapytano też , czy konstytucja jest przestrzegana. Odpowiedzi prezydent za nic by nie zacytował:

Aż 60 proc. uznało, że konstytucja przestrzegana nie jest, a jedynie 28 proc., że jest. Spośród badanych uznających, że konstytucja nie jest przestrzegana 26 proc. dostrzegło, że naruszane są kwestie trójpodziału władz.

Być może istnieje sondaż CBOS, o którym nic wiemy, a w którym „prawie 80 proc.” opowiada się za referendum konsultacyjnym w sprawie konstytucji. Póki jednak nie jest znany, polecamy prezydentowi już opublikowany (w maju 2017) sondaż CBOS dotyczący referendum w sprawie reformy edukacji:

62 proc. uważa, że referendum edukacyjne powinno się odbyć, a 31 proc. jest przeciwnego zdania. W głosowaniu 20 lipca 2017 roku Sejm odrzucił projekt referendum edukacyjnego. Prezydent nie zajął stanowiska.


Sekretarz redakcji OKO.press. Socjolożka i antropolożka po ISNS UW, tworzyła i koordynowała projekty społeczne w organizacjach pozarządowych (m.in. Humanity in Action Polska), prowadziła warsztaty dla młodzieży i edukatorów/ek (m.in. PAH, CEO, Amnesty International), publikowała w „Res Publice Nowej”. W OKO.press pisze o prawach kobiet i Kościele katolickim.


Lubisz nas?

Dołącz do społeczności OKO.press