10 sierpnia "Wiadomości" TVP informowały na pasku, że "Szwedzi popierają politykę polskiego rządu" wobec uchodźców. Tej zdumiewającej tezy dowodzili przy pomocy wyników internetowej sondy na jednym z nacjonalistycznych szwedzkich portali. Do "newsa" krytycznie odniósł się nawet naczelny portalu. 21 sierpnia zareagowała ambasada Szwecji w Polsce

W oświadczeniu ambasady czytamy: „Przeprowadzone w maju 2017 przez Komisję Europejską badanie Eurobarometr wykazało, że 68 procent mieszkańców Unii Europejskiej popiera wspólną politykę migracyjną UE, a 67 procent sądzi, że ich kraje powinny pomagać uchodźcom.

W Szwecji pozytywne nastawienie do polityki migracyjnej UE wyraziło 76 proc. ankietowanych. Poparcie dla udzielania pomocy uchodźcom sięgnęło  90 procent. W Polsce na te same pytania pozytywnie odpowiedziało odpowiednio 49 i 56 proc. respondentów.

W ostatnich tygodniach w polskich mediach pojawiły się informacje, jakoby 97 proc. Szwedów wspierało politykę migracyjną i azylową polskiego rządu. Stwierdzenie takie oparte zostało na sondzie zorganizowanej przez portal „Nyheter Idag”. Wysoce wątpliwe jest, by wymieniony poziom poparcia odzwierciedlał rzeczywistość, gdyż jak podaje zajmująca się badaniem opinii publicznej szwedzka agencja Sifo,

nie istnieją żadne badania opinii publicznej na temat wsparcia obywateli Szwecji dla polityki polskiego rządu. Zorganizowana przez „Nyheter Idag” sonda odzwierciedla jedynie opinię osób, które odwiedziły stronę portalu.

Warto również zwrócić uwagę, że sondaże istotnie różnią się od sond. Sondaże prowadzi się na tzw. reprezentacyjnej grupie, dzięki czemu ich wyniki można odnieść do całego społeczeństwa. W przypadku sond sytuacja taka nie zachodzi”.

„Bardzo leniwe dziennikarstwo”

10 sierpnia Michał Adamczyk obwieścił w „Wiadomościach: „Twardą politykę polskiego rządu dotyczącą imigrantów popierają między innymi Szwedzi. W sondażu jednej ze szwedzkich gazet aż 98 proc. poparło polski brak zgody na relokację uchodźców”.

Rewelacje TVP sprawdzaliśmy w OKO.press 11 sierpnia. Pisaliśmy, że redaktorzy „Wiadomości” nie odróżniają internetowej sondy od sondażu, a szwedzkich nacjonalistów od Szwedów.

W samym materiale „Wiadomości” pada słowo „sonda”, ale we wprowadzeniu Michała Adamczyka oraz na portalu użyto słowa „sondaż”, które jest zarezerwowane dla badań opinii publicznej na grupach reprezentatywnych, a nie pytań zadawanych internautom.

Sondy to forma, którą stosują portale internetowe, by zaktywizować swoich czytelników. Nie jest to próba reprezentatywna, w sondzie bierze udział ten, kto wejdzie na dany portal i będzie chciał zagłosować. Przykładowo, na portalu „Polityczek” 21 sierpnia pojawił się artykuł „Ambasada Szwecji prostuje kłamstwa Wiadomości”. Po przeczytaniu tekstu czytelnicy mogą głosować – są za, czy przeciw ambasadzie.

Fakt, że 2343 czytelników „Polityczka” uważa, że ambasada Szwecji jest OK, nie upoważnia do stwierdzenia, że „Polacy popierają ambasadę Szwecji”

Po publikacji artykułu OKO.press zagadnęło „Wiadomości” na Twitterze:

„Wiadomości” zareagowały, informację na portalu poprawiono:

Została inna niedokładność – Nyheter Idag („Wiadomości dnia”) to nie gazeta lecz istniejący od 2014 roku szwedzki portal. Założył go dziennikarz, a wcześniej polityk partii Szwedzcy Demokraci, Chang Frick.

„Sonda reprezentuje TYLKO tych, którzy kliknęli artykuł, a NIE to, co przeciętnie myślą na ten temat Szwedzi. Duża różnica.” – napisał na Twitterze sam Frick, gdy dziennikarka Beata Biel zapytała, czy zdaje sobie sprawę, jak tekst został zmanipulowany w polskiej telewizji.

„Nie sądzę, żeby ta sonda czegokolwiek «dowodziła». Nie wyciągałbym z niej takich wniosków”.

I dodał: „Bardzo leniwe dziennikarstwo. I wątpliwe”.

Strona nyheteridag.se jest uznawana za bliską Szwedzkim Demokratom – nacjonalistycznej partii, która wywodzi się ze środowiska skinów z lat 80., a dziś w sondażach zrównała się z konserwatystami, którzy stracili na otwarciu się na współpracę z SD. W 2010 roku miała poparcie 3 proc., ostatnie sondaże pokazują, że głosowałoby na nią aż 18 proc. wyborców.


Polska potrzebuje wolnych mediów.
Wykup Abonament na wolność słowa OKO.press

Sekretarz redakcji OKO.press. Socjolożka i antropolożka po ISNS UW, tworzyła i koordynowała projekty społeczne w organizacjach pozarządowych (m.in. Humanity in Action Polska), prowadziła warsztaty dla młodzieży i edukatorów/ek (m.in. PAH, CEO, Amnesty International), publikowała w „Res Publice Nowej”. W OKO.press pisze o prawach kobiet i Kościele katolickim.

Agata Szczęśniak
Agata Szczęśniak

Redaktorka, publicystka. Współzałożycielka i wieloletnia wicenaczelna Krytyki Politycznej. Pracowała w „Gazecie Wyborczej”. Socjolożka, studiowała też filozofię i stosunki międzynarodowe. Dumna z mazowiecko-podlaskich korzeni. W OKO.press pisze o mediach, polityce polskiej i zagranicznej oraz prawach kobiet.


Lubisz nas?

Dołącz do społeczności OKO.press