Czy w wyborach można głosować z aplikacją mObywatel? PKW: Oczywiście, że tak

Natalia Sawka

przeczytasz w 4 minuty

W niedzielę 18 maja wybory prezydenckie. W sieci po skardze Marka Jakubiaka do Sądu Najwyższego pojawiły się wątpliwości, czy można w lokalu wyborczym legitymować się za pomocą aplikacji mObywatel. PKW zapewnia, że aplikacja mObywatel wystarczy

Fot. Adam Stępień / ...

PKW wyjaśnia także, że osoby, które nie mają aplikacji, mogą oczywiście przynieść ze sobą dowolny dokument tożsamości – do wyboru dowód osobisty, prawo jazdy, paszport, ale wystarczy również legitymacja szkolna czy studencka.

Wątpliwości pojawiły się, gdy nieuznawana przez europejskie trybunały za sąd Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN uznała częściowo skargę komitetu wyborczego Marka Jakubiaka, który zakwestionował instrukcję dla komisji wyborczych dotyczącą potwierdzenia tożsamości wyborcy przed wydaniem mu karty do głosowania.

Co skarżył komitet wyborczy Marka Jakubiaka?

Pełnomocnik Marka Jakubiaka w swojej skardze z 30 kwietnia zawarł zarzut, że dodanie do wytycznych możliwości potwierdzania tożsamości wyborców za pomocą aplikacji mObywatel jest niezgodne z prawem (str. 4) – o skardze szczegółowo pisze portal Demagog.

Według komitetu Marka Jakubiaka:

Weryfikacja za pomocą kodu QR nie została przewidziana w Kodeksie wyborczym i w ustawie o aplikacji mObywatel,
Procedura nie była znana komitetom wyborczym i została wprowadzona ad hoc.
Nie zapewnia ona pewności, że przedstawiane komisji dane odpowiadają tożsamości wyborcy.

Przedstawiciele Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN uznali, że skarga jest zasadna, bo legitymowanie się wyborcy aplikacją mObywatel nie daje gwarancji, że dane wyborcy są „wiarygodne, bezpieczne i aktualne".

PKW: mObywatel wystarczy do identyfikacji tożsamości wyborcy/wyborczyni

Zapytaliśmy Państwową Komisję Wyborczą, czy w związku z tym możliwe będzie głosowanie z aplikacją mObywatel. W odpowiedzi przesłanej OKO.press PKW potwierdza, że głosowanie jak najbardziej będzie możliwe i zgodne z prawem.

Informujemy, że w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 18 maja 2025 r. możliwe będzie tak jak od kilku lat, stwierdzenie przez obwodową komisję wyborczą tożsamości wyborcy na podstawie mDowodu w aplikacji mObywatel. Możliwość taka nie wynika z decyzji Państwowej Komisji Wyborczej, lecz z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, tj. art. 2 pkt 8 oraz art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. z 2024 r. poz. 1275) w związku z art. 52 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365).

Przeczytaj całe wyjaśnienie PKW

Należy w tym miejscu podkreślić, że w powołanym postanowieniu Sąd Najwyższy wskazał m.in., że „Z brzmienia przywołanych powyżej przepisów wynika zatem, że w pełni dopuszczalne jest wykorzystanie dokumentu mObywatel obsługiwanego w aplikacji mObywatel do stwierdzenia tożsamości wyborcy, w tym stwierdzenie tożsamości wyborcy, o którym stanowi art. 52 § 1 k.wyb, może być dokonane na podstawie dokumentu mObywatel w sposób, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o aplikacji mObywatel, tj. poprzez weryfikację zabezpieczeń wizualnych tego dokumentu (pkt 4) oraz poprawność funkcjonowania usługi pozwalającej na obsługę tego dokumentu (pkt 5).

Należy też zauważyć, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego rozstrzygnięto już, że ustalenie tożsamości wyborcy na podstawie mTozsamosci (poprzedzającej aplikację mObywatel) wypełnia dyspozycję art. 52 § 1 Kodeksu wyborczego (zob. postanowienie z 13 maja 2019 r., I NSW 4/19). Sąd Najwyższy zwracał ponadto uwagę, że norma kodeksowa art. 52 § 1 k.wyb. odnosi się do dokumentu umożliwiającego stwierdzenie tożsamości, nie zaś dokumentu stwierdzającego tożsamość. Posłużenie się tak obszernym pojęciem było niewątpliwie działaniem zamierzonym, mającym na celu zapewnienie możliwości jego szerokiej interpretacji, z pewnością wykraczającej poza jeden wskazany dokument, tj. dowód osobisty (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 maja 2019 r., I NSW 4/19)”.

Sąd Najwyższy wskazał natomiast na konieczność uzupełnienia zawartych w wytycznych wyjaśnień o szczegółowe wskazówki dotyczące weryfikacji danych elektronicznego mDowodu wyborcy w aplikacji mObywatel, zabezpieczeń wizualnych oraz poprawności funkcjonowania usługi pozwalającej na obsługę tego dokumentu, co jak wskazano wyżej, zostało dokonane przez Państwową Komisję Wyborczą.

Dlaczego zatem w eter poszły informacje sugerujące, że nie będzie można głosować z aplikacją mObywatel? M.in. z powodu informacji na portalu Onet o orzeczeniu Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, że głosowanie za pomocą aplikacji mObywatel może być niezgodne z przepisami prawa wyborczego.

Jednak 8 maja PKW przyjęła uchwałę, która zmienia wytyczne dla obwodowych komisji wyborczych (o czym poinformowało OKO.press również biuro prasowe Krajowego Biura Wyborczego). Z uchwały wynika, że komisja wyborcza może potwierdzić tożsamość wyborcy na podstawie aplikacji mObywatel.

Wyborca będzie musiał zeskanować swoim telefonem komórkowym kod QR z kartki, którą pokaże mu członek komisji, aby potwierdzić swoją tożsamość (str. 2 uchwały).

Aby potwierdzić swoją tożsamość za pomocą aplikacji mObywatel, wyborca powinien:

Zalogować się do aplikacji mObywatel na swoim telefonie (upewnić się, że aplikacja jest zaktualizowana do wersji 4.56.0 lub nowszej).
Kliknąć przycisk „Kod QR” na ekranie głównym w prawym dolnym rogu.
Nacisnąć przycisk „Zeskanuj kod QR”.
Aplikacja poprosi o wyrażenie zgody na użycie aparatu fotograficznego w celu zeskanowania kodu QR.
Członek komisji wyborczej pokaże wyborcy kartkę z kodem QR, którą wyborca musi zeskanować za pomocą swojego telefonu.
Po zeskanowaniu kodu na telefonie wyborcy powinien pojawić się ekran z potwierdzeniem jego danych.
Na podstawie tego potwierdzenia członek komisji ustala, czy tożsamość wyborcy jest zweryfikowana.

W uchwale PKW zaznaczyła również, że podczas weryfikowania danych członek komisji będzie mógł zwrócić uwagę np. na zgodność wyświetlanej daty i godziny. W razie wątpliwości członek komisji powinien poprosić wyborcę o powtórzenie weryfikacji i sprawdzić, czy w dokumencie zmieniła się godzina.

Potwierdzeniem autentyczności danych ma być zmieniająca się w aplikacji godzina, a jedynym wymogiem jest zaktualizowanie aplikacji do najnowszej wersji.

PKW podkreśla, że zmiana wytycznych nie spowodowała żadnych zmian w procedurze weryfikacji tożsamości wyborcy za pomocą mObywatela. „Każdy wyborca posługujący się tym dokumentem będzie bez przeszkód mógł wziąć udział w głosowaniu" – czytamy w przesłanej OKO.press informacji.

Prawda czy fałsz?

Czy to prawda, że głosowanie z aplikacją mObywatel może być niezgodne z prawem wyborczym?

Sprawdziliśmy

Każdy wyborca posługujący się cyfrową kopią dowodu osobistego w aplikacji mObywatel może bez żadnych przeszkód wziąć udział w glosowaniu.

Uważasz inaczej?

Stworzony zgodnie z międzynarodowymi zasadami weryfikacji faktów.

Przypomnijmy, że w sprawie dotyczącej subwencji i dotacji dla PiS nadal istnieje nierozstrzygnięty do dziś pat. Po uchwałach Izby Kontroli Nadzwyczajnej, które uchyliły decyzje PKW o odrzuceniu sprawozdań finansowych i wyborczych PiS, subwencja i dotacja nie zostały jeszcze w pełni wypłacone partii Jarosława Kaczyńskiego. Część członków PKW nie uznaje bowiem decyzji Izby Kontroli Nadzwyczajnej, tłumacząc to tym, że jej status jest kwestionowany m.in. przez europejskie trybunały.