Do redakcji OKO.press trafiły zdjęcia pamiątkowego medalu wybitego z okazji dziesięciolecia Służby Kontrwywiadu Wojskowego na jesieni 2016 roku. Na medalu - obok m.in. symbolu Polski Walczącej - znalazł się symbol Związku Jaszczurczego, skrajnie prawicowej organizacji podziemnej. W ten sposób dziś SKW czci przedwojennych nacjonalistów

Służba Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służba Wywiadu Wojskowego powstały w 2006 roku. Zastąpiły one zlikwidowane przez PiS (z poparciem PO, Samoobrony, Ligi Polskich Rodzin, PSL i mniejszych grup parlamentarnych) Wojskowe Służby Informacyjne, którym PiS zarzucał m.in.: nielegalne operacje finansowe, uleganie wpływom Rosjan oraz handel bronią. Był to jeden ze sztandarowych projektów politycznych PiS. Prezydent Lech Kaczyński podpisał ustawy 9 czerwca 2006 roku. SKW powołano dzień po likwidacji WSI, 1 października 2006 roku.

Dziesięć lat później nowy rząd PiS uczcił rocznicę pamiątkowym medalem. Na awersie znalazło się godło SKW – orzeł polski na czerwonym tle w białym otoku, z tarczą z symbolem Polski Walczącej na dole.

Na rewersie – m.in. symbol Polski Walczącej oraz dwa mniejsze – w tym znak Związku Jaszczurczego.

[Dzięki naszemu czytelnikowi wiemy, że drugi symbol to znak „Pięści”, czyli batalionu Armii Krajowej]

Medal wygląda tak:

Związek Jaszczurczy – to organizacja konspiracyjna założona po klęsce we wrześniu 1939 roku przez działaczy przedwojennego Obozu Narodowo-Radykalnego.

Związek Jaszczurczy nie podporządkował się – jak większość organizacji podziemnych – Delegaturze Rządu na Kraj oraz dowództwu Armii Krajowej. Przeszedł kilka przemian organizacyjnych, scalając się z mniejszymi ugrupowaniami skrajnej prawicy (powstały w ten sposób Narodowe Siły Zbrojne). Kiedy w marcu 1944 roku NSZ w końcu wszedł w skład Armii Krajowej, część działaczy nie chciała się podporządkować legalnym władzom polskim i utworzyła własne ugrupowanie – NSZ-ZJ.

Programem organizacji było utworzenie w kraju po wojnie katolicko-narodowej dyktatury – zgodnie z koncepcjami przedwojennej skrajnej prawicy. Był to jeden z powodów rozłamu z władzami państwa podziemnego i rządu w Londynie, który w programie miał odbudowę Polski demokratycznej.

Umieszczając symbol Związku Jaszczurczego na medalu pamiątkowym Służby Kontrwywiadu Wojskowego obecne władze Polski honorują tradycję przedwojennej i okupacyjnej skrajnej prawicy – dyktatorskiej, nacjonalistycznej i antysemickiej.


OKO obserwuje służby. Uważnie.
Wesprzyj nas, byśmy mogli działać dalej.

Historyk i socjolog, profesor na Uniwersytecie SWPS, publicysta. Autor dwóch książek reporterskich o Afryce i kilku książek o historii. "Szkalował" Polskę m.in. w „the Guardian”, „Le Monde”, „El Pais”, „Suddeutsche Zeitung”. Ostatnio wydał książkę o polskiej samoocenie – „No dno po prostu jest Polska. Dlaczego Polacy tak bardzo nie lubią swojego kraju i innych Polaków” (WAB 2017). W OKO.press pisze o polityce i historii.


Twoje OKO

Specjalne teksty. Niepublikowane taśmy. Poufne wiadomości. Za darmo. Na zawsze.

Załóż konto. Otwórz OKO!