„Stoimy w obliczu patowej sytuacji” - napisali przedstawiciele żydowskich środowisk przyjaciół i darczyńców Muzeum POLIN z Polski i świata. Ostro skrytykowali odrzucenie przez ministra Glińskiego kandydatury prof. Stoli na dyrektora, ale przyjęli rezygnację Stoli i wskazali następcę - dotychczasowego p.o. dyrektora Zygmunta Stępińskiego. Co zrobi władza?

W środę 12 lutego 2020 z inicjatywy Piotra Wiślickiego, prezesa Stowarzyszenia ŻIH, doszło do spotkania organizacji społecznych, środowisk i darczyńców związanych z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Jego uczestnicy zareagowali na wydane dzień wcześniej oświadczenie zasłużonego dla placówki, wieloletniego dyrektora Muzeum prof. Dariusza Stoli. Po upływie pięcioletniej kadencji w maju 2019 roku wygrał konkurs na stanowisko dyrektora placówki, ale – wbrew uzgodnieniom i solennym obietnicom – minister kultury Piotr Gliński nie powoływał go.

Prof. Stola w oświadczeniu napisał, że rezygnuje ze swojego prawa do objęcia ponownie stanowiska dyrektora, ale pod warunkiem „porozumienia wszystkich założycieli Muzeum, niezbędnego do dalszego funkcjonowania instytucji”.

Czy dogadywać się z taką władzą?

Oświadczenie prof. Dariusza Stoli z 11 lutego 2020 uruchomiło nową dynamikę w konflikcie. Władze Warszawy i Stowarzyszenie ŻIH, które razem z ministerstwem decydują o losach POLIN, stanęli wobec dylematu:

  • Czy przyjąć deklarację prof. Stoli i szukać „warunków zażegnania kryzysu”, co sprowadza się do wskazania innego kandydata na stanowisko dyrektora muzeum, który zostanie zaakceptowany przez władze?
  • Czy też uznać z powodów pryncypialnych, że nie można godzić się na dyktat polityczny oraz łamanie zawartych umów i odrzucić deklarację Stoli?

W tym drugim wariancie pojawia się jednak groźba powołania przez Glińskiego „swojego” p/o dyrektora, który – już od 23 lutego – mógłby zarządzać POLIN niszcząc jego wizerunek i dorobek. 22 lutego 2020 upływa bowiem rok pracy p/o dyrektora POLIN Zygmunta Stępińskiego, który wcześniej był zastępcą Stoli w latach 2014-2019.

Żydowscy przyjaciele Muzeum: trudno zaakceptować, ale trzeba zaakceptować

Jak dowiaduje się OKO.press w spotkaniu wzięły udział 52 osoby, przedstawicieli polskich i zagranicznych środowisk żydowskich, m.in. Anna Bando z Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata, Wiktor Markowicz z American Friends of POLIN Museum, Lesław Piszewski reprezentujący Gminę Wyznaniową Żydowską w Warszawie, Sebastian Rejak z AJC Central Europe, Michael Schudrich – Naczelny Rabin Polski, Paweł Śpiewak kierujący Żydowskim Instytutem Historycznym oraz przedstawiciele Rady Muzeum z Marianem Turskim stojącym na jej czele.

Prawie trzygodzinna dyskusja doprowadziła do podpisania przez 51 osób (jedna się waha) oświadczenia, które w zdecydowanych słowach krytykuje postawę ministra Glińskiego za to, że nie powołał prof. Stoli:

„Trudno zrozumieć i zaakceptować powody, dla których tak się stało. Brak powołania profesora Stoli musi zostać odebrany jako porażka przez każdego, komu na sercu leży dobro Muzeum”.

Zebrani wyrazili też „najwyższe uznanie” dla prof. Stoli za jego propozycję odstąpienia od swoich praw w imię dobra POLIN. I zaproponowali, by nowym dyrektorem został dotychczasowy p.o. dyrektora Zygmunt Stępiński.

„Oczekujemy, że tak wskazany kandydat, uzyska również akceptację MKiDN i zakończy kryzys związany z obsadą dyrektora Muzeum” – napisali w oświadczeniu.

  • Zobacz całe oświadczenie i listę podpisów

    „Muzeum nie może pozostawać w stanie zawieszenia”

    Pełny tekst oświadczenia

    W imieniu przyjaciół Muzeum Historii Żydów Polskich, organizacji społecznych, środowisk żydowskich oraz darczyńców, reprezentowanych przez nas, zwracamy się do założycieli Muzeum POLIN z apelem o pilne zażegnanie kryzysu wywołanego brakiem powołania jego dyrektora.

    Muzeum POLIN nie może pozostawać w stanie zawieszenia, bez dyrektora powołanego na wieloletnią kadencję, który z powodzeniem będzie kontynuować misję instytucji tak dobrze służącej dialogowi i porozumieniu polsko – żydowskiemu oraz obrazowi Polski w świecie.

    Najlepszym kandydatem na stanowisko dyrektora był profesor Dariusz Stola, który w maju 2019 roku zdecydowanie wygrał ogłoszony decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego konkurs.

    Dziś jednak stoimy w obliczu patowej sytuacji, ponieważ kandydatura profesora Stoli nie uzyskała akceptacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zostało to zakomunikowane oficjalnie przez pana Premiera prof. Piotra Glińskiego na spotkaniu z przedstawicielami Stowarzyszenia ŻIH w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego 7 lutego 2020.

    Trudno zrozumieć i zaakceptować powody, dla których tak się stało. Brak powołania profesora Stoli musi zostać odebrany jako porażka przez każdego, komu na sercu leży dobro Muzeum.

    W odpowiedzi na zaistniałą sytuację Pan Profesor wyraził gotowość poparcia innego rozstrzygnięcia, które zyskałoby akceptację wszystkich założycieli Muzeum POLIN, czyli MKiDN oraz Stowarzyszenia ŻIH i Prezydenta Miasta st. Warszawy. Przyjmujemy to z najwyższym uznaniem.

    W krytycznej dla losów Muzeum sytuacji, jedynym rozwiązaniem może okazać się powołanie innego kandydata. W naszej zgodnej opinii bezwzględnie powinna to być jednak osoba wskazana przez Stowarzyszenie ŻIH w pełnym porozumieniu z Prezydentem Miasta st. Warszawy, co stanowiłoby gwarancję, że działalność tak ważnej dla nas wszystkich instytucji będzie kontynuowana bez przeszkód i równie owocnie, jak dotychczas pod kierownictwem prof. Dariusza Stoli.

    Oczekujemy, że tak wskazany kandydat, uzyska również akceptację MKiDN i zakończy kryzys związany z obsadą dyrektora Muzeum. Naszym zdaniem naturalnym kandydatem jest dotychczasowy p.o. dyrektora Zygmunt Stępiński.

    Anna Bando, Polskie Towarzystwo Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata

    Kamila Dąbrowska, Stowarzyszenie ŻIH

    Magda Dorosz, Fundacja Hillel Polska

    Joanna Fikus, Stowarzyszenie ŻIH

    Andrzej Friedman, B’nai B’rith – Loża Polin

    Konstanty Gebert

    Jan Hartman

    Zuzanna Hertzberg, Stowarzyszenie ŻIH

    Jan Jagielski, Stowarzyszenie ŻIH

    Tadeusz Jakubowicz, Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie

    Marian Kalwary, Związek Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej

    Alicja Kobus, Gmina Wyznaniowa Żydowska w Poznaniu

    Klara Kołodziejska, Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Polsce

    Aleksandra Leliwa-Kopystyńska, Stowarzyszenie Dzieci Holokaustu

    Sergiusz Kowalski, B’nai B’rith – Loża Polin

    Maciej Kozłowski, Stowarzyszenie ŻIH

    Stanisław Krajewski

    Wiktor Markowicz, American Friends of POLIN Museum

    Agnieszka Milbrandt, Stowarzyszenie ŻIH

    Jacek Młynarski, Stowarzyszenie Drugie Pokolenie

    Alicja Mroczkowska, Stowarzyszenie ŻIH

    Małgorzata Niezabitowska, Rada Muzeum POLIN

    Marek Nowakowski, Stowarzyszenie ŻIH

    Johnatan Ornstein, JCC Kraków

    Grażyna Pawlak, Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra

    Shana Penn, Rada Muzeum POLIN, Taube Philanthropies

    Lesław Piszewski, Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie

    Piotr Puchta, Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego

    Andrzej Folwarczny, Forum Dialogu

    Agata Rakowiecka, Centrum Społeczności Żydowskiej JCC Warszawa

    Sebastian Rejak, AJC Central Europe

    Roman Rewald, American Friends of POLIN Museum

    Andrzej Rojek, American Friends of POLIN Museum

    Zygmunt Rolat, Rada Muzeum POLIN, American Friends of POLIN Museum

    Adam Daniel Rotfeld, Rada Muzeum POLIN

    Sławomir Różański, Stowarzyszenie ŻIH

    Paula Sawicka, Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita

    Ryszard Schnepf, Rada Muzeum POLIN

    Rabin Michael Schudrich, Naczelny Rabin Polski

    Karina Sokołowska, JDC

    Rabin Shalom Ber Stambler, Chabad-Lubawicz

    Paweł Śpiewak, Żydowski Instytut Historyczny

    Marcin Święcicki, Polski Komitet Wspierania Muzeum POLIN

    Jarosław Szczepański, Stowarzyszenie ŻIH

    Tad Taube, Taube Philanthropies

    Izabela Teodorkiewicz, Fundacja Shalom

    Marian Turski, Rada Muzeum POLIN, Stowarzyszenie ŻIH

    Marcin Wodziński, Katedra Judaistyki, Uniwersytet Wrocławski

    Rabin Stas Wojciechowicz, Synagoga Ec Chaim Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie

    Krzysztof Zorde

    Jolanta Żyndul, Stowarzyszenie ŻIH

O decyzji prof. Stoli i bojkotowaniu wyniku konkursu przez ministra Glińskiego pisaliśmy obszernie tutaj.

Czy Gliński zaakceptuje Stępińskiego?

W środę rano 12 lutego 2020 gościem Beaty Lubeckiej w Radiu Zet był wiceminister kultury Jarosław Sellin. Reprezentuje on ministerstwo w Radzie Muzeum, był także przewodniczącym komisji konkursowej. „Odnotowaliśmy oświadczenie prof. Dariusza Stoli. Przyjmujemy do wiadomości, jesteśmy w trakcie intensywnego dialogu z dwoma pozostałymi podmiotami organizującymi Muzeum, do końca lutego musimy się porozumieć w sprawie dyrektora, a nie p.o.” – powiedział.

„Nie było gotowości po naszej stronie, żeby powierzyć dalsze pełnienie obowiązków dyrektora tej instytucji panu profesorowi Dariuszowi Stoli

i ten gest, który wczoraj wykonał, nie ukrywam, ułatwia sytuację, jeśli chodzi o możliwość dogadania pozytywnego”.

Dzień wcześniej minister nie chciał rozmawiać o POLIN z OKO.press.

Piszemy o wydarzeniach sezonu. Kulturalnie.
Wesprzyj nas, byśmy mogli działać dalej.

Dziennikarka, przez blisko cztery lata związana z „Gazetą Wyborczą”, obecnie redaktorka naczelna publicystyki w portalu organizacji pozarządowych ngo.pl, publikowała w „The Guardian”, „Dzienniku Gazecie Prawnej”, „Newsweeku Historii” i serwisie Notes From Poland.

Piotr Pacewicz
Piotr Pacewicz

Naczelny OKO.press. Redaktor podziemnego „Tygodnika Mazowsze” (1982–1989), przy Okrągłym Stole sekretarz Bronisława Geremka. Współzakładał „Wyborczą”, jej wicenaczelny (1995–2010). Współtworzył akcje: „Rodzić po ludzku”, „Szkoła z klasą”, „Polska biega”. Autor książek "Psychologiczna analiza rewolucji społecznej", "Zakazane miłości. Seksualność i inne tabu" (z Martą Konarzewską); "Pociąg osobowy".


Komentarze

  1. Wojciech M.

    I Gliński, i Sellin nawet nie zdają sobie sprawy, jak z ich postępków wyłazi gen faszyzmu. Załóżcie sobie panowie "ministrowie propagandy" stahlhelm na swoje inteligentne głowy i przywitajcie w nich swojego namiestnika w Polin. Bo wiadomo że i Stępińskiego wasza pisowska wyższa rasa, uważa za podczłowieka.

  2. Jacek Doliński

    Nie rozumiem czemu dwaj pozostali współzałożyciele (miasto i Żydowski Instytut Historyczny) przez cały rok tylko czekali i liczyli na opamiętanie Glińskiego, zamiast od razu złożyć do prokuratury zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa (niedopełnienie obowiązków służbowych) i do sądu pozew cywilny przeciw Ministerstwu (Braku) Kultury (nieprzestrzeganie umowy założycielskiej muzeum Polin).

      • Jacek Doliński

        To, że prokuratura jest podporządkowana Ziobrze nie oznacza, że nie należy do niej składać zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa. Od decyzji odmownej można się odwoływać, a poza tym władza PiS-u nie będzie trwała wiecznie – i potrzebny będzie materiał do rozliczenia sługusów Ziobry.

  3. Krzysztof Zawadzki

    Zacznijmy od przegonienia Dudy z pałacu prezydenckiego (niech go zatrudni srebrna), za trzy lata wyboru. Czas najwyższy odsunąć PiS i ich przystaweczki od władzy.

Twoje OKO

Specjalne teksty. Niepublikowane taśmy. Poufne wiadomości. Za darmo. Na zawsze.

Załóż konto. Otwórz OKO!