"Traktowanie Puszczy Białowieskiej jako źródła surowca na deski jest takim samym barbarzyństwem, jak traktowanie Wawelu jako składu materiałów budowlanych. Korporacyjny interes Lasów Państwowych okazywał się zawsze silniejszy niż interes państwa. Wsparcie całego Rządu może stać się skuteczną przeciwwagą" - piszą wybitni polscy przyrodnicy do premiera

„W tym roku przypada stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości. Uczcijmy tę rocznicę obejmując ochroną całą Puszczę Białowieską w parku narodowym!” – pisze do premiera Mateusza Morawieckiego 140 naukowców z polskich uczelni i organizacji ochrony środowiska.

Sygnatariusze są zaniepokojeni przyszłością Puszczy Białowieskiej i stratami wizerunkowymi na arenie międzynarodowej, jakie Polska poniosła w wyniku konfliktu wokół Puszczy Białowieskiej. Podkreślają, że dotychczasowi ministrowie środowiska nie mieli woli politycznej, bądź byli zbyt słabi na to, by skutecznie bronić Puszczę przed dewastacją przez eksploatację drewna.

„Problem ochrony Puszczy, wstrzymania wyrębów w lasach naturalnego pochodzenia, jest sprawą bardzo pilną, kolejne fragmenty naturalnego lasu są wycinane i zamieniane na plantacje. Wielkie drzewa, pomniki przyrody, świadkowie naszej historii, są przerabiane na deski. Jest to kompromitacja dla Polski” – piszą.

OKO.press publikuje list naukowców w całości. Śródtytuły od redakcji.


„Szanowny Panie Premierze!

Polska, wspólnie z Białorusią ponosi odpowiedzialność za los Puszczy Białowieskiej, unikatowego kompleksu leśnego, kształtowanego od 12 tysięcy lat przez procesy naturalne. W Puszczy przetrwały ostatnie fragmenty pierwotnych lasów, niegdyś pokrywających Europę.

Puszcza to żywe muzeum

O wyjątkowości Puszczy decyduje to, że las ten powstał i na znacznym obszarze rozwija się bez udziału człowieka. Żyje tu nadal wiele gatunków zwierząt, roślin i grzybów, które wyginęły już w innych lasach, w tym żubr – największe zwierzę lądowe Europy.

Obszary lasów naturalnego pochodzenia stanowią swego rodzaju żywe muzeum, okno w przeszłość, przez które możemy obserwować, jak funkcjonują lasy bez interwencji człowieka. Wartości te sprawiły, że Puszcza uzyskała status obszaru Dziedzictwa Ludzkości UNESCO. Jest to jedyny tej rangi obiekt przyrodniczy w Polsce.

Zachowanie tego dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego powinno być naszym najwyższym priorytetem i to nie tylko dlatego, że zobowiązują nas do tego przepisy prawa polskiego i unijnego. Winniśmy to przede wszystkim naszym przodkom, którzy przez kilkaset lat chronili Puszczę, winniśmy to przyszłym pokoleniom, które powinny mieć okazję do zobaczenia lasu naturalnego na własne oczy.

Jeśli chcemy zachować do siebie szacunek, móc mienić się człowiekiem rozumnym (Homo sapiens), musimy Puszczy zapewnić przetrwanie.

Teleskop Hubble’a można odbudować, Puszczę nie

Puszcza Białowieska ma wyjątkowe znaczenie dla ochrony przyrody. Bogactwo grzybów, roślin i zwierząt jest wyjątkowo wysokie, szczególnie ważne są organizmy, których występowanie zależy od obecności starych drzew i martwego, rozkładającego się drewna. Puszcza ma też olbrzymie znaczenie dla nauk biologicznych, podobne do tego, jakie mają kosmiczny teleskop Hubble’a dla astronomii, czy laboratorium CERN dla fizyków.

Jedyną różnicą jest to, że jeśli zniszczony zostanie teleskop czy laboratorium w Genewie, będziemy w stanie je odbudować, natomiast zagłada lasu pierwotnego będzie nieodwracalna.

Puszcza Białowieska, ze swoimi olbrzymimi drzewami (najwyższe świerki dorastają tu do wysokości 52 m, obwód najgrubszych dębów przekracza 7 m, najstarsze drzewa pamiętają czasy pierwszych Jagiellonów), związana nierozerwalnie z naszą historią, będąca źródłem natchnienia dla pokoleń artystów, stanowi część naszego i światowego dziedzictwa kulturowego.

Puszcza Białowieska to też wielka atrakcja turystyczna przyciągająca corocznie setki tysięcy turystów, co przyczynia się do rozwoju regionu i wzrostu zamożności lokalnej społeczności.

Puszcza jak Wawel

Puszcza przetrwała, gdyż od XV aż do początków dwudziestego wieku była chroniona jako dobra królewskie i carskie. Dopiero w czasie pierwszej wojny światowej rozpoczęły się prowadzone na wielką, przemysłową skalę wyręby. Po drugiej wojnie Puszcza została podzielona między Polskę a Białoruś. W naszej części Puszczy, poza niewielkim wyłączonym z eksploatacji obszarem (6 proc.), kontynuowano wyręby na skalę gospodarczą.

Trwająca zaledwie 90 lat eksploatacja miała dramatyczny wręcz wpływ na Puszczę. W ciągu tego czasu znaczna część obszarów porośniętych pierwotnym lasem została wyrąbana i zastąpiona przez plantacje.

Pomimo licznych postulatów i projektów objęcia należytą ochroną całego obszaru Puszczy, proces usuwania resztek drzewostanów naturalnych trwa. Jeśli proces ten nie zostanie zatrzymany, praktycznie wszystkie fragmenty naturalne zostaną wycięte w nadchodzących latach i ostatni pierwotny las Europy zniknie.

Traktowanie Puszczy Białowieskiej jako źródła surowca na deski jest takim samym barbarzyństwem, jak traktowanie Wawelu jako składu materiałów budowlanych.

Pisał o tym Czesław Miłosz w artykule „Rozebrać Wawel na cegły”. To niezwykle trafne porównanie, bo Puszcza Białowieska jest dla Polski tej rangi obiektem-symbolem, co Wawel z grobami królewskimi. Nie stać nas na bezpowrotną utratę tego, czego nie posiada już prawie żaden inny naród europejski – pozostałości pierwotnego lasu naturalnego.

Cała Puszcza parkiem narodowym!

Wszystkie dotychczasowe działania, podejmowane dla ochrony Puszczy okazały się nieskuteczne. Kolejni ministrowie środowiska nie chcieli/byli zbyt słabi, by skutecznie przeciwstawić się grupowym interesom ludzi zainteresowanych eksploatacją drewna, by działać na rzecz zachowania zasobów Puszczy.

Korporacyjny interes administracji Lasów Państwowych okazywał się zawsze silniejszy niż interes państwa, niż dobre imię Polski w świecie.

Jedynie wsparcie całego Rządu może stać się tu skuteczną przeciwwagą. Stąd nasz list do Pana.

Panie Premierze!

Problem ochrony Puszczy, wstrzymania wyrębów w lasach naturalnego pochodzenia, jest sprawą bardzo pilną, kolejne fragmenty naturalnego lasu są wycinane i zamieniane na plantacje. Wielkie drzewa, pomniki przyrody, świadkowie naszej historii, są przerabiane na deski. Jest to kompromitacja dla Polski. Dlatego prosimy o jak najszybsze podjęcie kroków zmierzających do ochrony tego unikatowego lasu na całym jej obszarze.

W tym roku przypada stulecie odzyskania przez Polskę niepodległości. Uczcijmy tę rocznicę obejmując ochroną całą Puszczę Białowieską w parku narodowym!”

  • Lista sygnatariuszy

    prof. dr hab. Oleg Aleksandrowicz, Instytut Biologii i Ochrony Środowiska Akademii Pomorskiej w Słupsku
    dr Piotr Bałazy, Instytut Oceanologii PAN, Sopot
    dr hab. Adam Barcikowski, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UMK, emeryt
    dr hab. prof. Karolina Bącela-Spychalska, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego
    dr Małgorzata Blicharska, Department of Earth Sciences, Uppsala University
    dr Michał Bogdziewicz Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr Richard K. Broughton, Centre for Ecology & Hydrology, Wielka Brytania
    dr inż. Lech Buchholz, Polskie Towarzystwo Entomologiczne
    prof. dr hab. Przemysław Busse Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego, emeryt
    dr Sławomir Chmielewski, Mazowiecko-Świętokrzyskie Towarzystwo Ornitologiczne
    dr Marta Cholewa, Wydział Biologii Uniwersytetu Szczecińskiego
    dr Marcin Churski, Instytut Biologii Ssaków PAN, Białowieża
    dr hab., prof. Przemysław Chylarecki Muzeum i Instytut Zoologii PAN
    dr hab. prof. Dorota Czeszczewik, Wydział Przyrodniczy Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach
    dr Zygmunt Dajdok, Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr Piotr Dąbrowski, Polski Narodowy Komitet UNESCO-MAB
    dr Michał Falkowski, Mazowiecko-Świętokrzyskie Towarzystwo Ornitologiczne
    dr hab. prof. Ewa Fudali, Wydział Przyrodniczo-Technologiczny Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
    prof. dr hab. Beata Gabryś, Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Zielonogórskiego
    prof. dr hab. Grzegorz Gabryś, Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Zielonogórskiego
    dr Halina Galera, Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego
    dr Arnold Garbiec, Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr Michał Goc, Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    mgr Ewa Gołaszewska Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr Zbigniew Gołąb, Park Narodowy Gór Stołowych, emeryt
    mgr Michał Gorczak Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego
    dr Iwona Gottfried Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr inŜ. Mirosława Górecka Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW
    prof. dr hab. Jan Gutowicz Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    prof. dr hab. Jerzy M. Gutowski Instytut Badawczy Leśnictwa, BiałowieŜa
    dr Grzegorz Hebda Wydział Przyrodniczo-Techniczny Uniwersytetu Opolskiego
    dr Aleksandra Jabłońska Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego
    dr Emilia Jakowska Instytut Oceanologii PAN, Sopot
    dr hab. prof. Dariusz Jakubas Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr hab., prof. Małgorzata Janicka Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr hab. Bogdan Jaroszewicz Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego
    dr hab. Łukasz Kaczmarek Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr inŜ. Marcin Kadej Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr Joanna Kajzer-Bonk Wydział Biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego
    dr Wojciech Kania Muzeum i Instytut Zoologii PAN, emeryt
    dr hab., prof. Monika Kędra Instytut Oceanologii PAN, Sopot
    dr Dorota Kidawa Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    prof. dr hab. Hanna Kmita Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr hab., prof. Mikołaj Kokociński Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr hab., prof. Ziemowit Kosiński Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr hab. Jan Kotusz Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr hab. Lech Kotwicki Instytut Oceanologii PAN, Sopot
    prof. dr hab. Jan Kozłowski Wydział Biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, emeryt
    dr hab. Paulina Kramarz Wydział Biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego
    dr Marta Kras Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr hab. Monika Krzyżanowska Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr hab. Halina Kucharczyk Wydział Biologii I Biotechnologii UMCS
    dr hab., prof. Lechosław Kuczyński Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr Anna Kujawa Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN
    dr hab., prof. Krzysztof Kujawa Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN
    dr Sławomir Kwaśniewski Instytut Oceanologii PAN, Sopot
    prof. dr hab. Małgorzata Latałowa Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr Joanna Legeżyńska Instytut Oceanologii PAN, Sopot
    dr Konrad Leśniowski Wydział Biotechnologii Uniwersytetu Rzeszowskiego
    dr hab. Mariusz Lewandowski Wydział Ogrodnictwa, Biotechnologii i Architektury Krajobrazu, SGGW
    dr Joanna Łubocka Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    mgr Agnieszka Majer Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr Tomasz Mamos Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego
    dr Marta Maziarz Muzeum i Instytut Zoologii PAN
    dr Natalia Miękus-Purwin Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    prof. dr hab. Krzysztof Migała Wydział Nauk o Ziemi i Kształtowania Środowiska Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr Andrzej Mikulski Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego
    dr hab., prof. Grzegorz Mikusiński, Swedish University of Agricultural Sciences, Uppsala
    mgr Agnieszka Mroczkowska Wydział Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego
    dr hab., prof. Mirosław Nakonieczny Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego
    prof. dr hab. Wojciech Niedbała Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr Sabina Nowak Stowarzyszenie dla Natury „Wilk”
    dr hab., prof. Sylwia Nowak Wydział Przyrodniczo-Techniczny Uniwersytetu Opolskiego
    dr hab., prof. Arkadiusz Nowak Wydział Przyrodniczo-Techniczny Uniwersytetu Opolskiego
    dr Jarosław K. Nowakowski Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    prof. dr hab. Maria Ogielska Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr. hab. Anna Orczewska Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego
    mgr Beata Orłowska Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    prof. dr hab. Tomasz S. Osiejuk Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr Jerzy Parusel Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska w Katowicach
    mgr Alicja Pawelec Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego
    prof. dr hab. Bogusław Pawłowski Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr Anna Pędziszewka Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    prof. dr hab. Andrzej Piechocki Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego
    prof. dr hab. Joanna Pijanowska Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego
    dr Ewa Piotrowska Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr Mateusz Płóciennik Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego
    dr Tomasz Podgórski Instytut Biologii Ssaków PAN, BiałowieŜa
    dr hab., prof. Władysław Polcyn Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    prof. dr hab. Mirosław Przybylski Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego
    prof. dr hab. Jacek Radwan Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    mgr Jarosław Raubic Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr hab. Adam Rostański Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego
    dr hab. Ireneusz Ruczyński Instytut Biologii Ssaków PAN, BiałowieŜa
    dr Rafal Ruta Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr Tomasz Samojlik Instytut Biologii Ssaków PAN, BiałowieŜa
    dr hab., prof. Nuria Selva Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków
    dr hab., prof. Dariusz Skarżyński Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr hab. Edyta Skierka Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego
    dr hab., prof. Anna Skoracka Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    prof. dr hab. Piotr Skubała Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego
    dr Adrian Smolis Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    prof. dr hab. Tadeusz Stawarczyk Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr hab. Adam Stebel Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
    dr hab. Krzysztof Stefaniak Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    prof. dr hab. Lech Stempniewicz Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr Mirosław Stepaniuk Stowarzyszenie Dziedzictwo Podlasia
    prof. dr hab. Józef Szmeja Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr Jakub Szymkowiak Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr Joanna Święta-Musznicka Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    prof. dr hab. Dariusz Tarnawski Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    prof. dr hab. Barbara Tokarska-Guzik Wydział Biologii i Ochrony Środowiska UniwersytetuŚląskiego
    dr hab. inŜ., prof. Klara Tomaszewska Wydział Przyrodniczo-Technologiczny Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
    prof. dr hab. Ludwik Tomialojć Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego, emeryt
    dr Emilia Trudnowska Instytut Oceanologii PAN, Sopot
    prof. dr hab. Piotr Tryjanowski Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
    dr hab., prof. Wojciech Tylmann Wydział Oceanografii I Geografii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr hab., prof. Wiesław Walankiewicz Wydział Przyrodniczy Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach
    prof. dr hab. Marek Wanat Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    prof. dr hab. January Weiner Wydział Biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, emeryt; (czł.rzeczywisty PAN, czł. czynny PAU)
    prof. dr hab. Helena Wesołowska Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    prof. dr hab. Tomasz Wesołowski Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr Agata Weydmann Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr hab., prof. Ewa Węgrzyn Wydział Biotechnologii Uniwersytetu Rzeszowskiego
    prof. dr hab. Jan Marcin Węsławski Instytut Oceanologii PAN, Sopot
    dr Jolanta Wiedeńska Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego
    dr Sylwia Wierzcholska Wydział Przyrodniczo-Techniczny Uniwersytetu Opolskiego
    dr hab. Józef Wiktor Instytut Oceanologii PAN, Sopot
    dr hab., prof. Katarzyna Wojczulanis-Jakubas Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    prof. dr hab. Bronisław Wojtuń Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego
    dr Marta Wrzosek Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego
    dr hab. inŜ., prof. Andrzej Wuczyński Instytut Ochrony Przyrody PAN
    dr Anna Wysocka Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr hab., prof. Dariusz Wysocki Wydział Biologii Uniwersytetu Szczecińskiego
    dr Krzysztof Zawierucha Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    dr Marcelina Zimny Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr Adam Zwolicki Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego
    dr hab. Marcin Zych Wydział Biologii Uniwersytetu Warszawskiego
    dr Michał Śmihorski Instytut Ochrony Przyrody PAN
    dr hab., prof. Ludwik Żołnierz Wydział Przyrodniczo-Technologiczny Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
    dr hab. Roman Żurek Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków


Zespołu eksperckiego nadal nie ma

List pojawia się w momencie, w którym ważą się losy Puszczy Białowieskiej. 17 kwietnia 2018 roku Trybunał Sprawiedliwości UE uznał ubiegłoroczną wycinkę za nielegalną.



Na początku lutego następca Jana Szyszki – głównego odpowiedzialnego za cięcia w Puszczy – zapowiedział, że powoła zespół ekspercki, który opracuje plan dla Puszczy. W jego skład mają wejść naukowcy, przedstawiciele organizacji przyrodniczych oraz leśnicy. Na razie jednak kończy się na obietnicach.

Z przecieków medialnych wynika, że w gronie eksperckim ministra Kowalczyka może zabraknąć naukowców, którzy najmocniej angażowali się w obronę Puszczy Białowieskiej przed wycinką.



Dziennikarz i publicysta. Członek zespołu redakcyjnego „Dzikiego Życia”. Jeśli czegoś nie pisze lub nie czyta, to najpewniej siedzi gdzieś w lesie. Instruktor sztuki przetrwania. W OKO.press pisze o ekologii i dokonaniach komisji smoleńskiej.


Powiązane:

Lubisz nas?

Powiedz o tym innym