OKO.press poznało fragmenty rządowego projektu ustawy "Za życiem", który ma zachęcać kobiety do rodzenia dzieci z wadami. PiS zapowiadał, że taki będzie krok wstępny do ustawowego zakazu aborcji z powodu uszkodzenia płodu. Gdy projekt pojawił się na stronie Sejmu, okazało się, że warunkiem otrzymania 4000 zł jest urodzenie żywego dziecka

Rząd chce zaoferować matkom, które zdecydują się donosić ciążę, jednorazowo 4000 złotych, a rodzicom urodzonego dziecka z wadą od czasu do czasu 10 dni „wolnego” od opieki – dziecko przebywać będzie wtedy w hospicjum stacjonarnym. Dziecko ma mieć zapewnioną opiekę specjalistyczną do 18 roku życia a rodzina ma dostać wsparcie psychologiczne.






OKO.press dotarło do założeń ustawy jako pierwsze. Gdy publikowaliśmy informację o nim, wiedzieliśmy, projekt lada moment trafi na posiedzenie Rady Ministrów, a jednocześnie jest zapowiedziany 3 listopada w porządku obrad Sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny na 10:30.

Chwilę po podaniu przez nas tej informacji, projekt pojawił się na stronie Sejmu. Wcześniej rząd nie informował o przyjęciu go przez Radę Ministrów, premier Szydło powiedziała tylko 28 października 2016 r.  portalowi wPolityce, że „projekt jest już gotowy”.

Z projektu ustawy wynika, że jednorazowe świadczenie 4000 zł wypłaci się „z tytułu urodzenia się żywego dziecka”.

Oznacza to, że gdy dziecko urodzi się martwe, świadczenia nie będzie.

Takie świadczenie otrzyma matka, ojciec lub opiekun prawny czy faktyczny dziecka. Bez względu na dochód. Z projektu wynika, że w przypadku urodzenia dwojga lub więcej dzieci, świadczenie będzie przysługiwać na każde z nich.

Co jeszcze chce dać państwo

Rząd chce powołać asystentów rodziny, którzy będą „koordynować wsparcie w zakresie przezwyciężania trudności w pielęgnacji i wychowaniu dziecka, wsparcia psychologicznego, pomocy prawnej, dostępu do rehabilitacji” (rząd przekaże wojewodom do 70 mln na ten cel).

Rząd zapewni też:

  • kobietom w ciąży dostępu do diagnostyki prenatalnej oraz do „poradnictwa w zakresie rozwiązań wspierających rodzinę”;
  • odpowiednie świadczenia opieki zdrowotnej dla dziecka, w tym opieki paliatywno-hospicyjnej poza kolejnością (przed innymi niepełnosprawnymi dziećmi);
  • uprzywilejowany dostęp do usług opiekuńczo-rehabilitacyjnych;
  • możliwości przeprowadzenia porodu w szpitalu III stopnia referencyjności (szpitale kliniczne państwowych uczelni medycznych).

Ustawa ma wejść w życie od 1 stycznia 2017. Nie wiadomo dokładnie, jaki ma być zakres tych świadczeń. Do 31 grudnia 2016 r rząd przyjmie „kompleksowy program wsparcia Za życiem”. 



„By dziecko skazane na śmierć miało imię”

Projekt jest realizacją zapowiedzi Jarosława Kaczyńskiego z wywiadu dla PAP, którego prezes udzielił po wycofaniu – głosami PiS – z prac parlamentarnych obywatelskiego projektu zaostrzającego ustawę antyaborcyjną.

Wcześniej PiS zdecydowało o skierowaniu projektu „Stop aborcji” do komisji parlamentarnych, co wywołało gwałtowne protesty kobiet.

„Będziemy dążyli do tego, by nawet przypadki ciąż bardzo trudnych, kiedy dziecko jest skazane na śmierć, mocno zdeformowane, kończyły się jednak porodem, by to dziecko mogło być ochrzczone, pochowane, miało imię. Chcemy, by było to możliwe ze względu na realną pomoc, która będzie udzielana także ze środków publicznych” – mówił wtedy prezes Kaczyński.



Jedna kobieta w zespole

Projekt przygotował międzyresortowy zespół ds. opracowania projektu „Rządowego programu wsparcia dla rodzin ‚Za życiem'”. W skład zespołu wchodzą m.in. Patryk Jaki (ministerstwo sprawiedliwości), Wiesław Janczyk (min. finansów) , Krzysztof Michalkiewicz (przewodniczący, min. rodziny), Grzegorz Szrajber (wiceprzewodniczący, KPRM), Jarosław Pinkas (min. zdrowia), Kazimierz Smoliński (min. infrastruktury), Sebastian Chwałek (MSWiA)

oraz jedyna kobieta w zespole, Teresa Wargocka z Ministerstwa Edukacji Narodowej, znana z nastawienia skrajnie pro-life.

Jak przypomnial portal gazeta.pl, Wargocka w 2010 roku stworzyła projekt ustawy o zakazie zapłodnienia pozaustrojowego i manipulacji ludzką informacją genetyczną – tworzenie zarodków in vitro miałoby być przestępstwem zagrożonym karą do dwóch lat więzienia. Tłumaczyła wówczas, że głos Kościoła przyjmuje jako „naturalny, bo w wielu dziedzinach życia moralnego, etycznego Kościół daje wskazówki”.

W ubiegłym tygodniu skierowanie projektu na Radę Ministrów zapowiedziała Beata Szydło. Ustawa ma być „pierwszym krokiem” przed przedstawieniem „kompleksowego programu rządowego” wsparcia dla rodzin, które zrezygnują z przerwania ciąży dowiedziawszy się, że dziecko urodzi się z poważną wadą albo umrze tuż po porodzie.

W 2015 roku wykonano w Polsce 1040 legalnych zabiegów aborcji, w tym 966 z powodu uszkodzenia płodu. Minister Henryk Kowalczyk oceniał, że roczny koszt programu wyniesie kilkaset milionów złotych.



Zakaz „aborcji eugenicznej”

Jarosław Kaczyński i inni liderzy Prawa i Sprawiedliwości po ucieczce przed Czarnym Protestem byli ostro krytykowani przez środowiska kościelne i aktywistów ruchu antyaborcyjnego. Krystyna Pawłowicz zapewniała jednak, że PiS miało zgodę Episkopatu na głosowanie przeciwko projektowi ruchu „Stop aborcji”, a Tomasz Terlikowski przekonywał, że cierpienie umierającego dziecka ubogaca relację jego rodziców.

W odpowiedzi na te głosy PiS mówiło, że przygotuje i przyjmie projekt zakazujący tzw. aborcji eugenicznej. M.in. prezydent Andrzej Duda ogłosił, że podpisałby projekt zakazujący aborcji w tym przypadku. „Uważam, że życie tych dzieci jest w tej chwili za słabo chronione” – mówił Andrzej Duda w Polsat News.


Abonament na wolność słowa

Socjolog, publicysta. Publikuje na łamach Gazety Wyborczej. Doktorant w ISNS UW.

Piotr Pacewicz
Piotr Pacewicz

Naczelny OKO.press. Redaktor podziemnego „Tygodnika Mazowsze” (1982–1989), przy Okrągłym Stole sekretarz Bronisława Geremka. Współzakładał „Wyborczą”, jej wicenaczelny (1995–2010). Współtworzył akcje: „Rodzić po ludzku”, „Szkoła z klasą”, „Polska biega”. Autor książek "Psychologiczna analiza rewolucji społecznej", "Zakazane miłości. Seksualność i inne tabu" (z Martą Konarzewską); "Pociąg osobowy".


Lubisz nas?

Dołącz do społeczności OKO.press