0:00
Prawa autorskie: Getty Images via AFPGetty Images via AFP
24 czerwca 2022

Amerykanki tracą prawo do aborcji. Sąd Najwyższy unieważnił wyrok Roe vs. Wade

Po prawie 50 latach Amerykanki tracą gwarantowane konstytucją prawo do przerwania ciąży. Sześciu z dziewięciu sędziów Sądu Najwyższego poparło uchylenie słynnego wyroku z 1973 roku Roe vs. Wade. Połowę z nich nominował Donald Trump

Wydrukuj

Decyzja Sądu Najwyższego z 24 czerwca oznacza, że prawo do aborcji nie będzie już gwarantowane przez amerykańską konstytucję i w wielu stanach kobiety stracą dostęp do zabiegu przerywania ciąży.

W konsekwencji orzeczenia nawet 26 z 50 amerykańskich stanów de facto zdelegalizuje aborcję. W 13 stanach wyjątek ma dotyczyć zagrożenia życia ciężarnej kobiety. W części stanów prawo zostanie natychmiast dostosowane do wyroku, w niektórych nastąpi to w ciągu najbliższego miesiąca.

Tutaj można przeczytać całe orzeczenie Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2022.

Jako pierwszy aborcji zakazał stan Missouri. Minuty po wyroku Sądu Najwyższego ogłosił to prokurator stanowy Missouri:

View post on Twitter

Wyrok dotyczy sprawy Dobbs przeciwko Jackson Women’s Health Organisation. Zaskarżono w niej ustawodawstwo stanu Mississippi ograniczające prawo do aborcji do 15. tygodnia ciąży.

Już kilka minut po ogłoszeniu orzeczenia pod budynkiem Sądu Najwyższego w Waszyngtonie zaczęły się zbierać protestujące osoby. „Ufamy kobietom, nie ustąpimy” - skandował rosnący z każdą minutą tłum.

WASHINGTON, DC - 24 CZERWCA: Działaczka na rzecz praw aborcyjnych Carrie McDonald reaguje na orzeczenie w sprawie Dobbs przeciwko Jackson Women's Health Organization przed Sądem Najwyższym USA 24 czerwca 2022 r. w Waszyngtonie. Decyzja Sądu w sprawie Dobbs przeciwko Jackson Women's Health unieważnia przełomową, 50-letnią sprawę Roe przeciwko Wade i wymazuje federalne prawo do aborcji. Anna Moneymaker/Getty Images/AFP (Photo by Anna Moneymaker / Fot. Przetłumaczono z www.DeepL.com/Translator (wersja darmowa)
WASHINGTON, DC - JUNE 24: Abortion-rights activist Carrie McDonald react to the Dobbs v Jackson Women's Health Organization ruling in front of the U.S. Supreme Court on June 24, 2022 in Washington, DC. The Court's decision in Dobbs v Jackson Women's Health overturns the landmark 50-year-old Roe v Wade case and erases a federal right to an abortion. Anna Moneymaker/Getty Images/AFP (Photo by Anna Moneymaker / GETTY IMAGES NORTH AMERICA / Getty Images via AFP)

Konsekwencje, które dotkną nawet 40 milionów kobiet, a także drogę do tego wyroku, opisywała w OKO.press Małgorzata Tomczak:

Wyrok w sprawie Roe vs. Wade przez pół wieku gwarantował Amerykankom prawo do przerywania ciąży. W 1973 roku Sąd Najwyższy orzekł, że zakazy przerywania ciąży w poszczególnych stanach są sprzeczne z 14. poprawką do konstytucji. Gwarantuje ona prawo do wolności i prywatności. Ówczesne orzeczenie Sądu Najwyższego „dopuszczało pewne ograniczenia w dostępie do aborcji w drugim trymestrze; a w trzecim – również jej zakaz, z wyjątkiem sytuacji, gdy ciąża zagraża zdrowiu lub życiu matki”.

W orzeczeniu sędziowie napisali, że teraz należy rozważyć rewizję innych wyroków, w sprawach: Griswold, Lawrence i Obergefell. Chodzi o prawo do antykoncepcji, relacje jednopłciowe, równość małżeńską.

Zdecydowali nominaci Trumpa

Jak napisał „New York Times”, orzeczenie „to rzucające się w oczy dziedzictwo Donalda Trumpa”. Zaś dziennikarka „The Guardian” skomentowała: „Skrócona wersja historii o tym, w jaki sposób Amerykanki traciły prawo do przerywania ciąży można streścić w jednym nazwisku: Trump”.

Skład, który podjął decyzję o uchyleniu wyroku Roe vs. Wade, wyglądał następująco:

  • Prezes SN – John Roberts (kadencja George’a W. Busha, od 2005);
  • Clarence Thomas (kadencja George’a H.W. Busha, od 1991);
  • Stephen Breyer (kadencja Billa Clintona, od 1994);
  • Samuel Alito (kadencja George’a W. Busha, od 2006)
  • Sonia Sotomayor (kadencja Baracka Obamy, od 2009);
  • Elena Kagan (kadencja Baracka Obamy, od 2010);
  • Neil Gorsuch (kadencja Donalda Trumpa, od 2017);
  • Brett Kavanaugh (kadencja Donalda Trumpa, od 2018);
  • Amy Coney Barrett (kadencja Donalda Trumpa, od 2020).

„Orzeczenie rozrywa serce”

„To okrutne orzeczenie rozrywa serce. Nie popełnijcie błędu: o prawach kobiet i wszystkich Amerykanów będziemy głosować w listopadzie” - skomentowała przewodnicząca Izby reprezentantów Nancy Pelosi. Nawiązała w ten sposób do zbliżających się wyborów uzupełniających, tzw. midterms.

Z wyroku ucieszył się były wiceprezydent w administracji Donalda Trumpa, Mike Pence: „Dziś życie wygrało”.

Burmistrz Nowego Jorku, Eric Adams, już zapowiedział, że kobiety mieszkające w innych stanach, które będą chciały przeprowadzić aborcję, znajdą pomoc w tym mieście. „Podejmiemy każdy wysiłek, żeby zapewnić, że nasze usługi dotyczące praw reprodukcyjnych są dla was dostępne”.

View post on Twitter

Przemówienie w tej sprawie zapowiedział prezydent Joe Biden.

Michelle Obama wydała oświadczenie. „Mam dziś złamane serce” - napisała. Nawiązała do czasów przed wyrokiem Roe vs. Wade: „Przechodziły przez to nasze matki, babki i prababki. A teraz znów tam jesteśmy”.

Zaapelowała też o działanie: „To trudny moment, ale nasza historia tutaj się nie kończy. Może się wydawać, że nie możemy teraz zrobić zbyt wiele, ale możemy. I musimy. Jeśli jesteście jak ja i chcecie zacząć już teraz, zachęcam was do tego, żebyście dali ujście swojej frustracji i złości w działaniu, angażując się. Nasze serca mogą być dziś złamane, ale jutro musimy powstać i znaleźć odwagę, by pracować nad stworzeniem Ameryki, jakiej chcemy”.

View post on Twitter

Udostępnij:

Agata Szczęśniak

Dziennikarka, socjolożka. W OKO.press od 2016. Pisze o polityce polskiej i zagranicznej, mediach, prawach kobiet. Wcześniej wicenaczelna „Krytyki Politycznej”. Pracowała też w „Gazecie Wyborczej”. Współtworzyła satyryczny feministyczny program „Przy kawie o sprawie”. Prowadzi audycję „Jest temat” w radiu TOK FM.

Komentarze

Komentarze będą wkrótce dostępne