Lela słabnie, wymiotuje krwią i powtarza, że ma dla kogo żyć. Czeka na zgodę lekarzy na aborcję

Lela jest w 15. tygodniu ciąży. Grozi jej perforacja przełyku. Cierpi na niepowściągliwe wymioty ciężarnych i cukrzycę typu I. W wyniku pogarszającego się stanu zdrowia wystąpiły u niej także zaburzenia lękowe.

Mimo jednoznacznych diagnoz popartych dokumentacją medyczną Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie od ponad miesiąca nie przeprowadził aborcji.

Kobieta pochodzi z Gruzji. Mieszka w Polsce, ponieważ jej mąż znalazł tu pracę. Nie mówi po polsku. W szpitalu przebywa z przerwami od końca grudnia 2025. Poprzednie pobyty kończyły się chwilową poprawą stanu zdrowia, po której niewiele później następowała konieczność ponownego przyjęcia na oddział.

W weekend 21-22 lutego, po kolejnych krwistych wymiotach powiązanych z przewlekłym zapaleniem i owrzodzeniem przełyku, szpitalny lekarz stwierdził, że leki, które stosuje się zazwyczaj w podobnych schorzeniach, nie powinny być stosowane w ciąży. Wciąż nie zdecydowano jednak o wykonaniu aborcji.

Kwestia przesłanki zdrowotnej

Lela nie chce być w tej ciąży. Wielokrotnie mówiła lekarzom, że ma dzieci i męża; chce i ma dla kogo żyć. Poza stanowiącymi w wielu krajach jeden z częstych powodów aborcji niepowściągliwymi wymiotami ciężarnych u Gruzinki w trakcie ciąży zdiagnozowano również zaburzenia lękowe.

Szpitalny psychiatra ma powtarzać, że zaburzenia lękowe wynikają z bariery językowej i trudnej sytuacji zdrowotnej, a specjaliści od zdrowia fizycznego zapewniają, że są w stanie poradzić sobie z konsekwencjami niepowściągliwych wymiotów.

Antonina Lewandowska z Fundacji na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny FEDERA mówi, że wedle jej wiedzy personel Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Olsztynie odrzucił ustne prośby o zorganizowanie zewnętrznej, zdalnej konsultacji psychiatrycznej w obecności tłumacza przysięgłego.

Personel szpitala sugerował podczas jednej z rozmów, że sytuacja wygląda tak, a nie inaczej ze względu na występujące w naszym kraju okoliczności. Komentował, że w Słowacji aborcja na życzenie kobiety jest możliwa do 12 tygodnia ciąży, jednak w Polsce nie jest to możliwe. OKO.press posiadania nagrania tej rozmowy.

Z przekazanych nam informacji wynika, że u Leli występuje wiele problemów zdrowotnych stanowiących dla niej zagrożenie. W jej dokumentacji medycznej są informacje o dekompensacji metabolicznej; ketonurii i hiperglikemii sięgającej 260 mg/dl.

"To podwójnie zaskakujące, ponieważ do tej pory o Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Olsztynie słyszałyśmy dobre rzeczy. Wedle naszej wiedzy w podobnych przypadkach wywiązywał się z obowiązków wynikających z kontraktu z NFZ.

Zagrożenie może dotyczyć zarówno zdrowia fizycznego, jak psychicznego. Nie ma tu znaczenia stan płodu; jego rozwój, zdrowie, bijące – lub nie – serce. Nie jest to ani nowość, ani pole do dyskusji – mówi o tym ustawa i wytyczne Ministerstwa Zdrowia" – komentuje Lewandowska.

Próbowano ją wypisać

Leli i jej mężowi Iwo, pomaga Paweł – znajomy rodziny, który został upoważniony przez kobietę do działania w jej imieniu. O wszystkim dowiedział się pod koniec stycznia 2026. Mówi: „Przyjeżdżając do szpitala, nie miałem pojęcia, czego się spodziewać. Wiedziałem jedynie, że lekarze chcą wypisać Lelę do domu. Gdy dotarłem na miejsce, Lela wymiotowała na moich oczach. Nie mogła wstać z łóżka”.

Podczas wspomnianej hospitalizacji miało kilkukrotnie dochodzić do nieporozumień wynikających z bariery językowej i prób wypisania Leli mimo wciąż nieustabilizowanego stanu zdrowia. Paweł relacjonuje, że

W międzyczasie zmieniła się również diagnoza psychiatryczna Leli – zamiast reakcji lękowej stwierdzono u niej zaburzenia adaptacyjne. One także, jeśli są spowodowane ciążą, mogą – podobnie jak zaburzenia lękowe – stanowić podstawę do jej przerwania.

Lela nie była w stanie chodzić

Dzień po wypisie po poprzedniej hospitalizacji Iwo na rękach zaniósł Lelę na badanie prenatalne w przyszpitalnej przychodni. Usłyszeli na nim, że „nie jest źle”. Tymczasem Lela nie była w stanie samodzielnie chodzić. Po kolejnej interwencji Pawła została ponownie przyjęta do szpitala. Okazało się, że poprzednie upoważnienie przyjaciela do działania w imieniu kobiety, ze względu na przerwę w hospitalizacji, jest już nieważne. Szpital oczekiwał nowego – przetłumaczonego przez tłumacza przysięgłego. Udało się je zorganizować.

Niewiele później Paweł skontaktował się z FEDERĄ. Stworzono wniosek o wykonanie aborcji. Ze względu na wcześniejsze działania szpitala, objął on także prośbę o jak najszybsze zwołanie interdyscyplinarnego konsylium, choć nie jest to działanie wymagane prawnie. Było to konieczne, by skłonić szpital do formalnego stwierdzenia zagrożenia dla zdrowia Leli i wydania zaświadczenia niezbędnego prawnie do przerwania ciąży.

We wniosku Lela informuje, że od początku ciąży zmaga się z ciężkimi objawami somatycznymi. Podkreśla, że jej stan psychiczny również uległ istotnemu pogorszeniu. Zaznacza, że wielokrotnie zgłaszała personelowi medycznemu brak zgody na kontynuowanie ciąży. Wnosi o przeprowadzenie aborcji zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami. Ze względu na wymagania władz placówki wniosek przetłumaczono również na język gruziński.

Tymczasem Lela znów zaczęła wymiotować krwią. Początkowo nie była w stanie połknąć endoskopu. Ostatecznie badanie odbyło się, po czym – jak relacjonuje Paweł – gastrolog stwierdził, że w związku z ciągłymi wymiotami i podrażnianiem kwasem żołądkowym cały przewód pokarmowy Leli jest owrzodzony. Wspomniał, że istnieją leki pomocne w tego typu sytuacjach, jednak nie można stosować ich w ciąży.

Obowiązkiem szpitala jest ratowanie życia pacjentki

W trakcie trwającej hospitalizacji po jednej z konsultacji lekarskich w dokumentacji Leli wpisano informację, że z zebranego wywiadu nie wynika jednoznacznie, czy kontynuowanie ciąży stanowi „poważne” zagrożenie dla zdrowia psychicznego kobiety.

Tyle tylko, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, aby przerwać ciążę w polskim szpitalu, nie musi istnieć „poważne”, „bezpośrednie” ani nawet „nagłe” zagrożenie zdrowia czy życia. Już sam fakt zagrożenia jest wystarczający do wykonania aborcji.

Antonina Lewandowska komentuje: "Działamy wszelkimi możliwymi sposobami. Jesteśmy w stałym kontakcie z Pawłem, z którym na bieżąco konsultujemy sytuację merytorycznie i prawnie, zwracając uwagę na możliwe uchybienia.

Skierowałyśmy Iwo do Ambasady Gruzji. Przed weekendem kontaktowałyśmy się też z Biurem Rzecznika Praw Pacjenta z prośbą o pilne działanie, chcąc przyśpieszyć reakcję na zgłoszenie Pawła. O sprawie poinformowałyśmy też gruzińskie organizacje kobiece.

Mówimy o kobiecie, matce, która z dnia na dzień słabnie w szpitalu i wymiotuje krwią. Obowiązkiem szpitala w tej sytuacji jest ratowanie życia pacjentki. Aborcja powinna zostać wykonana najszybciej jak to możliwe – jako świadczenie ratujące życie".

Ciąży Leli nadal nie przerwano

Próbowaliśmy skontaktować się z Wojewódzkim Szpitalem Specjalistycznym w Olsztynie w poniedziałek w godzinach popołudniowych oraz wieczornych.

Zarówno pracownicy administracji, jak i Szpitalnego Oddziału Ratunkowego, Oddziału Ginekologiczno-Położniczego ani Diabetologicznego nie byli w stanie odpowiedzieć na pytania OKO.press. Nie przekierowali nas również do osób reprezentujących dyrekcję czy rzeczniczki prasowej argumentując, że późną porą wspomniane osoby nie pracują. Sytuacji nie zmieniała informacja o tym, że mowa o pacjentce w stanie zagrożenia zdrowia lub życia.

Wysłaliśmy również pytania drogą mailową. Wiedząc, że personel medyczny obowiązuje tajemnica zawodowa, a władze szpitala nie mogą udzielić pewnych informacji ze względu na przepisy, pytania sformułowaliśmy tak, by Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie mógł odnieść się do sprawy, nie łamiąc prawa. Zapytaliśmy:

1. Czy prawdą jest, że w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Olsztynie przebywa obecnie ciężarna pacjentka w stanie zagrożenia zdrowia/życia, której odmawia się przerwania ciąży?
2. Jeżeli tak – czym spowodowane jest takie postępowanie?
3. Jak wygląda procedura kwalifikowania pacjentek Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Olsztynie do procedury aborcji? Czy posiadają Państwo konkretne ramy postępowania w tego typu sytuacjach? Jeśli tak – jakie?

Odpowiedź otrzymaliśmy we wtorek w godzinach porannych, po rozmowach telefonicznych z rzeczniczką prasową. Publikujemy ją w całości:

W odpowiedzi na przedstawione pytania Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie uprzejmie informuje, że w trosce o zachowanie zasad ochrony danych osobowych, w szczególności danych dotyczących stanu zdrowia, a także w celu zapewnienia pełnej realizacji praw pacjenta, Szpital nie może przekazywać informacji dotyczących hospitalizacji konkretnej osoby ani odnosić się do okoliczności jej leczenia.

Informacje dotyczące faktu przebywania pacjenta w Szpitalu oraz udzielanych świadczeń medycznych stanowią dane wrażliwe, objęte tajemnicami zawodowymi. W naszej ocenie odpowiedzi na pytania sformułowane w przesłanym piśmie nawet w sposób ogólny mogłoby prowadzić do bezpośredniej bądź pośredniej identyfikacji pacjenta bez wyraźnej podstawy prawnej.

Jednocześnie informujemy w ujęciu ogólnym, że wszelkie decyzje medyczne podejmowane w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w Olsztynie odbywają się każdorazowo w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, aktualną wiedzę medyczną oraz indywidualną ocenę stanu zdrowia pacjenta, dokonywaną przez uprawniony personel medyczny. Postępowanie w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia prowadzone jest niezwłocznie, z zachowaniem najwyższych standardów bezpieczeństwa oraz z poszanowaniem praw pacjenta.

Obecnie Lela może jedynie zwilżać usta wodą. Nie je. Dalej wymiotuje. Ciąży nadal nie przerwano.