0:00
0:00

0:00

Prawa autorskie: Ilustracja: Iga Kucharska / OKO.pressIlustracja: Iga Kuch...

Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny

Google News

17:31 17-11-2026

Prawa autorskie: Fot. Dawid Zuchowicz / Agencja Wyborcza.plFot. Dawid Zuchowicz...

Prezydent podpisał ustawę o asystencji osobistej

Karol Nawrocki – co nie było wcale takie pewne – podpisał 17 listopada ustawę o asystencji osobistej.

Co się stało?

Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę wprowadzającą nową, finansowaną z budżetu usługę społeczną — asystencję osobistą dla osób z niepełnosprawnościami. Dziś taka usługa dostępna jest wyspowo, tam, gdzie samorządy albo organizacje społeczne zdobyły na to w konkursach rządowe pieniądze. Na podstawie ustawy prawo do asystencji będzie miał każdy od 18. do 65. roku życia, po indywidualnej ocenie sytuacji, na takich samych zasadach w całym kraju. Usługa przysługiwać też będzie młodym osobom od 13. roku życia w najtrudniejszej sytuacji (od 80 punktów; potrzeba wsparcia oceniana jest w punktach od 0 do 100)

Jest to wielka reforma rządu koalicji 15 października. Nowa powszechna usługa będzie dostępna dopiero w 2028 r. Wcześniej ustawa daje czas na stworzenie systemu informatycznego do obsługi reformy, potrzeb asystencji, kompetencji asystentów, a także rozliczania ich pracy i gwarantowania im praw.

Asystencję osobistą zorganizuje powiat. Będzie mógł to zrobić samodzielnie lub powierzyć to zadanie np. organizacji pozarządowej. Asystent będzie mógł pomagać w czynnościach codziennych, takich jak poruszanie się, zakupy, wyjście do pracy, szkoły czy lekarza, a po odpowiednim przeszkoleniu także w niektórych czynnościach medycznych.

Jaki jest kontekst?

Ustawa jest fundamentalna, bo realizuje prawo do niezależnego życia. Polska zobowiązała się je zapewnić, ratyfikując Konwencję ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami w 2012 r. Projekt ustawy zobowiązał się przygotować jeszcze prezydent Duda, ale to, co wypracowała jego Kancelaria, nie spełniało oczekiwań. Asystencja osobista znalazła się też w 100 konkretach KO. Projekt został wypracowany z udziałem środowiska osób z niepełnosprawnościami i tych, którzy je wspierają. Potem jednak został zablokowany na etapie Stałego Komitetu Rady Ministrów i znacząco okrojony. Premier wskazywał, że jest zbyt kosztowny, a wydającej dużo na obronę Polski na to nie stać.

Na zdjęciu protest przed kancelarią premiera przeciw przedłużaniu prac nad projektem, 13 maja 2025.

Prace w Sejmie też trwały wiele miesięcy, a strona społeczna ostrzegała, że ostatecznie przyjęta wersja nie gwarantuje, że wszystko dobrze wejdzie w życie. Opozycja spierała się z koalicją w sprawie konkretnych rozwiązań. Ostatecznie wiele opozycyjnych propozycji odpadło, co rodziło ryzyko weta.

Ustawa dopina zmianę wprowadzoną jeszcze rzez rząd PiS, a obowiązującą od 2024 r. Chodzi o świadczenie wpierające, czyli dodatkowe pieniądze, które osobie z niepełnosprawnościami mają wyrównać dodatkowe koszty, które ponosi w związku z niepełnosprawnością. Jest więc to kwota nie za „niezdolność do racy”, ale właśnie ułatwiająca realizację prawa do niezależnego życia. Od 2028 r. oprócz dodatkowych pieniędzy będzie też wsparcie asystenta.

OKO.press śledziło prace nad reformą, bo nie jest to specjalistyczna, sektorowa zmiana. Wynika z konieczności respektowania praw człowieka. Uwalnia potencjał osób z niepełnosprawnościami i w końcu sprawia, że ich rodziny nie będą zmuszane do całodobowego wsparcia. To, że wymaga precyzyjnej oceny sytuacji każdej osoby z osobna, uczy zaś państwo, jak lepiej świadczyć usługi publiczne. Daje też wszystkim nam znak, że w razie potrzeby państwo nie zostawi nas bez wsparcia.

Przeczytaj także: