Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Prokuratura Regionalna w Warszawie poinformowała o skierowaniu do Sądu Okręgowego w Warszawie pierwszego aktu oskarżenia w sprawie nieprawidłowości w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR).

Aktem oskarżenia objęto 33 osoby, w tym przedsiębiorców oraz tzw. „słupy”, które zostały oskarżone m.in. o udział w zorganizowanej grupie przestępczej, oszustwa na szkodę NCBiR, wystawianie fałszywych faktur VAT oraz tzw. pranie brudnych pieniędzy. Oskarżeni mieli wyłudzić z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju niemal 5 milionów złotych, a usiłowali wyłudzić niemal 43 miliony złotych. Aż dziesięcioro oskarżonych przyznało się do popełnienia zarzucanych czynów. Wobec tej grupy prokuratura wystąpiła do SO w Warszawie o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy w trybie art. 335 § 2 kodeksu postępowania karnego.

Prokuratura Regionalna w Warszawie zarzuca oskarżonym, że od czerwca 2022 r. do stycznia 2024 r. działali w zorganizowanej grupie przestępczej, której celem było wyłudzanie pieniędzy od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), pochodzących z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

„Grupa zawierała umowy inwestycyjne i grantowe za pośrednictwem funduszy Scitech Fund, w ramach programu „Inteligentny Rozwój 2014–2020 – BRIDGE ALFA” i konkursu „Szybka Ścieżka – Innowacje Cyfrowe”. Współpracowano ze spółkami formalnie prowadzonymi przez tzw. „słupy”, które w rzeczywistości nie prowadziły żadnych prac badawczo-rozwojowych. Projekty były tworzone wyłącznie po to, aby uzyskać dofinansowanie.

Po otrzymaniu grantów pieniądze były przelewane na konta innych podmiotów pod pozorem fikcyjnych transakcji, potwierdzanych fałszywymi fakturami VAT lub wypłatami wynagrodzeń. Następnie środki były wypłacane w gotówce, aby ukryć ich przestępne pochodzenie” – czytamy w komunikacie prokuratury.

Prokuratura Regionalna w Warszawie planuje w najbliższym czasie skierować w tej sprawie kolejne akty oskarżenia.

Jaki jest kontekst?

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju to rządowa agencja zajmująca się dystrybucją funduszy (unijnych i krajowych) przeznaczonych na badania i rozwój. W 2023 roku NCBiR znalazło się w środku politycznej afery, gdy media ujawniły, że wielomilionowe dotacje otrzymują podejrzane podmioty, w niejasny sposób powiązane z władzą.

Najgłośniejsze przypadki opisywane przez media w tamtym czasie to przyznanie niemal 55 mln złotych z programu „Szybka Ścieżka” firmie prowadzonej przez 26-letniego Kacpra W. Firmę zarejestrowano na 10 dni przed terminem zgłaszania ofert w konkursie. Największą, prawie 123-milionową dotację przyznano firmie Piotra M., znajomego ówczesnego wiceministra funduszy i polityki regionalnej Jacka Żalka, który zarządzał NCBiR.

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zareagował na informacje o azylu politycznym Zbigniewa Ziobry na Węgrzech. W rozmowie z dziennikarzami zapowiedział, że jeszcze w tym tygodniu pochyli się nad ekspertyzami prawnymi i podejmie „stosowne decyzje związane z ograniczeniem uposażenia pana Ziobry”.

Włodzimierz Czarzasty skomentował także samą ucieczkę byłego ministra na Węgry. „Rozumiem, że jeżeli ktoś uważa, że może za to, co zrobił, spotkać go kara, to ucieka i się przed tym broni. Czy mi się to podoba? Nie. Czy go dopadnie sprawiedliwość?" – mówił przewodniczący Nowej Lewicy. Dodał też, że „nie będzie z tego kpił, ani nie będzie się z tego śmiał”.

Jaki jest kontekst?

Zbigniew Ziobro przebywa w Budapeszcie od października 2025. Posłowi PiS i byłemu ministrowi sprawiedliwości polska prokuratura chce postawić aż 26 zarzutów. Śledczy zarzucają Ziobrze m.in. założenie i kierowanie grupą przestępczą, przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków w związku z rozdysponowaniem środków Funduszu Sprawiedliwości.

Na Węgrzech od kilkunastu miesięcy przebywa także Marcin Romanowski, poseł PiS oraz były wiceminister w resorcie Zbigniewa Ziobry. W związku ze sprawą Funduszu Sprawiedliwości na Romanowskim ciąży 11 zarzutów. To pierwszy poseł, który otrzymał azyl polityczny od rządzonych przez Viktora Orbana Węgier.

Na początku 2025 roku Marcin Romanowski zrzekł się statusu posła zawodowego i od tego czasu nie pobiera uposażenia poselskiego. Kilka miesięcy później redakcja „Faktu” ujawniła, że były wiceminister, choć przebywa za granicą, pobiera jednak ryczałt na prowadzenie biur poselskich. To 23 tysiące złotych miesięcznie.

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także:

Już w piątek Węgry poinformowały Radę Unii Europejskiej „o podjęciu decyzji w sprawie zatwierdzenia wniosku o azyl dla dwóch obywateli Polski". W liście, który trafił również do ambasad państw członkowskich, brakowało nazwisk uchodźców politycznych. Można było podejrzewać, że chodzi o Ziobrę i jego żonę Patrycję Kotecką

12 stycznia Ziobro i jego adwokat mec. Bartosz Lewandowski wydali oświadczenia na X"

Ziobro napisał, że „wybiera walkę z politycznym bandytyzmem i bezprawiem” i „stawia opór postępującej dyktaturze”.

Pochwalił Orbána jako sojusznika Trumpa:

„Bardzo dziękuję premierowi Viktorowi Orbánowi. W liście sprzed kilku dni, prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump podkreślił, że odważne przywództwo premiera Viktora Orbána i jego konsekwentna obrona zasad czynią z Węgier przykład dla świata – kraju wiary, rodziny i suwerenności. Tego samego, niestety, nie da się powiedzieć o Polsce pod rządami Donalda Tuska”.

„Podjąłem decyzję, że nie pozwolę, aby moje dzieci zostały pozbawione opieki matki, a moja żona – w zastępstwie za mnie – stała się ofiarą psychopatycznej zemsty Donalda Tuska. Dlatego wystąpiłem o objęcie jej międzynarodową ochroną. Za stosowanie brutalnych i bezprawnych metod członkowie rządzącego dziś w Polsce reżimu Donalda Tuska poniosą surowe konsekwencje. Do tej walki przyłożę rękę osobiście” – napisał Ziobro.

W tym samym czasie jego adwokat ogłosił:

Jaki jest kontekst

Zbigniew Ziobro przebywa w Budapeszcie od października 2025. Posłowi PiS i byłemu ministrowi sprawiedliwości polska prokuratura chce postawić aż 26 zarzutów. Śledczy zarzucają Ziobrze m.in.

• założenie i kierowanie grupą przestępczą,
• przekroczenie uprawnień
• i niedopełnienie obowiązków w związku z rozdysponowaniem środków Funduszu Sprawiedliwości

Chodzi m.in. o ustawianie konkursów i przeznaczanie pieniędzy funduszu na kampanie wyborcze polityków Suwerennej Polski.

Przeczytaj także:

O co chodzi w aferze Funduszu Sprawiedliwości? – wyjaśnienie znajdziecie TU.

7 listopada Sejm zagłosował za uchyleniem immunitetu Zbigniewowi Ziobrze i umożliwieniem prokuraturze przedstawienia mu 26 zarzutów. Zagłosowano także za umożliwieniem zastosowania wobec niego aresztu tymczasowego. Prokuratura wnioskowała o to, wskazując, że istnieje ryzyko, że Ziobro może utrudniać śledztwo poprzez kontakty z innymi osobami lub może ukryć się za granicą.

W czwartek 15 stycznia sąd ma zdecydować o ewentualnym areszcie dla Ziobry.

Przeczytaj także:

5 grudnia Ziobro wystąpił przed polskimi mediami zdalnie i ogłosił, że wróci do Polski tylko wtedy, kiedy władza przywróci zmiany Ziobry w sądownictwie, w tym obsadę stanowisk prezesów sądów. Wcześniej zgadzał się stawić na przesłuchanie u konsula w Brukseli lub Budapeszcie. Jeszcze wcześniej groził polskim sędziom:

Przeczytaj także:

Węgierskie media podkreślają, że Budapeszt jest tylko tymczasowym azylem dla polityków Zjednoczonej Prawicy. W kwietniu 2026 na Węgrzech odbędą się bowiem wybory, a w sondażach przewagę nad rządzącym Fidszem ma opozycyjna partia TISZA Petera Magyara. Lider opozycji jest przeciwny rozdawaniu azylów, o czym mówił wyraźnie, komentując sprawę Marcina Romanowskiego.

Przeczytaj także:

Trump wcześniej dwukrotnie groził irańskiemu reżimowi mocną odpowiedzią, jeśli będzie strzelać do uczestników antyreżimowych protestów. Teraz pytany, czy poważnie rozważa opcję ataku na Iran, potwierdził, że „przygląda się temu” dodając że zamierza spotkać się z synem obalonego w 1979 r. szacha Iranu Rezą Pahlawim, który namawia USA do ataków na reżim.

„Wojsko się nad tym zastanawia i rozważamy kilka bardzo mocnych opcji” – powiedział Trump reporterom. Ujawnił też, że „przywódcy Iranu” zadzwonili do niego w sobotę i „chcą negocjować”. Dodał, że może się z nimi spotkać, ale ocenił również, że być może będzie zmuszony do działania przed rozmowami.

Według „Wall Street Journal” Trump spotka się we wtorek z czołowymi członkami gabinetu i wojska, by omówić sposób odpowiedzi na irańskie protesty. Opcje działań w Iranie mają obejmować m.in. wzmocnienie antyrządowych głosów w internecie, cyberataki przeciwko irańskim obiektom wojskowym i cywilnym, nałożenie większych sankcji na reżim oraz ataki wojskowe. Trump chce też porozmawiać z Elonem Muskiem o przywróceniu w Iranie internetu. Władze go tam wyłączyły cztery dni temu, by powstrzymać protesty.

W odpowiedzi na zapowiedzi Trump Teheran zagroził atakiem na amerykańskie bazy wojskowe w regionie.

Jaki jest kontekst

Groźby Trumpa, z którymi po raz pierwszy wystąpił już 4 stycznia, nie oznaczają inwazji lądowej, podobnej do tej z Iraku w 2003 roku. Amerykanie pokazali jednak w czerwcu 2025 roku, że w razie potrzeby są w stanie przeprowadzić szybki i skuteczny atak powietrzny na terenie Iranu.

Protesty w Iranie rozpoczęły się 28 grudnia w odpowiedzi na wzrost cen, a następnie zwróciły się przeciwko duchownym, którzy sprawują władzę od rewolucji islamskiej z 1979 r. To nie są pierwsze protesty w Iranie, a władze zdołały je przetrwać. Jednak teraz Teheran jest osłabiony i wciąż odczuwa skutki ubiegłorocznej wojny, a jego pozycja w regionie osłabła.

Przeczytaj także:

Nagrania z Teheranu, opublikowane w sobotę w mediach społecznościowych, pokazują tłumy maszerujące nocą, klaszczące i skandujące hasła. Tłum „nie ma końca ani początku”, jak mówi mężczyzna. Nagrania z północno-wschodniego miasta Meszhed pokazały dym buchający w nocne niebo z pożarów na ulicy, zamaskowanych protestujących i drogę usłaną gruzami, jak pokazało inne nagranie opublikowane w sobotę. Słychać było odgłosy eksplozji. Telewizja państwowa pokazała dziesiątki worków na zwłoki leżących na ziemi przed biurem koronera w Teheranie. Według doniesień medialnych zwłok ofiary to ofiary działań „uzbrojonych terrorystów”. Pokazano także nagrania bliskich osób zgromadzonych przed Centrum Medycyny Sądowej Kahrizak w Teheranie, oczekujących na identyfikację ciał – pisze Reuters.

Według najnowszych danych – pochodzących od aktywistów w Iranie i za granicą – amerykańska organizacja obrońców praw człowieka HRANA poinformowała, że ​​potwierdziła śmierć 490 protestujących i 48 funkcjonariuszy sił bezpieczeństwa, a w ciągu dwóch tygodni zamieszek aresztowano ponad 10 600 osób.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Karol Nawrocki w sobotę 10.01 brał udział w pielgrzymce kibiców na Jasną Górę. Jak podała Wirtualna Polska, po części dostępnej dla wszystkich kibiców, odbyło się spotkanie w węższym gronie. Karol Naworcki „szeroko uśmiechnięty podszedł do stojącego na przodzie grupy mężczyzny w czarnej bluzie i dżinsowych spodniach. Przywitali się jak starzy znajomi i uścisnęli” – pisze dziennikarz WP, Szymon Jadczak.

Osoba, z którą przywitał się Nawrocki to Tomasz P. ps. „Dragon”, wiele razy skazywany za ciężkie przestępstwa – m.in. za napaść z użyciem broni lub innego niebezpiecznego przedmiotu na funkcjonariusza publicznego i za zastraszanie świadków innego napadu. Obecnie czeka na wyrok sądu drugiej instancji, po tym, jak w 2024 r. został nieprawomocnie skazany na 6 lat więzienia za propagowanie nazizmu, kierowanie gangiem i pobicia. „Dragon” był przywódcą gangu kiboli Jagiellonii Białystok.

„Formalnie mój klient jest osobą niekaraną. Poprzednie wyroki uległy zatarciu, a wyrok z 2024 r. jest nieprawomocny, złożyliśmy apelację i wciąż czekamy na wyznaczenie terminu rozprawy w sądzie drugiej instancji” – mówi WP adwokat Rafał Gulko, obrońca Tomasza P.

Jaki jest kontekst?

„Jestem jednym z was. Także dzięki waszej odwadze i temu, że stadionów nie dotknęła propaganda i chwilowe ideologiczne mody, zostałem prezydentem – za co wam dziękuję!” – mówił Karol Nawrocki na Jasnej Górze.

WP podaje, że prezydenta i „Dragona” łączy udział w ustawkach kibolskich. W 2009 roku Naworcki jako kibol Lechii Gdańsk wziął udział w ustawce z kibolami Lecha Poznań. Tomasz P. z kibolami Jagiellonii Białystok walczył z grupą wielkopolską kilka miesięcy wcześniej.

Przeczytaj więcej w OKO.press

Przeczytaj także: