Co się wydarzyło?

Rosyjska siatka dezinformacyjna próbowała wykorzystać październikowe zamieszki we Francji do podsycania nastrojów antyimigranckich i przedstawiania władz jako niezdolnych do opanowania sytuacji – wynika z wewnętrznego raportu ekspertów ds. dezinformacji unijnej służby dyplomatycznej, do którego dotarł Reuters. Równoległa analiza francuskiego MSZ wskazuje, że wokół protestów dezinformacyjne narracje rozpowszechniały również konta powiązane z izraelskimi władzami oraz amerykańskim ruchem MAGA.

Według unijnego raportu, obejmującego okres od 7 do 21 października, rosyjska operacja informacyjna „Operation Overload” publikowała w mediach społecznościowych nagrania podszywające się pod materiały zachodnich mediów. Rozpowszechniano w nich fałszywe informacje, m.in. o gwałtach na demonstrantach dokonywanych przez migrantów i zagrożeniu atakami terrorystycznymi. Celem kampanii było przedstawienie francuskiego przywództwa jako słabego i coraz bardziej autorytarnego, a także podważenie zaufania do państwa.

Rosja wykorzystywała protesty również do promowania przekazu, że europejskie rządy przedkładają pomoc Ukrainie nad rozwiązywanie problemów własnych społeczeństw. Autorzy raportu podkreślają jednak, że nie znaleźli dowodów na to, by Moskwa lub inne zagraniczne podmioty zainicjowały protesty albo przyczyniły się do eskalacji przemocy. Ich działania określili jako oportunistyczne wykorzystywanie niepokojów społecznych.

Osobny raport francuskiego MSZ wskazuje, że największe zasięgi osiągały wpisy powiązane z ruchem MAGA i Izraelem. Dziesięć najpopularniejszych postów na temat zamieszek opublikowanych przez powiązanych z MAGA polityków, media i influencerów uzyskało między 16 a 18 października ponad 49 mln wyświetleń. Dziesięć najpopularniejszych wpisów izraelskich urzędników, kont rządowych, mediów i influencerów – ponad 35 mln. Dla porównania, dziesięć najpopularniejszych postów z kręgów prorosyjskich zebrało 2,8 mln wyświetleń. Konta powiązane z Izraelem i MAGA łączyły zamieszki z radykalnym islamizmem i migracją.

„Operation Overload” działa co najmniej od września 2023 roku. Jej celem jest dyskredytowanie zachodnich polityków, instytucji i mediów oraz podważanie poparcia dla Ukrainy. Według brytyjskiego Institute for Strategic Dialogue operacja wykorzystuje m.in. fałszywe materiały przypominające serwisy informacyjne, klonowanie głosów ekspertów przy użyciu AI, podrabianie nagłówków gazet i manipulowanie zdjęciami. Kampania przenosi się między krajami, wykorzystując aktualne kryzysy i spory społeczne.

Reuters zastrzegł, że nie był w stanie niezależnie zweryfikować ustaleń obu raportów. Prezydent Emmanuel Macron mówił 21 października, że nie było widocznych dowodów na zagraniczną ingerencję w same protesty, ale dochodziło do „zagranicznej manipulacji informacją”.

Jaki jest kontekst?

We wrześniu w jednej ze szkół pod Paryżem licealiści rozpoczęli protest przeciwko niedofinansowaniu edukacji, zwłaszcza na przedmieściach: złym warunkom nauki i nauczycielskim wakatom. Protesty szybko rozlały się po całej Francji – w ciągu tygodnia było to już 180 placówek. W szczycie, na początku października demonstracje objęły jedną czwartą francuskich liceów.

Początkowo sporadycznie dochodziło do aktów przemocy, m.in. podpalania samochodów, jednak 17 października, gdy na ulice francuskich miast wyszło łącznie ponad 800 tysięcy osób, akty wandalizmu przybrały dużą skalę. Największe zamieszki odnotowano w Paryżu, Limoges, Marsylii, Lyonie i Bordeaux, ale incydenty występowały również w innych miastach, m.in. Lille, Nicei, Angers i Strasburgu. W samym Paryżu policja zatrzymała ponad 800 osób. W całym kraju liczba zatrzymań szybko rosła i po dobie osiągnęła pułap 2400 osób. Skala zniszczeń była znaczna. W Limoges podpalono XIX-wieczny ratusz; zawaliła się część dachu i wieża zegarowa, a budynek został poważnie uszkodzony. W Lyonie spłonęło biuro informacji turystycznej, w Marsylii wtargnięto do ratusza i uszkodzono komisariat, a w Bordeaux zamaskowana grupa splądrowała rezydencję prefekta. W Paryżu podpalano samochody i rowery, niszczono witryny sklepowe, plądrowano sklepy oraz uszkodzono elementy pomnika na placu Republiki. Według szefa francuskiej federacji handlu, cytowanego przez anglojęzyczne media, zniszczenia dotknęły około 1500 sklepów i punktów handlowych, a wstępne szacunki strat w handlu sięgają kilkuset milionów euro. Carrefour poinformował o uszkodzeniu 50 swoich sklepów, w tym splądrowaniu 20, a straty sieci mają wynosić dziesiątki milionów euro.

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także: