Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Ofiarą zamachu, do jakiego doszło w sobotę wieczorem (25 lipca) w Berlinie, w czasie trwania Parady Równości, jest 65-letnia Polka z Warszawy.

Potwierdził to już wcześniej również burmistrz Berlina Kai Wegner, który złożył kondolencje charge d'affaires Rzeczypospolitej Polskiej w Niemczech Janowi Tombińskiemu. Agencja prasowa dpa cytuje go:

Media podają, że córka również została w tym zamachu ranna. We wtorek o godz. 15 przed Bramą Brandenburską ma się odbyć uroczystość upamiętniająca zmarłą Polkę. Poza nią w zamachu polegającym na tym, że duży samochód dostawczy wjechał w tłum, ucierpiało także 29 innych osób. W niedzielę część z nich zostało wypisanych ze szpitala, nikt nie walczy już o życie.

Jaki jest kontekst?

W sobotę wieczorem (25 lipca) duży samochód dostawczy wjechał w tłum ludzi w berlińskim parku Tiergarten, w pobliżu Bramy Brandenburskiej. To właśnie w tej okolicy trwała jedna z największych Parad Równości w Europie.

Sprawca został w niedzielę zastrzelony podczas obławy na terenie ogródków działkowych w dzielnicy Spandau. Według nieoficjalnych informacji działka, na której się ukrywał, należała do jego ojca. Jednostki specjalne policji zjawiły się tam zaalarmowane o jego obecności. Abdul B. nie chciał się poddać, próbował atakować policję białą bronią, na co otwarto ogień. Sprawca został postrzelony i mimo reanimacji zmarł ok. 18.30.

Minister spraw wewnętrznych Niemiec Alexander Dobrindt poinformował w niedzielę, że wszystko wskazuje na to, że atak w berlińskim Tiergarten był islamistycznym zamachem terrorystycznym. Dodał, sprawca na miejscu zbrodni prawdopodobnie atakował ludzi także maczetą.

Sprawcą tym jest 21-letni Abdul B., sympatyk Państwa Islamskiego, który był już wcześniej znany policji. Abdul B. urodził się w 2005 roku w Niemczech i ma libańskie pochodzenie. W 2025 roku wyjechał do Libanu, jak informują niemieckie media, stamtąd chciał przedostać się do Syrii, by dołączyć do Państwa Islamskiego, jednak nie udało mu się i wrócił do Berlina.

Po powrocie do Berlina został zatrzymany przez policję i do maja 2026 roku przebywał w areszcie śledczym. W końcu wyszedł, ponieważ usłyszał wyrok w zawieszeniu za przygotowywanie poważnego, zagrażającego państwu aktu przemocy. Sąd uwierzył mu, gdy podczas procesu dystansował się do Państwa Islamskiego. Dostał jedynie sądowy nakaz wzięcia udziału w programie deradykalizacyjnym.

Niemiecki minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrint przyznał w wywiadzie dla telewizji ZDF, że „postawienie wyłącznie na program deradykalizacji było z pewnością naiwne”. Dodał, że kwestia potraktowania Abdula B. przez sąd zostanie zbadana.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

„Dzisiaj moja córka Nastia i jej chłopak Maksym zostali brutalnie zaatakowani w sklepie we Wrocławiu. Powodem był ukraiński akcent” – napisała na Facebooku Karina, mama Nastii.

Jak potwierdziło OKO.press, w niedzielę, 26 lipca, ok. 18:30 przy ul. Okulickiego we Wrocławiu troje mężczyzn zaatakowało parę pochodzącą z Ukrainy. Z pierwszych ustaleń policji wynika, że wszyscy spotkali się w okolicznym sklepie, a napastnikom nie spodobał się wschodni akcent Nastii i Maksyma. Do pobicia (nagranego i opublikowanego w sieci) doszło na ulicy.

Na filmie widać, jak dwóch mężczyzn podchodzi do chłopaka, który próbuje ich od siebie odsunąć. Zaczynają go okładać pięściami. Kiedy dziewczyna próbuje odciągnąć agresorów, sama obrywa w twarz. Po chwili do grupy napastników dołącza trzeci mężczyzna. W trójkę kopią chłopaka, który próbuje zakryć głowę przed kolejnymi ciosami. Upada na ziemię i tam jest dalej bity i kopany. Sytuacji przyglądają się przynajmniej dwie kobiety, które pozostają bierne. Nie reagują na nienawistny atak.

Podkomisarz Aleksandra Freus z wrocławskiej policji potwierdziła, że funkcjonariusze przesłuchali już zaatakowaną parę. Od rana trwają czynności mające na celu ustalenie tożsamości i zatrzymanie sprawców nienawistnego ataku.

Jaki jest kontekst?

Brutalne pobicie Nastii i Maksyma we Wrocławiu jest przynajmniej piątą głośną historią ataku na obywateli Ukrainy, do której doszło na polskich ulicach w tym miesiącu.

Na początku lipca we Wrocławiu został zaatakowany 19-latek z Ukrainy chwilę po tym, jak rozmawiał z mamą przez telefon po ukraińsku. Chłopak ma złamany nos, uszkodzony kręgosłup.

W połowie lipca w Bielsku-Białej mężczyzna zwyzywał 11-latki pasażerki miejskiego autobusu. Agresorowi, jak pisaliśmy w OKO.press, postawiono zarzuty znieważenia trzech Ukrainek, a także naruszenia nietykalności cielesnej jednej z nich.

Przed tygodniem na komisariat policji w Poznaniu zgłosił się 60-latek, który został kilka razy uderzony w twarz po tym, jak stanął w obronie nastolatka z Ukrainy zaczepianego w miejskim autobusie. Mężczyzna runął na ziemię, był kopany, spędził noc na SOR-ze. Tego samego dnia dorosła kobieta zaatakowała dwie 13-letnie dziewczynki bawiące się na placu zabaw w Legnicy.

Radni Sopotu, jako pierwsi lokalni politycy, zdecydowali, że muszą dać odpór fali nienawiści, jaka przechodzi przez Polskę. Przyjęli rezolucję przeciw narastającym nastrojom antyukraińskim w Polsce. Radni apelują do władz państwowych i polityków o przeciwdziałanie mowie nienawiści, dezinformacji i ksenofobii.

Przeczytaj więcej w OKO.press:

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

W tzw. aferze RARS pojawił się zupełnie nowy wątek – pieniądze mały być wyprowadzane nie tylko z Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, ale również z Banku Gospodarstwa Krajowego – pisze Onet.

Wątek ten pojawia się w czasie, gdy śledztwo w tej sprawie przyspiesza i – jak informuje portal – na krótkiej liście prokuratury, jako kolejni do przesłuchania w sprawie wyprowadzania pieniędzy, są Mariusz Chłopik i Cezariusz Lesisz – obaj blisko związani z Mateuszem Morawieckim.

O tym, że śledztwo w sprawie RARS przyspiesza, świadczyć ma fakt, iż 15 lipca o godz. 6.00 rano funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego wkroczyli do mieszkań i domów czworga współpracowników Morawieckiego Morawieckiego. Do małżeństwa Anny i Pawła P., a także Włodzimierza D. oraz Renaty K.

Kim są ci ludzie?

Anna P. szefowała fundacji Banku Gospodarstwa Krajowego jeszcze w czasie, kiedy premierem była Beata Szydło, a gdy Mateusz Morawiecki zajął jej miejsce, Anna P. została zastępczynią szefa jego gabinetu.

Jej mąż Paweł P. był pełnomocnikiem ds. zakupów prezesa RARS Michała Kuczmierowskiego. Przypomnijmy, że to właśnie Kuczmierowski jest jednym z głównych bohaterów afery RARS i po ucieczce do Londynu po przegranych przez PiS wyborach obecnie czeka na decyzję brytyjskiego sądu w sprawie ekstradycji.

Renata K. kierowała fundacją BGK po Annie P. To była dziennikarka Superstacji.

Natomiast Włodzimierz D. za PiS był prezesem spółki PL.2012+ zarządzającej Stadionem Narodowym, zasiadał też w radach nadzorczych kilku innych spółek Skarbu Państwa – wyjaśnia Onet.

Anna P., Renata K. I Włodzimierz D. usłyszeli już zarzuty działania w zorganizowanej grupie przestępczej, przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez fundację „Red is Bad” prowadzoną przez Pawła Sz. Postawił je wydział ds. przestępczości zorganizowanej i korupcji Prokuratury Krajowej w Katowicach.

Natomiast zarzuty postawione Pawłowi P. dotyczą „wpływania przez niego, jako przedstawiciela RARS, na zawieranie i realizację czterech umów na zakup agregatów prądotwórczych od spółki Pawła Sz. o łącznej wartości ponad 345 mln zł”, co miało polegać na "ingerowaniu w warunki tych umów oraz zmienianiu ich treści i wartości w sposób odbiegający od pierwotnych ustaleń”.

Jak pisze Onet, Anna P., Włodzimierz D. oraz Renata K. zostali zwolnieni z aresztu po wpłaceniu kaucji rzędu 40-50 tys. zł, natomiast Paweł P. został aresztowany na trzy miesiące i przebywa w areszcie śledczym w Mysłowicach.

Wszyscy czworo zostali pouczeni o bezwzględnym zakazie kontaktowania się zarówno między sobą jak i z Mariuszem Chłopikiem i Cezariuszem Lesiszem. To właśnie, zdaniem źródeł Onet, wskazuje wprost, że prokuratura planuje ich przesłuchać. Chłopik i Lesisz mieli być bowiem zaangażowani w kierowanie wartych setki milionów złotych zleceń z RARS i BGK do spółek Pawła Sz. i jego fundacji „Rad is Bad”.

Przeczytaj także:

Jaki jest kontekst?

Na czym polega afera RARS? Według funkcjonariuszy CBA w RARS stworzono system wyprowadzania pieniędzy poprzez podmioty związane z twórcą patriotycznych koszulek Pawłem Sz. Kontrakty zawierano z pominięciem prawa zamówień publicznych, czyli bez przetargów.

Pretekstem do takiej formy zakupów były sytuacje nadzwyczajne takie jak pandemia koronawirusa czy rosyjska agresja na Ukrainę. Zakupy okazywały się też nadzwyczajnie drogie, bo Sz. naliczał sobie gigantyczne marże.

Jak wyliczał Onet, najbardziej lukratywne kontrakty dotyczyły branż, w których wcześniej nie miał żadnego doświadczenia:

• 350 mln zł za dostarczenie RARS agregatów prądotwórczych dla ogarniętej wojną Ukrainy;
• 100 mln zł za dostarczenie RARS instalacji do uzdatniania wody pitnej w Ukrainie;
• 10 mln zł za dostarczenie RARS maseczek FFP3 (wg. ustaleń Onetu rzeczywista wysokość zamówienia miała wynieść ponad 100 mln zł).

W grudniu 2023 roku, czyli dwa miesiące po wyborach, w których PiS stracił władzę, ruszyło śledztwo w sprawie RARS. Prokuratura długo nie mogła postawić jednak zarzutów ani Michałowi Kuczmierowskiemu, ani Pawłowi Sz., ponieważ tuż po ujawnieniu afery przez Onet latem 2024 roku, obaj uciekli za granicę.

Michał Kuczmierowski we wrześniu 2024 r. został aresztowany w Wielkiej Brytanii, a dziś – już na wolności – czeka w Londynie na rozprawę dotyczącą jego ekstradycji do Polski.

Natomiast Paweł Sz. został aresztowany na Dominikanie w październiku 2024 r. i deportowany do Polski. W lutym 2025 roku został zwolniony z aresztu po wpłacie poręczenia majątkowego w bitcoinach w wysokości odpowiadającej wówczas ok. 1 mln zł.

Kluczowe pytanie, jakie pojawia się w tej aferze, brzmi: czy RARS sfinansowała brudną kampanię kandydatów PiS, używając do tego firm należących do twórcy Red is Bad? Właśnie teraz prokuratura po raz pierwsze wydaje się wprost formułować takie tezy.

W oficjalnym komunikacie śledczy piszą:

oraz przedstawianiem polityków opozycji w negatywnym świetle. Działania te miały być koordynowane zgodnie z wytycznymi przekazywanymi przez Pawła Sz. i osoby z nim współpracujące".

Od dawna mówi się, że prokuratorzy chcą w tej aferze postawić zarzuty samemu Mateuszowi Morawieckiemu. Chodzi co najmniej o niedopełnienie obowiązków, bo jako premier powinien nadzorować działanie Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych. Morawieckiego miał obciążyć w zeznaniach Paweł Sz., który zdecydował się na współpracę z prokuraturą.

Morawiecki dotąd nie został jeszcze w tej sprawie przesłuchany. Stronnictwo maślarzy, wrogie Mateuszowi Morawieckiemu, z okazji rozłamu, do jakiego doszło właśnie PiS, sufluje teorię, jakoby Morawiecki celowo działał na szkodę partii, by w zamian uzyskać od rządu Donalda Tuska nietykalność właśnie w aferze RARS.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Polska Agencja Prasowa w poniedziałek (27 lipca) przed południem podała na podstawie źródeł zbliżonych do śledztwa, że wniosek o ekstradycję Zbigniewa Ziobry ze Stanów Zjednoczonych już został złożony. Prokuratura Krajowa zapowiedziała tego dnia na godz. 13.15 rano konferencję prasową.

Rzeczniczka Prokuratury Krajowej Anna Adamiak podczas konferencji potwierdziła, że właśnie dziś przekazano odpowiednim władzom Stanów Zjednoczonych wniosek o ekstradycję i tymczasowe aresztowanie.

— poinformowała Anna Adamiak.

Dodała, że zgromadzony materiał dowodowy w tym postępowaniu dostarczył podstaw do przyjęcia dostatecznie uzasadnionego podejrzenia, że pan Zbigniew Ziobro mógł popełnić 26 przestępstw.

Były minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro ma zarzuty w związku z nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości. Już w lutym 2026 r. Sąd wyraził zgodne na aresztowanie Ziobry, wystawiono za nim również list gończy.

Wymiar sprawiedliwości długo jednak procedował wniosek prokuratury o wydane za Ziobrą Europejskiego Nakazu Aresztowania. Nie został on wydany, kiedy Ziobro przebywał na Wegrzech. Teraz, gdy po przegranych przez Viktora Orbána wyborach musiał z Węgier uciekać i znalazł się w USA, wniosek o ENA stracił sens i w lipcu ostatecznie warszawski sąd okręgowy odmówił wydania ENA za Ziobrą.

Przeczytaj także:

Jaki jest kontekst?

Zbigniew Ziobro przebywa w Stanach Zjednoczonych od 10 maja 2026 roku. Jak ustaliła prokuratura, Ziobro wyleciał 9 maja z Mediolanu do Nowego Jorku, jednak jego obecne miejsce pozywania na terenie USA nie jest dokładne znane.

Prokuratura zarzuca Zbigniewowi Ziobrze popełnienie 26 przestępstw, w tym kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą oraz wykorzystywanie stanowiska do działań o charakterze przestępczym.

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zapowiadał złożenie wniosku o ekstradycję Ziobry tuż po tym, jak okazało się, że wyjechał do Stanów Zjednoczonych.

Prokuratura w połowie lipca informowała, że wniosek o ekstradycję Ziobry jest analizowany w Biurze Współpracy Międzynarodowej Prokuratury Krajowej pod kątem spełnienia wymogów formalnych i prace nad nim "potrwają bardzo krótko”.

Natomiast 14 lipca minister Żurek informował, że przekazał do amerykańskiej agencji imigracyjnej ICE pismo w sprawie pobytu Zbigniewa Ziobry w USA. Pytał w nim, na jakiej podstawie prawnej Zbigniew Ziobro przebywa w USA.

Dlaczego Polska zwróciła się w sprawie Ziobry do ICE?

- wyjaśniał Waldemar Żurek.

Wówczas informował też, że wniosek o ekstradycję jest już niemal gotowy, liczy 300 stron i czeka jeszcze głównie na tłumaczenie.

Przypomnijmy, że Zbigniew Ziobro ma unieważnione paszporty – i zwykły, i dyplomatyczny i genewski, wydany mu wcześniej przez Węgry rządzone przez Orbana. Po wygraniu wyborów nowy premier Peter Magyar cofnął Ziobrze status uchodźcy, dlatego polityk PiS uciekł do Stanów Zjednoczonych. Na jego wjazd do USA miały wyrazić zgodę osoby bliskie prezydentowi Donaldowi Trumpowi.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Według ostatnich danych, pożar na południowym-zachodzie Francji, który strawił już około 42 tys. hektarów lasów i zarośli, co najmniej 240 domów oraz spowodował obrażenia co najmniej 75 strażaków, ostatniej nocy z niedzieli na poniedziałek się nie rozprzestrzenił. To dobra wiadomość, bo sytuacja się ustabilizowała, przynajmniej chwilowo.

Dotąd bowiem, pożar przemieszczał się bardzo gwałtownie i chaotycznie w kierunku aglomeracji Bordeaux i zniszczył obszar siedmiokrotnie większy od nowojorskiego Manhattanu i czterokrotnie większy niż powierzchnia Paryża

W akcji gaśniczej bierze udział 2,5 tysiąca strażaków, 18 samolotów i śmigłowców, w tym również z innych państw Europy oraz wojsko, które z samolotu transportowego zrzuca środek hamującego ogień.

Służbom ratunkowym pomogła ostatniej nocy pogoda – osłabł wiatr, a w okolicach Saint-Jean-d'Illac spadł deszcz. Strażacy jednak ostrzegają, że to wcale nie koniec, bo po nocnym uspokojeniu sytuacja w każdym momencie może znów się pogorszyć.

W poniedziałek rano rzeczniczka rządu Maud Bregeon na antenie radia France Info powiedziała, że w nocy z niedzieli na poniedziałek nie zarządzono dodatkowych ewakuacji i „na tym etapie” nie jest planowana ewakuacja Bordeaux, w którym – w całej metropolii, tzw. Wielkim Bordeaux – mieszka 850 tys. ludzi. O braku takich planów mówił również w niedzielę burmistrz Bordeaux Thomas Cazenave.

Ewakuację prewencyjną przeprowadzono w departamencie Żyrondy poprzedniej nocy – objęła ona 55 tys. ludzi w gminach Marcheprime, Le Barp, Biganos, Mios i Cestas.

Od środy 22 lipca ewakuowano w Żyrondzie 220 tys. osób. Dziennik "Le Parisien” podaje, że to jedna z największych kiedykolwiek zorganizowanych we Francji ewakuacji z powodu pożarów.

W niedzielę wstrzymano kursowanie pociągów do miejscowości na południe od Bordeaux i zamknięto 60-kilometrowy odcinek autostrady A63, prowadzącej z Bordeaux do Hiszpanii.

Pożary dotykają również sąsiedni departament Landes na południe od zatoki Arcachon.

Prezydent Francji Emmanuel Macron w poniedziałek rano przewodniczy spotkaniu grupy antykryzysowej poświęconej pożarom. Francuskie władze podkreślają, że obecnie sytuacja jest pod kontrolą, jednak jest zbyt wcześnie, by mówić o pełnym opanowaniu żywiołu.

Hiszpania też płonie

Z pożarami w ostatnich dniach walczy również Hiszpania, gdzie ogień zbliżył się do Madrytu. W niedzielę przeprowadzono ewakuację Walencji. Jeszcze w niedzielę informowano, że łącznie w Hiszpanii ewakuowano 76 tys. osób, a kolejnym 30 tysiącom zalecono pozostanie w domach.

W poniedziałek rano dowództwo hiszpańskiej obrony cywilnej mówiło już, że z powodu pożarów 175 tys. osób zostało ewakuowanych lub zmuszonych do pozostania w swoich domach. Tymczasem dowódcy akcji gaśniczej przekazali, że pożary w Avili i Wspólnocie Autonomicznej Madrytu połączyły się w jeden, wielki front, mierzący około 160 kilometrów.

– mówi cytowana przez Euronews Rocío Domínguez, która ewakuowała się z miejscowości Chapinería na zachód od Madrytu.

Dziennik "El Pais” informuje, że w wyniku pożarów w niedzielę zamknięto co najmniej 37 odcinków dróg we Wspólnocie Madrytu oraz w prowincjach Avila, Toledo, Castellon, Guadalajara, Huelva i Teruel.

Sara Aagesen, ministra środowiska mówiła w niedzielę, że w regionach Madrytu, Ávili i Toledo pożary objęły szacunkowo około 77 tys. hektarów.

Jaki jest kontekst?

Pożary wybuchły we Francji i Hiszpanii w połowie ubiegłego tygodnia po tym, jak przez Europę Zachodnią przetoczyła się kolejna fala upałów.

W związku z tym premier Hiszpanii Pedro Sánchez zaapelował do wszystkich sił politycznych o zawarcie „wielkiego paktu” w sprawie przeciwdziałania skutkom kryzysu klimatycznego. Podkreślił, że od stycznia w Hiszpanii spłonęło ponad 150 tys. hektarów, czyli sześć razy więcej niż w tym samym okresie w zeszłym roku.

Według danych Reuters Climate Monitor, zarówno w Bordeaux, jak i w Ávila średnia temperatura w lipcu wyniosła 32 stopnie Celsjusza, czyli prawie 6 stopni Celsjusza powyżej średniej miesięcznej w latach 1961–1990.

Przeczytaj także: