0:00
0:00

0:00

Prawa autorskie: Fot. Jakub Orzechowski / Agencja Wyborcza.plFot. Jakub Orzechows...

Dzień na żywo. Marcin Romanowski, były wiceminister sprawiedliwości, zatrzymany

Na żywo

Chodzi o aferę z Funduszem Sprawiedliwości. W piątek 12 lipca 2024 Sejm – głosami rządzącej koalicji – zgodził się na uchylenie Romanowskiemu immunitetu. Przystał też na wniosek prokuratury o zatrzymanie posła.

Google News

20:54 28-06-2024

Prawa autorskie: Fot. Dawid Żuchowicz / Agencja Wyborcza.plFot. Dawid Żuchowicz...

Podsumowanie dnia. Rząd pokazał ustawę o związkach partnerskich. W USA trzęsienie ziemi po debacie

Rząd ma już projekt ustawy o związkach partnerskich – na razie skromny, jak chciało PSL. Sejm przyjął zmiany w definicji gwałtu i uchylił immunitet Michałowi Wosiowi. W USA niepokój wśród Demokratów o kandydaturę Bidena

Podsumowujemy wydarzenia z piątku 28 czerwca 2024.

Skromny, ale rządowy. Jest projekt ustawy o związkach partnerskich

W wersji złożonej do rządowego centrum legislacji znajdują się rozwiązania dotyczące: wspólnoty majątkowej, dziedziczenia, podatków, ubezpieczenia zdrowotnego, prawa do pochówku, renty rodzinnej, zasiłku opiekuńczego i dostępu do informacji medycznej. Związek ma być też zawierany przed Urzędem Stanu Cywilnego.

Ministra ds. równości Katarzyna Kotula potwierdziła, że trzy obszary sporne, na które nie zgodzili się koalicjanci z Polskiego Stronnictwa Ludowego to: przysposobienie dzieci partnera/partnerki, uroczystość w USC oraz przyjęcie wspólnego nazwiska. Kotula chce, żeby negocjacje nad tymi trzema obszarami toczyły się na etapie uzgodnień międzyresortowych.

Przeczytaj także:

Nowa definicja gwałtu. Epokowa zmiana w kodeksie karnym

Mimo sprzeciwu Konfederacji i części posłów PiS, Sejm przyjął nowelizację Kodeksu karnego zmieniającą definicję gwałtu. Przestępstwem będzie doprowadzenie do seksu mimo braku zgody drugiej osoby.

Do tej pory art. 197 Kodeksu karnego przewidywał kary od dwóch do 15 lat więzienia za doprowadzenie przemocą, groźbą lub podstępem do obcowania płciowego. To definicja, która w polskim prawie nie została zmieniona od blisko 100 lat. Oznaczała, że według polskiego prawodawstwa brak zgody na czynności seksualne nie wystarczał do stwierdzenia przestępstwa. O zmianę kodeksu karnego w tej kwestii od lat walczyła Lewica. Ustawa trafi teraz do Senatu.

Przeczytaj także:

Michał Woś traci immunitet

Sejm przyjął dziś uchwałę o wyrażeniu zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej Michała Wosia, członka Suwerennej Polski. Tym samym Woś stracił chroniący go przed wymiarem sprawiedliwości poselski immunitet. O zgodę Sejmu na postawienie Wosiowi zarzutów karnych zawnioskował 28 maja 2024 Prokurator Generalny Adam Bodnar.

Prokuratura zamierza postawić Wosiowi zarzuty z art. 231 par. 1 i 2 kodeksu karnego – czyli nadużycia władzy funkcjonariusza publicznego – oraz 296 par. 3 kk – czyli wyrządzenia Skarbowi Państwa szkody majątkowej „w wielkich rozmiarach”. Bo jako wiceminister sprawiedliwości przekazał CBA 25 mln zł z Funduszu Sprawiedliwości na zakup oprogramowania szpiegowskiego Pegasus. Zdaniem śledczych – wbrew prawu.

NSA: Morawiecki złamał prawo. Chodzi o wybory kopertowe

Decyzja NSA zapadła na rozprawie w piątek 28 czerwca 2024. Sąd postanowił utrzymać w mocy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 2020 roku. WSA uznał wtedy, że decyzja o zorganizowaniu w pandemii wyborów kopertowych rażąco naruszyła prawo: konstytucję, ustawę o Radzie Ministrów i kodeks wyborczy.

Dzisiejsze postanowienie NSA o oddaleniu kasacji Morawieckiego i Poczty Polskiej sprawia, że wyrok WSA staje się prawomocny. Nie oznacza to jednak konsekwencji karnych dla byłego premiera. Zawiadomienie do prokuratury w tej sprawie zamierza złożyć na niego sejmowa komisja śledcza ds. wyborów kopertowych.

Zarzuty dla Piebiaka. Ruszyły rozliczenia afery hejterskiej

Prokuratura Regionalna we Wrocławiu zaczyna rozliczać aferę hejterską. Zarzuca 4 sędziom zamieszanym w aferę nielegalne przetwarzanie i ujawnianie danych sędziów broniących praworządności wobec „reform” Zbigniewa Ziobry. Zarzuca też hejt wobec nich i wszczynanie bezpodstawnych dyscyplinarek. Zdaniem prokuratury była to zorganizowana grupa przestępcza.

Sędziowie, o których mowa to, Łukasz Piebiak, Jakub Iwaniec, Arkadiusz Cichocki i Przemysław Radzik. Śledczy zawnioskują o uchylenie im immunitetów do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego. W piątek prokurator Anna Zimoląg przekazała Polskiej Agencji Prasowej, że zarzuty dostała także Emilia Sz., tzw. Mała Emi (była żona sędziego Tomasza Sz., który niedawno uciekł na Białoruś), która razem z ww. sędziami koordynowała internetową nagonkę na przeciwników zmian w sądownictwie.

Przeczytaj także:

W USA niepokój po debacie

W piątek o 3.00 nad ranem czasu polskiego w USA odbyła się, organizowana przez CNN, pierwsza debata prezydencka, w której zmierzyli się urzędujący prezydent Joe Biden i były prezydent (2016-2020) Donald Trump. Powyborcze komentarze zdominowało przerażenie słabym występem Bidena.

„W ciągu 90 minut pan Biden z zachrypniętym głosem z trudem wygłaszał swoje kwestie i przeciwstawiał się ostremu, choć nieuczciwemu byłemu prezydentowi Donaldowi J. Trumpowi, budząc wątpliwości co do zdolności urzędującego prezydenta do prowadzenia energicznej i konkurencyjnej kampanii na cztery miesiące przed wyborami. Zamiast rozwiewać obawy dotyczące swojego wieku, 81-letni pan Biden uczynił z tego główną kwestię” – napisał Peter Baker w „The New York Times”.

Przeczytaj także:

20:02 28-06-2024

Prawa autorskie: Fot. RAHEB HOMAVANDI / AFPFot. RAHEB HOMAVANDI...

Iran wybiera prezydenta. Wyniki poznamy jutro

Miliony Iranek i Irańczyków ruszyło dziś do urn, by wybrać nowego prezydenta kraju. Wybory odbyły się przedterminowo w związku z tragiczną śmiercią prezydenta Ebrahima Raisiego w wypadku helikoptera

Do katastrofy śmigłowca, w której zginął irański prezydent Ebrahim Raisi, doszło 20 maja 2024 roku. Raisi wracał z uroczystości otwarcia tamy na rzecze Araks, na granicy Iranu i Azerbejdżanu.

Dzisiejsze wybory trudno nazwać demokratycznymi. Pulę kandydatów ściśle kontroluje najwyższy przywódca religijno-polityczny Iranu ajatollah Ali Chamenei. Wybór sprowadzał się do jednego z czterech kandydatów lojalnych wobec Chameneiego: trzech konserwatystów i jednego umiarkowanego reformatora. Ten ostatni to kardiochirurg Masud Pezeszkian, który w jednym z ostatnich przemówień stwierdził, że Iran powinien wrócić do międzynarodowego porozumienia nuklearnego z 2015 roku, co mogłoby poluzować nałożone na kraj sankcje gospodarcze.

Z kandydowania w wyborach wykluczone zostały kobiety oraz osoby wzywające do radykalnych zmian. Dlatego nikt nie spodziewa się, że nowy prezydent znacząco odmieni irańską politykę zagraniczną – może ew. skorygować jej ton.

Do udziału w głosowaniu uprawnionych jest 61 milionów obywateli Iranu. Analitycy zapowiadają jednak niską frekwencję. W marcowych wyborach parlamentarnych wyniosła ona 41 proc. i była najniższa w historii. W Teheranie głos oddało wtedy mniej niż 10 proc. uprawnionych.

Ajatollah Chamenei apelował do Irańczyków o tłumne stawienie się na głosowaniu.

„Trwałość, siła, godność i reputacja Republiki Islamskiej zależą od obecności obywateli” – mówił Chamenei państwowej telewizji po oddaniu głosu. „Wysoka frekwencja jest zdecydowaną koniecznością”. Komisja Wyborcza dwukrotnie wydłużała dziś czas na głosowanie, łącznie o cztery godziny.

Nazwisko zwycięzcy pierwszej tury poznamy jutro, w sobotę 29 czerwca, ok. południa. Jeżeli żaden z kandydatów nie otrzyma powyżej 50 proc. głosów, w najbliższy piątek odbędzie się druga tura.

Źródło: PAP, Reuters.

19:21 28-06-2024

Prawa autorskie: fot. Bartosz Bańka / Agencja Wyborcza.plfot. Bartosz Bańka /...

Dane GUS: W skrajnym ubóstwie żyje ponad pół miliona polskich dzieci

W ciągu roku aż o 32 proc. wzrosła liczba skrajnie ubogich dzieci w Polsce. GUS informuje, że skrajne ubóstwo dotyka 6,6 proc. gospodarstw domowych

Główny Urząd Statystyczny opublikował dane o zasięgu ubóstwa ekonomicznego w Polsce w 2023 roku, w tym ubóstwa skrajnego, czyli życia poniżej minimum egzystencji szacowanego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (IPiSS).

„Kategoria minimum egzystencji wyznacza bardzo niski poziom zaspokojenia potrzeb. Konsumpcja poniżej tego poziomu utrudnia przeżycie i stanowi zagrożenie dla psychofizycznego rozwoju człowieka. W 2023 r. stopa ubóstwa skrajnego wyniosła 6,6%, czyli o 2 p. proc. więcej niż rok wcześniej” – czytamy w opracowaniu GUS.

Eksperci GUS wskazują, że zmiany te nastąpiły „po okresie wysokiej inflacji w 2022 roku i w czasie jej stopniowego ograniczania w roku 2023”. Co ważne wyliczenia GUS dotyczą gospodarstw domowych, a zatem nie obejmują osób w kryzysie bezdomności, a także żyjących np. w domach pomocy społecznej, domach samotnej matki itp. Nie obejmują też większości żyjących w Polsce ukraińskich uchodźców (kwestionariusze nie były tłumaczone na j. ukraiński).

EAPN Polska, platforma zrzeszająca organizacje walczące z ubóstwem, m.in. na podstawie danych GUS co roku wylicza, ile dzieci żyje w Polsce w skrajnym ubóstwie. Według najnowszego opracowania EAPN między 2022 a 2023 rokiem liczba ta wzrosła o przeszło 120 tys. do 521,7 tys. To wzrost aż o 32 proc.

18:12 28-06-2024

Prawa autorskie: Fot. Mateusz Skwarczek / Agencja Wyborcza.plFot. Mateusz Skwarcz...

Dyrektor Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych odwołany

Sławomir Dębski kończy pracę na stanowisku dyrektora PISM – państwowego think tanku nadzorowanego przez resort dyplomacji. „Minister uznał, że inna osoba powinna zająć to stanowisko” – przekazał rzecznik MSZ

O tym, że otrzymał od premiera decyzję o odwołaniu, Sławomir Dębski poinformował na portalu X jeszcze w środę, 26 czerwca. Decyzja miała zapaść dzień wcześniej, we wtorek. We wpisie Dębski podsumował krótko swoje sukcesy na stanowisku dyrektora Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Stwierdził, że zostawia PISM w świetnej kondycji.

Rząd postanowił odwołać Dębskiego, który był dyrektorem PISM przez ostatnie 8 lat (a wcześniej także w latach 2007-2010), przed końcem obecnej kadencji.

„Minister uznał, że inna osoba powinna zająć to stanowisko” – przekazał rzecznik MSZ Paweł Wroński. Dodał, że nazwisko nowego dyrektora bądź dyrektorki poznamy „w stosownym czasie”.

17:36 28-06-2024

Prawa autorskie: Fot. Adam Stępien / Agencja Wyborcza.plFot. Adam Stępien / ...

Nie ma zgody na unijne współfinansowanie „tarczy wschód” i tarczy przeciwlotniczej

Premier Donald Tusk zdecydowanie przedwcześnie ogłosił, że jest zgoda liderów UE na współfinansowanie tarczy wschód i tarczy przeciwlotniczej. Kolejna delegacja informuje OKO.press, że nie ma zgody na takie współfinansowanie.

Na konferencji prasowej po szczycie UE w Brukseli 28 czerwca premier Donald Tusk ogłosił, że jest zgoda liderów UE na współfinansowanie dla projektu budowy tzw. tarczy wschód oraz obrony przeciwlotniczej wschodniej flanki. Premier powiedział, że „Polska uzyskała 100 procent tego co zakładała, jeśli chodzi o projekty obronne”.

W dzień rozpoczęcia szczytu premierzy Polski, Litwy, Łotwy i Estonii wystosowali do Komisji Europejskiej list z wnioskiem o współfinansowanie z UE realizacji projektu tzw. tarczy wschód (umocnień na wschodniej granicy UE). Podobny wniosek dotyczył przygotowanego wspólnie z Grekami projektu europejskiej tarczy przeciwlotniczej, czyli obrony europejskiego nieba.

Premier powiedział, że spór w tej kwestii był „bardzo gorący”, ale „Polsce udało się zmobilizować praktycznie wszystkie pozostałe kraje i przeforsowaliśmy ten pomysł”.

„Mogę z pełnym przekonaniem powiedzieć, że (...) bezpieczeństwo naszej polskiej, a równocześnie europejskiej granicy oraz naszego nieba to już nie będzie nieskoordynowany wysiłek pojedynczych państw (…), tylko to już będą naprawdę projekty, które Europa będzie współfinansowała. Także mamy powody do satysfakcji” – podkreślił premier.

Dodał, że zapisy w tej sprawie znalazły się nie tylko w konkluzjach szczytu, ale też w agendzie strategicznej UE na lata 2024-2029.

Jednak jak ustaliło OKO.press, nie wszystkie delegacje potwierdzają to zobowiązanie.

Już w piątek rano jedna z największych delegacji krajowych powiedziała OKO.press, że „nie tak interpretuje zobowiązanie zawarte w konkluzjach szczytu” i że taka zgoda podczas szczytu nie padła.

"Z mojego odczytania konkluzji nie wynika, by istniało jakiekolwiek porozumienie w sprawie finansowania ze źródeł europejskich [polsko-bałtyckiego] projektu granicznego czy [projektu budowy] obrony przeciwlotniczej. Nie tak odczytujemy fragment o krytycznych lukach w zdolnościach” – mówi OKO.press oficer prasowy jednego z największych krajów w Radzie Europejskiej, który wypowiada się w imieniu swojej delegacji.

Podkreśla, że w konkluzjach jest mowa o „wzmocnieniu bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego oraz zajęcia się krytycznymi lukami w zdolnościach, czyli o inwestycjach w przemysł, a nie w konkretny system obronny czy projekt wojskowy”.

Dodaje, że podobnie sformułowana jest część strategicznej agendy na lata 2024-2029 dotycząca obronności.

„W agendzie strategicznej zasadniczo mówi się, że »z zadowoleniem przyjmujemy wszelkie inicjatywy obronne«. Oznacza to, że państwa członkowskie mogą realizować takie projekty krajowe, jakie chcą, ale nie oznacza to, że jest na to finansowanie ze środków UE" – mówi rozmówca OKO.press.

W piątek po południu otrzymaliśmy komentarz w sprawie od kolejnej ważnej delegacji krajowej, która brała udział w szczycie.

„Podczas dyskusji było jasne, że dla wielu przywódców tekst ten nie może być rozumiany jako deklaracja finansowania tych inicjatyw obronnych”

- czytamy w komentarzu przesłanym do redakcji OKO.press.

„Znalazło to również odzwierciedlenie w zmianach w agendzie strategicznej, które zostały wprowadzone podczas szczytu. Tak więc przy dwóch okazjach kwestia ta została wyraźnie poruszona z zamiarem, że nie oznacza finansowania tych inicjatyw” – napisał sekretarz prasowy delegacji w odpowiedzi na pytanie OKO.press.

Poprosiliśmy KPRM o komentarz w tej sprawie. Odpowiedź kancelarii opublikujemy niezwłocznie.

Przeczytaj także: