Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata
Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny
20:49 11-08-2024
Dym nad okupowaną przez Rosjan Zaporoską Elektrownią Atomową [AKTUALIZACJA]
W sieci pojawiły się zdjęcia słupa czarnego dymu nad okupowaną przez Rosjan Zaporoską Elektrownią Jądrową w Enerhodarze. Według ukraińskich urzędników, pożar został prawdopodobnie wywołany przez rosyjskie wojsko. Rosjanie twierdzą, że to skutek ukraińskiego ostrzału
Film przedstawiający dym nad Enerhodarem zamieścił na portalu X Wołodymyr Zełenski. Prezydent Ukrainy wezwał Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (MAEA) do pociągnięcia Rosji do odpowiedzialności za prowokację.
„Dopóki rosyjscy terroryści utrzymują kontrolę nad elektrownią jądrową, sytuacja nie jest i nie może być normalna” — napisał prezydent Ukrainy.
Jewhen Jewtuszenko, szef administracji wojskowej w Nikopolu, powołując się na źródła w okupowanym Enerhodarze twierdzi, że siły rosyjskie podpaliły dużą liczbę opon samochodowych w chłodniach kominowych elektrowni.
— Być może jest to prowokacja lub próba wywołania paniki w okolicznych osadach — ocenił. Według Jewtuszenki poziom promieniowania w elektrowni jest normalny.
Rosjanie: winne Siły Zbrojne Ukrainy
Jak podała w niedzielę wieczorem państwowa rosyjska agencja INTERFAX.RU, pożar w obiekcie systemów chłodzenia elektrowni jądrowej miał wybuchnąć po ostrzale Enerhodaru przez Siły Zbrojne Ukrainy. Poinformował o tym w niedzielę gubernator obwodu zaporoskiego Jewgienij Balicki.
„Pracownicy Ministerstwa Sytuacji Nadzwyczajnych pracują na miejscu pożaru, likwidowane są ogniska pożaru” – napisał gubernator na swoim kanale Telegram.
Balitsky podkreślił, że nie ma zagrożenia wybuchem pary i innymi konsekwencjami – wszystkie sześć bloków energetycznych znajduje się w trybie zimnego wyłączenia. Tło promieniowania wokół elektrowni i w samym mieście według gubernatora jest normalne.
Atak pod fałszywą flagą
Do informacji strony rosyjskiej należy podchodzić z ostrożnością. W kwietniu 2024 r. zakład został zaatakowany przez drony, najwyraźniej celujące w sprzęt do nadzoru i komunikacji. Co najmniej jedna osoba zginęła, odnotowano trzy bezpośrednie trafienia w konstrukcje zabezpieczające reaktora i niewielkie powierzchowne uszkodzenia na kopule reaktora bloku 6.
Odpowiedzialnością za atak rosyjskie władze obarczyły wtedy stronę ukraińską. Siły Zbrojne Ukrainy twierdzą, że była to rosyjska operacja pod fałszywą flagą.
Chociaż systemy nie zostały naruszone, Agencja uznała atak za poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa jądrowego.
Okupacja elektrowni
Zaporoska Elektrownia Jądrowa w Enerhodarze to największa elektrownia w Europie. Została zbudowana nad Zbiornikiem Kachowskim w latach 1981–1989. Rosjanie okupują ją od marca 2022 roku. Od września 2022 roku elektrownia nie produkuje energii elektrycznej. 5 października 2022 roku prezydent Rosji Putin podpisał dekret o przekazaniu Zaporoskiej EA na własność Federacji Rosyjskiej.
W maju 2023 roku przedstawiciele Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej MAEA alarmowali, że rosyjscy okupanci umieścili na terenie elektrowni sprzęt wojskowy, broń i materiały wybuchowe w turbinowni bloku energetycznego nr 4. Jak informowała Państwowa Inspekcja Nadzoru Jądrowego Ukrainy, wcześniej okupanci umieścili ładunki w maszynowniach pierwszego bloku energetycznego elektrowni.
W styczniu 2024 r. MAEA ostrzegała o obecności min wzdłuż obwodu terytorium elektrowni, w strefie buforowej między wewnętrznym i zewnętrznym ogrodzeniem obiektu. Według Agencji jest to „niezgodne ze standardami bezpieczeństwa MAEA”. Znalezione tam wcześniej miny zostały usunięte w listopadzie 2023 r. Zaminowanie elektrowni potwierdził szef wojsk obrony radiologicznej, chemicznej i biologicznej Sił Zbrojnych Rosji, generał major Walerij Wasiliew, który wówczas dowodził garnizonem Zaporoskiej EJ.
W czerwcu 2023 roku ukraiński wywiad i Służba Bezpieczeństwa Ukrainy otrzymały informacje o możliwym ataku terrorystycznym ze strony Rosji w Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej. Dwa dni wcześniej Kyryło Budanow, szef ukraińskiego wywiadu wojskowego, informował, że Rosjanie zaminowali zbiornik chłodzący elektrowni. A to oznacza większe zagrożenie.
Sześć bloków ZEA znajduje się obecnie w stanie zimnego wyłączenia. Mimo to wszystkie reaktory nadal potrzebują wody do chłodzenia, aby zapobiec stopieniu się paliwa i możliwemu uwolnieniu materiałów radioaktywnych.
Więcej o sytuacji w Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej pisała w OKO.press Krystyna Garbicz:
Przeczytaj także: