Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Jak informuje brytyjski dziennik „The Guardian”, powołując się na dane organizacji broniących praw człowieka, w tym Iran Human Rights, co najmniej 145 osób aresztowanych podczas antyrządowych demonstracji w styczniu 2026 zostało już straconych w więzieniach. Organizacja Iran Human Rights ma też informacje o kolejnych 400 egzekucjach, które nie zostały jeszcze zweryfikowane. O powstrzymanie egzekucji 30 osób w lutym apelowała Amnesty International. Część z tych osób została już stracona.

W momencie gdy świat najbardziej przejmuje się rosnącymi cenami ropy, w Iranie trwają egzekucje demonstrantów.

„The Guardian” opisuje m.in. przypadek 30-letniego Peyvanda Naimiego, który został aresztowany w trakcie styczniowych protestów. Naimi był co najmniej przez miesiąc przetrzymywany w izolatce. W więzieniu był brutalnie przesłuchiwany, torturowany oraz głodzony. Poddano go też dwóm symulowanym egzekucjom przez powieszenie. Jest posądzany o udział w śmierci funkcjonariuszy służb bezpieczeństwa podczas protestów oraz o świętowanie śmierci byłego najwyższego przywódcy Iranu, Alego Chameneiego (na zdjęciu powyżej). Rodzina Naimiego twierdzi, że poza udziałem w demonstracjach nie zrobił nic złego i że nie postawiono mu żadnych formalnych zarzutów. Nie ma z nim żadnego kontaktu. Odmówiono mu dostępu do adwokata. Jego krewni obawiają się, że grozi mu teraz egzekucja.

Dziennik opisuje przypadki egzekucji kilku osób, które brały udział w antyrządowych demonstracjach, a którym odmówiono prawa obrony i pozbawiono jakiegokolwiek kontaktu z rodziną. O losach swoich bliskich rodziny aresztowanych dowiadywały się z telewizji. Irańska telewizja państwowa pokazuje nagrania z wymuszonych przyznań do winy, a państwowe media publikują zdjęcia z egzekucji.

Na początku tego miesiąca publicznie powieszonych zostało trzech mężczyzn – Saleh Mohammadi, Mehdi Ghasemi i Saeed Davoudi. Młodzi mężczyźni zostali skazany za moharebeh, czyli „prowadzenie wojny przeciwko Bogu”. Dzień wcześniej stracony został Kourosh Keyvani, posiadający podwójne obywatelstwo szwedzko-irańskie. Chłopak został zabity za rzekome szpiegostwo na rzecz Izraela.

„Odcięcie dostępu do internetu uniemożliwia dokładne ustalenie, ile egzekucji przeprowadzono w tym roku. Wiele wyroków śmierci, a nawet zarzutów, które mogą prowadzić do kary śmierci, nie zostało oficjalnie ogłoszonych. Zamiast tego są one przekazywane wyłącznie samym więźniom i ich rodzinom ' – informuje ”The Guardian".

Jaki jest kontekst?

W styczniu 2026 w Iranie doszło do masowych antyrządowych protestów, które zostały brutalnie stłumione przez reżim. Aresztowano dziesiątki tysięcy osób. Prezydent USA Donald Trump kilkukrotnie wzywał władze Iranu do zaprzestania przemocy wobec protestujących. Bez skutku.

28 lutego USA i Izrael rozpoczęły wojnę przeciwko Iranowi. W ramach operacji „Epicka Furia” armia izraelska i siły USA zbombardowały cele w Iranie, zabijając najwyższego przywódcę Iranu ajatollaha Alego Chameneia i innych wysokich rangą przedstawicieli władz. Teheran w odpowiedzi zaatakował Izrael i kilka państw Zatoki Perskiej – Zjednoczone Emiraty Arabskie, Arabię Saudyjską, Katar, Bahrajn, Kuwejt oraz Irak, uderzając zarówno w amerykańskie bazy wojskowe, jak i obiekty cywilne.

Wojna w Iranie trwa już półtora miesiąca i jak wynika z zapowiedzi prezydenta Donalda Trumpa, może potrwać jeszcze około 2-3 tygodni. Donald Trump utrzymuje, że celem operacji w Iranie są:

• niedopuszczenie Iranu do pozyskania broni nuklearnej,
• konieczność wyeliminowania ryzyka, że Iran wkrótce wejdzie w posiadanie pocisków zdolnych do uderzenia w kontynentalne terytorium Stanów Zjednoczonych,
• zniszczenie potencjału militarnego Iranu, a tym samym jego zdolności do destabilizacji Bliskiego Wschodu,
• zmiana władzy i powstrzymanie wewnętrznych represji w Iranie,
• zmuszenie Iranu do kapitulacji i przystania na amerykańskie warunki układu pokojowego.

Wojna w Iranie jest jednak z wielu powodów ogromną porażką Stanów Zjednoczonych.

Przeczytaj także: