Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się stało?

„To, czego doświadczamy na początku tegorocznych wakacji, nie jest pojedynczym epizodem pogodowym. Jest częścią długoterminowego trendu ocieplania się klimatu, którego konsekwencje środowiska naukowe opisują od wielu lat” – piszą sygnatariusze apelu.

"Wciąż brakuje spójnej, opartej na wiedzy naukowej strategii przygotowania Polski na coraz częstsze fale upałów, susze i gwałtowne opady. Brakuje systemowych działań

• chroniących mieszkańców przed przegrzewaniem miast,
• zwiększających retencję wody,
• wzmacniających odporność infrastruktury
• oraz wspierających społeczności najbardziej narażone na skutki zmiany klimatu".

„Każdy hektar zniszczonego lasu, osuszonego torfowiska czy wyciętej alei starych drzew oznacza utratę naturalnych mechanizmów chroniących społeczeństwo przed skutkami suszy, upałów i powodzi, której nie zastąpi żaden fundusz odbudowy”.

Przeczytaj także:

Publikujemy tekst apelu

Szanowny Panie Marszałku, Szanowne Panie Parlamentarzystki, Szanowni Panowie Parlamentarzyści,

Polacy właśnie rozpoczęli wakacje w warunkach jednej z najintensywniejszych fal upałów, jakie dotknęły nasz kraj w ostatnich latach. Prognozy meteorologiczne wskazują, że w wielu miejscach Polski temperatury przez kolejne godziny będą przekraczać 35°C, a noce nie przyniosą oczekiwanego i tak nam wszystkim potrzebnego ochłodzenia.

Mieszkańcy miast szukają schronienia w klimatyzowanych pomieszczeniach, rodzice ograniczają aktywności dzieci na świeżym powietrzu, a seniorzy i osoby przewlekle chore trafiają do szpitali z powodu odwodnienia i przegrzania organizmu. W popularnych miejscowościach wypoczynkowych nad morzem, jeziorami i rzekami tłumy szukają ochłody, podczas gdy w wielu regionach kraju utrzymuje się niski poziom wód, będący skutkiem długotrwałej suszy. Rolnicy alarmują o stratach w uprawach, które przełożą się na wzrost cen żywności odczuwalny przez wszystkich obywateli.

To, czego doświadczamy na początku tegorocznych wakacji, nie jest pojedynczym epizodem pogodowym. Jest częścią długoterminowego trendu ocieplania się klimatu, którego konsekwencje środowiska naukowe opisują od wielu lat.

Konsekwencje tych zmian są już widoczne. Rosną koszty energii potrzebnej do chłodzenia budynków, zwiększa się liczba hospitalizacji związanych z wysokimi temperaturami, pogarszają się warunki życia w gęsto zabudowanych miastach, a przyroda doświadcza coraz większej presji. Coraz częściej zagrożone są również podstawowe elementy bezpieczeństwa obywateli – dostęp do wody, stabilność produkcji żywności czy odporność infrastruktury na ekstremalne zjawiska pogodowe.

Chcemy przy tym podkreślić, że przyroda nie jest jedynie ofiarą kryzysu klimatycznego. Jest jednym z najbardziej skutecznych narzędzi obrony obywateli przed jego skutkami. Każdy hektar zniszczonego lasu, osuszonego torfowiska czy wyciętej alei starych drzew oznacza utratę naturalnych mechanizmów chroniących społeczeństwo przed skutkami suszy, upałów i powodzi, której nie zastąpi żaden fundusz odbudowy. Ochrona przyrody pozostaje najbardziej niedocenionym instrumentem polityki klimatycznej.

Niestety, nadal nie widzimy działań politycznych odpowiadających skali zagrożenia. Kolejne rządy zbyt długo odkładały decyzje dotyczące transformacji energetycznej i adaptacji do zmiany klimatu, podczas gdy obywatele, samorządy i przedsiębiorcy coraz częściej samodzielnie podejmują wysiłki zmniejszania emisji i dostosowywania się do nowych warunków.

Wciąż brakuje spójnej, opartej na wiedzy naukowej strategii przygotowania Polski na coraz częstsze fale upałów, susze i gwałtowne opady. Brakuje systemowych działań chroniących mieszkańców przed przegrzewaniem miast, zwiększających retencję wody, wzmacniających odporność infrastruktury oraz wspierających społeczności najbardziej narażone na skutki zmiany klimatu.

Dlatego apelujemy o rozpoczęcie poważnej debaty parlamentarnej na temat sposobów ograniczania przyczyn kryzysu klimatycznego oraz przyspieszenia działań adaptacyjnych. Pytamy: jakie działania podejmuje państwo, aby chronić obywateli przed skutkami zmiany klimatu wywołanej działalnością człowieka?

Pierwsze dni tegorocznych wakacji pokazały, że problem nie należy do odległej przyszłości. Jest obecny tu i teraz – na ulicach naszych miast, w gospodarstwach rolnych, w szpitalach, w domach osób starszych i na terenach wypoczynkowych. Każdy kolejny rok zwłoki będzie zwiększał koszty społeczne, gospodarcze i środowiskowe.

Bez zdecydowanych działań trudno będzie zapewnić bezpieczną przyszłość obywatelom Polski. Jesteśmy otwarci na rozmowę i gotowi wspierać Państwa pracę nad mapą drogową dekarbonizacji i działań adaptacyjnych, zgodną z najnowszą wiedzą naukową.

Podpisali:

• prof. dr hab. Piotr Skubała, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Przyrodniczych
• prof. dr hab. Joanna Pijanowska, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr Mariola Zalewska, Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania
• prof. dr hab. inż. Bogdan Jaroszewicz, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr Mateusz Tałanda, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• mgr Zofia Owczarzak, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• prof. dr hab. Szymon Malinowski, Uniwersytet Warszawski, Wydział Fizyki
• prof. dr hab. Wiesław Banyś, Uniwersytet Śląski, Wydział Humanistyczny
• dr Maria Wacławek, Uniwersytet Śląski, Wydział Humanistyczny
• dr Małgorzata Orłowska, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr Magdalena Ochwat, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Humanistyczny
• dr Agnieszka Błońska, Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk Przyrodniczych
• dr Łukasz Trembaczowski, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Społecznych
• prof. dr hab. Leszek Marynowski, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Przyrodniczych
• prof. dr hab. Barbara Tokarska-Guzik, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Przyrodniczych
• dr Anna Batorczak, Uniwersytet Warszawski, Uniwersyteckie Centrum Badań nad Środowiskiem Przyrodniczym i Zrównoważonym Rozwojem
• dr hab. Anna Orczewska, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Przyrodniczych
• dr hab. Justyna Tymieniecka-Suchanek, prof. UŚ, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Humanistyczny
• dr hab. Mariusz Kistowski, prof. UG, Uniwersytet Gdański, Wydział Nauk Społecznych, Zakład Badań Krajobrazu i Kształtowania Środowiska
• prof. dr hab. Andrzej Elżanowski, Uniwersytet Warszawski, Wydział Artes Liberales dr hab. Marta Wrzosek, Uniwersytet Warszawski, Ogród Botaniczny
• dr Katarzyna Bielińska, Uniwersytet Warszawski, Wydział Filozofii
• dr hab. Krzysztof Świerkosz prof. UWr, Uniwersytet Wrocławski, Wydział Nauk Przyrodniczych
• prof. dr hab. Adam Rostański, Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk Przyrodniczych
• dr Anna Kujawa, Polskie Towarzystwo Mykologiczne
• dr Andrzej Czech, UrsaBio Dezinfo Lab
• dr hab. Magdalena Popowska,
• prof.ucz. dr Jakub Rok, Uniwersytet Warszawski, EUROREG
• dr inż. Andrzej Kepel, Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody “Salamandra”
• prof. dr hab. Piotr Dawidowicz, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr hab. Przemysław Chylarecki, Muzeum i Instytut Zoologii PAN
• dr Katarzyna Niedźwiecka, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr hab. Beata Gola, prof. UJ; Uniwersytet Jagielloński, Wydział Filozoficzny
• dr hab. Monika Mętrak, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr hab. Aldona K. Uziębło, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Przyrodniczych
• dr Małgorzata Kowalik-Olubińska, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Wydział Nauk Społecznych
• Mikołaj Iwan, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr hab. Adrianna Raczkowska, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr Lech Buchholz, Polskie Towarzystwo Entomologiczne (Regionalny Konserwator Przyrody w Kielcach)
• prof. dr hab. Marcin Zych, Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego
• dr. Andreas Buehler, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr Małgorzata Snarska-Nieznańska, Fundacja Code for Green
• dr hab. inż. Radosław Barczak, Wydział Chemii, Uniwersytet Warszawski
• Michał Kochanowski, Szkoła Doktorska Nauk Ścisłych i Przyrodniczych, Uniwersytet Warszawski
• dr Paulina Sobiesiak-Penszko, Instytut Strategii Żywnościowych Grunt
• dr Marcelina Zimny, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr Ewa Borzęcka, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr hab. Radosław Stachowiak, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• prof. Andrzej Olubiński, Wyższa Szkoła im. Pawła Włodkowica w Płocku
• dr hab. Izabella Franiel, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Nauk Przyrodniczych
• dr hab. Bogdan H. Chojnicki, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
• dr Ewelina Ziemlińska, Uniwersytet Warszawski, Wydział Biologii
• dr hab. Małgorzata Kamińska, Szkoła Wyższa im. Pawła Włodkowica w Płocku, Kolegium Studiów Pedagogicznych i Wychowania Fizycznego
• prof. dr hab. Małgorzata Gaj, Uniwersytet Śląski w Katowicach, Instytut Biologii Biotechnologii i Ochrony Środowiska