Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata
Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny
16:20 20-05-2024
Jak poprawić prawo wyborcze – nie na najbliższe wybory, ale w ogóle?
Kodeks Wyborczy w ciągu ostatnich 12 lat zmieniany był wielokrotnie i w sposób mało spójny. W systemie wyborczym jest wiele dziur i nieprawidłowości, przez co wybory stają się coraz mniej równe i powszechne. Jak to zmienić? Oddolnie i w debacie.
Możliwe jest obchodzenie reguł finansowania kampanii, media publiczne stały się tubą propagandową władzy, zaś przepisy o finansowaniu wyborów niedodatkowe finansowanie pozwalające na transfer pieniędzy np. od członków zarządów spółek państwowych.
Jeśli mamy ufać naszej machinie wyborczej i wierzyć w sens aktu wyborczego, trzeba prawo wyborcze poprawić. Ale kompleksowo, w debacie, z zachowaniem odpowiednio długich terminów podejmowania. Organizacje społeczne przygotowały taki projekt i przedstawiły na konferencji 20 maja w Fundacji Batorego.
“Żeby machina ruszyła w porządnie i we właściwym kierunku” – powiedziały.
Zestaw proponowanych zmian jest obszerny i ma być wstępem do debaty. Zmiany prawa wyborczego nie mogą być nagłe i szybkie — tylko kompleksowe i przedyskutowane.
W propozycji mowa jest m.in. o:
- zmniejszeniu górnego limitu liczby mieszkańców przypadających na obwód głosowania. Chodzi o to, by ludzie nie stali w ogromnych kolejkach do głosowania za każdym razem, gdy frekwencja wyborcza jest wyższa od katastrofalnie niskiej.
- korekcie podziału mandatów między okręgi sejmowe, tak, by głos mieszkańców wielkich miast nie był słabszy od głosu w słabiej zaludnionych regionach Polski. Konieczna jest też korekta granic okręgów do Senatu. 1/3 głosów w okręgu warszawskim to głosy z zagranicy. Jest to więc okręg podwójnie niedoreprezentowany – bo mieszka w nim więcej wyborców niż wynika z liczby mandatów przypadających w tym okręgu. W okręg 44 do Senatu (Warszawa-Śródmieście 44) – 66 proc. głosów przychodzi z zagranicy.
- poprawieniu zasad głosowania za granicą, tak by oddawanie głosów było łatwiejsze (by np. można było głosować korespondencyjnie), a zebranie za granicą głosy były lepiej uwzględniane przy podziale mandatów
- zajęciu się kwestią przejrzystości reklam politycznych, w tym używania do niej sztucznej inteligencji i deep fake’ów
- zainwestowaniu w edukację wyborczą. Doprowadzenie do tego, by wybory były prawdziwie dostępne dla osób z niepełnosprawnościami. Nie chodzi tylko o dostęp do lokali wyborczych dla osób na wózkach. Jednym z ich stałych mankamentów jest brak dobrego oświetlenia — przez co osoby mające kłopoty ze wzrokiem, w tym seniorzy, mają ogromne kłopoty). Chodzi przy tym także o zapewnienie dostępności całego przekazu w kampanii wyborczej. W więc o publikowanie informacji także w języku migowym dla osób g/Głuch. A także w języku prostym, dla wyborców o niższym kapitale kulturowym lub z niepełnosprawnością intelektualną.
Przeczytaj także:
- przywrócenie niezależności PKW i zwiększenie przejrzystości jej prac – np. dzięki jawnym protokołom i transmisjom na żywo z jej posiedzeń. Powoływanie szefa Krajowego Biura Wyborczego powinno odbywać się na drodze transparentnego konkursu. Centralny Rejestr Wyborców powinien być prowadzony przez PKW, a nie Ministra Cyfryzacji
- poprawienie zasad finansowania kampanii wyborczej i składania sprawozdań przez komitety.
Cały projekt dostępny w serwisie Fundacji Batorego