Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata
Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny
17:27 17-07-2024
Ministerstwo Infrastruktury: czas na renaturyzację Odry. Rzeka dostanie szansę na samooczyszczenie
Według wykazu prac legislacyjnych rządu ministerstwo infrastruktury zamierza pod koniec roku przedstawić — a Rada Ministrów przyjąć — projekt ustawy zmieniający tzw. specustawę odrzańską, przyjętą rok temu przez PiS. Zamiast ponad 100 inwestycji hydrotechnicznych Odra ma odzyskać starorzecza i tereny zalewowe.
Według zarysu proponowanej ustawy przyjęta w lipcu 2023 roku specustawa “koncentruje się na kwestiach inwestycyjnych, pomijając kluczowy cel — możliwość samooczyszczania się rzeki”.
“Kluczowe jest zmniejszenie zanieczyszczenia solą, redukcja ilości substancji biogennych w wodzie oraz poprawa stanu rzek zasilających Odrę” – czytamy.
Przesłankami do zmiany specustawy jest utrzymujący się zły stan wód Odry ze “znacznie podwyższonymi wartościami parametrów biologicznych i fizykochemicznych, które odbiegają od naturalnych norm. Nie można twierdzić, że katastrofa minęła, gdyż jej przyczyny i skutki są wciąż widoczne”.
Przeczytaj także:
“Zły stan rzeki wynika z masy oczyszczonych i nieoczyszczonych ścieków zrzucanych bezpośrednio do Odry oraz braku skutecznego samooczyszczania się rzeki” – pisze ministerstwo.
Zmiany obejmą rezygnację z zaplanowanych w specustawie inwestycji budowlanych na rzecz działań renaturyzacyjnych.
Przypomnijmy, że specustawa wymienia ok. 150 inwestycji, jakie poprzedni rząd zamierzał przeprowadzić na Odrze, m.in. budowę stopni wodnych. Według ustawy na większość z tych inwestycji Wody Polskie mogłyby uzyskać dotacje z budżetu państwa, a sam proces inwestycyjny miał zostać uproszczony.
“Zawarcie w treści [specustawy] kazuistycznego katalogu inwestycji o charakterze budowlanym zlokalizowanych na ciekach wodnych na obszarze dorzecza Odry powiązane z przepisem dającym możliwość otrzymania dotacji z budżetu państwa nie zapewnia skutecznego przeciwdziałania utrzymującemu się zanieczyszczeniu wód rzeki Odry” – uważa ministerstwo.
Najważniejsze samooczyszczanie Odry
Ministerstwo argumentuje, że proponowane inwestycje przyniosłyby efekty po zbyt długim czasie oraz są “niedostosowane” do możliwości samooczyszczania się Odry.
Tymczasem — według ministerstwa — najważniejsze jest wyeliminowanie zanieczyszczeń, które były główną przyczyną katastrofy latem 2022 roku. By to osiągnąć, zmieniona ustawa ma skoncentrować się zapewnieniu typowych prac utrzymaniowych z katalogu Ustawy prawo wodne, ale także na “działaniach o charakterze renaturyzacyjnym, których celem będzie zwiększenie potencjału wód zlewni Odry do samooczyszczania, stabilizacji odpływu oraz poprawy stanu ekologicznego”.
Ministerstwo chce także “rewitalizować i odtwarzać starorzecza”, odsunąć wały przeciwpowodziowe od brzegów rzeki i w ten sposób powiększyć tereny zalewowe, oraz np. budować “stopnie, zastawki i progi na rowach w celu zatrzymanie wody w rowach na obszarach rolnych i leśnych i spowolnienie odpływu wody ze zlewni”.
Przegląd pozwoleń
W planach jest także cykliczny przegląd pozwoleń wodnoprawnych oraz tzw. pozwoleń zintegrowanych na wprowadzanie ścieków do wód na obszarze zlewni rzeki Odry.
“Celem przeglądu będzie cykliczne zbieranie danych na temat podmiotów, które wprowadzają ścieki do wód lub do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych oraz danych na temat ilości i jakości tych ścieków, co pozwoli w sprawny sposób kontrolować stan środowiska w dorzeczu rzeki Odry, a także w przypadku naruszeń cofać lub ograniczać obowiązujące pozwolenia” – czytamy w informacji.
Ministerstwo planuje także “odstąpienie od utworzenia Inspekcji Wodnej jako wyodrębnionej formacji na rzecz wzmocnienia potencjału personalnego i finansowego kontroli w gospodarowaniu wodami”. Według założeń formacja taka nie przyczyniłaby się do poprawy stanu Odry, dublując zadania istniejących już Państwowej Straży Rybackiej i Inspekcji Ochrony Środowiska.
Odpowiedzialnym za opracowanie projektu ustawy jest wiceminister Przemysław Koperski.
Przeczytaj także: