Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Prezydent Nikaragui podczas swojego pierwszego od dwóch miesięcy publicznego wystąpienia zapowiedział, że zamierza znieść wybory powszechne w kraju. Te miałyby odbyć się w listopadzie 2027 roku.

„Nigdy więcej nie będzie tu wyborów” – okrzyknął 80-letni Daniel Ortega cytowany przez „New York Times”. Polityk wygłosił przemówienie do obywateli podczas rządowego wiecu w 47. rocznicę rewolucji sandinistów. Jedną z twarzy tamtej walki – o pełną demokrację, suwerenność i niezależność w Nikaragui – był sam Ortega. „Nie będzie żadnych wyborów, w których [opozycja] próbowałaby przejąć rząd i władzę” – zapowiedział w niedzielę, podczas wiecu, prezydent.

„Czasy, gdy partie wspierane przez Jankesów i somozystów wracały do władzy, już nigdy nie powrócą” – dodał Daniel Ortega cytowany przez CNN. Na razie nie wiadomo, jak w praktyce będzie wyglądać całkowite zniesienie wyborów. Jak pisze „NYT”, Ortega w niedzielę sprawiał wrażenie słabego i schorowanego. Mówił powoli, przez większość czasu siedział. Zapowiadał przy tym, że jego rząd uchwali nowe prawa, które „postawią mur przed zamachowcami i zdrajcami”.

Jaki jest kontekst?

Daniel Ortega objął prezydenckie rządy w Nikaragui w 1985 roku, po obaleniu poprzedników w drodze rewolucji. Po pięciu latach prezydent oddał władzę opozycji i po dwóch kolejnych przegranych wyborach, wrócił na najważniejszą pozycję w państwie. Od 2007 roku, czyli niemal dwóch dekad, nieprzerwanie kieruje państwem.

„Po 16 latach abstynencji od rządzenia Ortega wrócił i zaczął krok po kroku ustanawiać system, który doprowadził do obecnej satrapii” – pisał na łamach OKO.press Artur Domosławski. I wyliczał: „Nad środkami przekazu Ortega zapanował za pomocą prawa podatkowego i audytów finansowych, które nasyłał na nieposłusznych mu właścicieli mediów. Przejął kontrolę nad przyznawaniem i odnawianiem licencji stacjom telewizyjnym i rozgłośniom radiowym. Niezależnych właścicieli gazet zaczął nękać urząd celny – utrudnieniami w imporcie papieru”.

Potem większkość parlamentarna salutująca Ortedze, zniosła limit kadencji prezydenta, umożliwiając prezydentowi kolejne starty w wyborach. Ortega opanował też państwową komisję wyborczą.

Domosławski pisze: „Wreszcie – w celu zniechęcenia przeciwników do wyrażania sprzeciwu na ulicach, Ortega stworzył bojówki złożone z najbardziej oddanych sobie zwolenników. To cywile wyposażeni w pałki, gaz, niekiedy też inne żrące substancje, którzy współpracują z policją. Sieją strach i wprowadzają podziały wśród oponentów, głównie w czasie ulicznych manifestacji. Bojówki odpowiadają za część śmiertelnych ofiar w czasie protestów z 2018 roku”. Władze miały wtedy zastrzelić 355 osób, do aresztu ttafiły tysiące osób, a kolejnych kilkadziesiąt tysięcy zmuszono do emigracji. Tłumienie tamtych protestów zostało uznane za Komisję Praw Człowieka ONZ zbrodnią przeciwko ludzkości.

Ostatnie wybory prezydenckie w Nikaragui, z 2021 roku, są powszechnie uznawane przez społeczność międzynarodową za sfałszowane. Od 2022 roku Ortega razem z żoną i współpracownikami są objęci sankcjami amerykańskimi i europejskimi za przemoc wobec ludności, tłumienie wolności obywatelskich, łamanie demokracji. Felix Maradiaga, kandydat opozycji na prezydenta, który w latach 2021 – 2023 przebywał w więzieniu w Nikaragui, a potem deportowano go do USA, w rozmowie z CNN twierdzi, że dzisiejsze słowa Ortegi to oznaka strachu przed obaleniem.

Ortega współrządzi Nikaraguą z żoną, Rosario Murillo, którą 30 stycznia 2025 roku, na mocy reform konstytucyjnych, okrzyknął wiceprezydentką. W ramach tych poprawek Ortega umocnił swoje rządy, wydłużył np. kadencję prezydencką do sześciu lat. Dziś małżonkowie kontrolują każdy element pracy państwa.

„Ortega i Murillo ewidentnie obawiają się, że najmniejsze otwarcie polityczne mogłoby stworzyć warunki do manifestacji sprzeciwu i zagrozić ich władzy” – powiedział Tiziano Breda, starszy analityk w Armed Conflict Location & Event Data, organizacji non-profit monitorującej przemoc polityczną cytowany przez CNN. „Zamiast organizować sfałszowane wybory, zdecydowali się całkowicie wyeliminować rywalizację wyborczą”.

Przeczytaj więcej w OKO.press:

Przeczytaj także: