Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

Premier Węgier Viktor Orbán przyleciał w piątek 7 listopada do Waszyngtonu, by prosić prezydenta USA Donalda Trumpa o pozwolenie na dalsze zakupy rosyjskiej ropy i gazu mimo amerykańskich sankcji nałożonych na Rosję i rosyjskie koncerny energetyczne. Uzyskał to, co chciał – Trump zwolnił Węgry na rok z sankcji. W początkowych komunikatach Węgrzy próbowali przemilczeć, że zwolnienie jest ograniczone czasowo. Minister spraw zagranicznych Węgier Péter Szijjártó napisał na przykład na portalu X, że Stany Zjednoczone przyznały Budapesztowi „pełne i nieograniczone zwolnienie z sankcji dotyczących ropy naftowej i gazu”. BBC ustaliło jednak, że Węgry otrzymały od USA ten przywilej jedynie na 12 miesięcy. Nie zmienia to faktu, że z punktu widzenia Orbána to nadal powód do świętowania. Orbánowskie Węgry uzyskały od Trumpa błogosławieństwo do dalszego stania w rozkroku między Zachodem a Rosją. Zarówno w kwestii stosunku do wojny w Ukrainie, jak i w zakresie korzystania mimo sankcji z rosyjskich surowców energetycznych. Jeszcze we wrześniu Trump nazywał „szokującymi” zakupy przez Węgry i Słowację rosyjskiej ropy i gazu, co opisywał w OKO.press Marcel Wandas. W piątek 7 listopada amerykański prezydent mówił już co innego. Tłumaczył, że rozumie „trudną sytuację Węgier” i że „ wiele krajów europejskich kupuje ropę i gaz od Rosji i tak jest od lat”.

Przeczytaj także:

Na tym jednak nie koniec. Po spotkaniu w Białym Domu ogłoszono między innymi, że Węgry zakupią od Stanów Zjednoczonych broń o wartości prawie miliarda dolarów. Ważniejsze jednak są inne zakupy – Węgry będą w przyszłości sprowadzać ze Stanów Zjednoczonych paliwo do reaktorów swej elektrowni jądrowej Paks 1 (dotąd kupowane od Rosji). Towarzyszą temu ustalenia dotyczące rozwoju na terenie Węgier amerykańskich technologii nuklearnych – przede wszystkim tzw małych reaktorów SMR. Do tego Węgrzy kupią jeszcze od Amerykanów skroplony gaz ziemny (LNG) o wartości około 600 milionów dolarów.

Jaki jest kontekst?

Opublikowane przez Biały Dom oficjalne oświadczenie po rozmowach Trumpa z Orbánem nosi tytuł „Relacje USA i Węgier osiągają nowe szczyty”. To dobrze oddaje stopień porozumienia między prawicowo-populistycznymi przywódcami. Łączy ich nie tylko styl uprawiania polityki. Orbán, podobnie jak Trump, zajmuje ambiwalentne stanowisko wobec wojny w Ukrainie, relatywizując jej rosyjskie sprawstwo i próbując przenosić część odpowiedzialności za wojnę na napadnięty przez Rosję kraj. Nowe porozumienia między Stanami Zjednoczonymi a Węgrami to przy tym przykład czystej polityki transakcyjnej, którą uwielbia uprawiać Trump. Węgry otrzymały od USA zwolnienie z sankcji, zobowiązały się natomiast do zakupów amerykańskiej broni i surowców energetycznych z USA. Układ dotyczący rozwoju amerykańskich technologii nuklearnych na Węgrzech wydaje się zaś korzystny dla obu stron.