Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Obecnie gwałt definiuje art. 197 Kodeksu karnego: „Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną osobę do obcowania płciowego, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 15”. To przepis funkcjonujący w polskim prawie od blisko 100 lat. Archaiczny zapis oznacza, że brak zgody na czynności seksualne nie wystarcza do stwierdzenia przestępstwa.

Jak wyjaśniała w OKO.press nasza dziennikarka Julia Theus, śledztwo i proces w sprawie o zgwałcenie skupiały się wokół tego, jak przekonująco ofiara broniła się przed gwałtem. Dopiero krzyk i opór ofiary sprawiały, że dane zachowanie mogło być kwalifikowane jako gwałt. W praktyce zgwałcone osoby, zamiast udowadniać winę sprawcy, musiały przekonywać, że odpowiednio się broniły przed przemocą. A ofiary często się nie bronią, bo nie mają siły, przeżywają efekt zamrożenia.

Przeczytaj także:

Nowa propozycja definicji gwałtu, zawarta w nowelizacji kodeksu karnego, brzmi: „Kto doprowadza inną osobę do obcowania płciowego przemocą, groźbą bezprawną, podstępem lub w inny sposób mimo braku jej zgody, podlega karze pozbawienia wolności od 2 do 15 lat”. [Definicja poszerza się o zapis „w inny sposób mimo braku jej zgody” – red].

Za ten czyn grozić będzie od dwóch do 15 lat pozbawienia wolności.

Ponadpartyjna zgoda

Sejm przegłosował nowelizację 28 czerwca. Sprzeciwiała mu się Konfederacja i część posłów PiS. Głosy rozłożyły się następująco:

• 154 posłów KO,
• 94 PiS,
• 30 Trzeciej Drogi,
• 26 Lewicy
• i posłowie niezrzeszeni – Adam Gomoła i Monika Pawłowska.

Przeciw głosowało:

• 26 posłów PiS,
• 15 Konfederacji
• i trzech posłów Kukiz'15.

Kancelaria Prezydenta poinformowała, że 9 sierpnia 2024, Andrzej Duda podpisał zmianę Kodeksu Karnego. To oznacza, że za pół roku nowa definicja gwałtu wejdzie w życie.

Definicja gwałtu została zmieniona na taką, która zakłada brak zgody wcześniej w wielu krajach europejskich. "To Austria, Belgia, Chorwacja, Cypr, Dania, Finlandia, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Islandia, Luksemburg, Słowenia, Malta, Niemcy, Szwecja, Wielka Brytania. Ale też w Kanadzie i innych krajach całego świata. W Irlandii – najbliższej nam kulturowo – zmianę definicji gwałtu wprowadzono 30 lat temu” – mówiła Kucharska-Dziedzic w Sejmie.

„W tych krajach została zrobiona ewaluacja, jak zadziałała zmiana definicji gwałtu. W żadnym z nich nie stwierdzono większej liczby fałszywych doniesień o przestępstwach zgwałcenia. Winę trzeba udowodnić, czy mówimy o kradzieży, morderstwie czy gwałcie. Jeżeli prokurator nie znajdzie dowodu, nie udowodni winy. Proste jak budowa cepa” – mówiła Kucharska-Dziedzic.

Przeczytaj także: