Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

W poniedziałek 1 lipca 2024 amerykański Sąd Najwyższy uznał, że były prezydent Donald Trump jest objęty „absolutnym” immunitetem w zakresie swoich podstawowych uprawnień konstytucyjnych. Jednocześnie przyznał, że immunitet, chroniący przed zarzutami karnymi, nie obejmuje działań, które byli prezydenci podejmują w celach prywatnych. O tym, które działania Trump podejmował oficjalnie i nieoficjalnie ma zdecydować sąd okręgowy.

Komentatorzy zgodnie uznają, że poniedziałkowy wyrok Sądu Najwyższego opóźni federalną sprawę karną przeciwko Trumpowi. Były prezydent miał być sądzony w Waszyngtonie za organizację spisku mającego na celu podważenie wyniku wyborów z 2020 roku i powstrzymanie przekazania władzy po przegranej Republikanów. Według prokuratora Jacka Smitha ówczesny prezydent celowo „wzniecał niepokój” w społeczeństwie oraz naciskał na władze stanowe, by te doprowadziły do zmiany wyników w kluczowych stanach, takich jak Arizona, Pensylwania, Georgia, Michigan i Wisconsin. Kulminacją działań Trumpa miał być szturm jego zwolenników na Kapitol.

Przeczytaj także:

Objęcie Trumpa częściowym immunitetem i scedowanie sprawy do sądów niższych instancji uniemożliwi osądzenie kandydata Republikanów przed listopadowymi wyborami.

„Wielkie zwycięstwo naszej konstytucji i demokracji. Jestem dumny z bycia Amerykaninem” – napisał w mediach społecznościowych Donald Trump.

„Król stojący ponad prawem”

Orzeczenie wydała szóstka konserwatywnych sędziów. Zdania odrębne zgłosiły trzy, liberalnie zorientowane osoby.

Sędzia Sonia Sotomayor stwierdziła, że wyrok czyni z Donalda Trumpa „króla stojącego ponad prawem”. Nowy immunitet urzędniczy jest według niej jak „naładowana broń” – może służyć każdemu prezydentowi, który będzie chciał przedłożyć własny interes polityczny lub finansowy ponad dobro narodu. Sotomayor twierdzi, że zgodnie z sentencją wyroku, prezydent, wykorzystując oficjalne uprawnienia w jakikolwiek sposób, nawet do przyjęcia łapówki czy przeprowadzenia zamachu stanu, może być chroniony przed postępowaniem karnym.

Ketanji Brown Jackson w zdaniu odrębnym napisała, że jej konserwatywni koledzy „odrzucają” od dawna obowiązującą w USA zasadę, że „nikt nie stoi ponad prawem”. „Ta podstawowa zasada od dawna zapobiega przekształcaniu się naszego narodu w despotyzm” – oświadczyła Jackson. „Jednak Trybunał zdecydował się teraz opuścić poręcze prawa dla jednej niezwykle potężnej kategorii obywateli: każdego przyszłego prezydenta, który ma wolę lekceważenia ustalonych granic Kongresu”.