Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

Burmistrzyni Garwolina zgłosiła właśnie 10 odrębnych wniosków, o które musi wystąpić, jeśli chce podjąć działania dotyczące tego gatunki. Trafiły one do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, która podejmie decyzję w tej sprawie. Z wniosku wynika, że płoszenie i niszczenie gniazd ma być prowadzone w parkach, na skwerach, osiedlach mieszkaniowych, terenach szkolnych i w innych miejscach, praktycznie na terenie całego miasta.

Jak informuje Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków (OTOP), które nagłośniło sprawę, skala tych działań stanowi ogromne zagrożenie dla populacji gawronów. Rzeczniczka prasowa tej organizacji, Monika Klimowicz-Kominowska wyjaśnia:

„Wnioski, złożone do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie, Oddział Terenowy w Siedlcach, obejmują między innymi Skwer Solidarności, park im. Piłsudskiego, osiedla „Kościuszki”, „Koszary” i „Działki”, okolice jednej ze szkół oraz główne ulice. W praktyce oznacza to próbę likwidacji większości kolonii lęgowych tego gatunku w Garwolinie”.

Klimowicz-Kominowska dodaje: „Szczególnie niepokojące jest to, że lokalna populacja gawrona w Garwolinie już wcześniej dramatycznie się skurczyła. Z danych długoterminowych inwentaryzacji ornitologicznych wynika, że w 1984 roku w tym mieście funkcjonowały trzy duże kolonie liczące łącznie 920 gniazd. Trzy dekady później, w 2015 roku, stwierdzono już tylko 226 gniazd, co oznacza spadek o 75 procent!”

Jaki jest kontekst

Jak wynika z ostatniej kontroli przeprowadzonej w 2023 roku w Garwolinie stwierdzono 284 gawronie gniazda, z czego zajętych było 224. Pomimo niewielkiego wzrostu w porównaniu z 2025 rokiem, liczebność gawronów wciąż pozostaje kilkukrotnie niższa niż dawniej. Rzeczniczka OTOP podkreśla: „Dzisiejsza liczebność garwolińskich gawronów to zaledwie ułamek tej sprzed kilkudziesięciu lat. A przy tak osłabionej populacji każde działania zmierzające do likwidacji lub rozbicia kolonii mogą spowodować dalsze zanikanie gatunku w mieście”.

OTOP zapowiada włączenie się do postępowania w sprawie wszystkich 10 wniosków na prawach strony społecznej. Wcześniej organizacja ta zbierała podpisy pod petycją o objęcie gawronów ochroną ścisłą w całym kraju. W tej sprawie wciąż nie ma decyzji Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Ornitolodzy od kilku lat apelują o tę zmianę. Dziś zgodnie z wciąż obowiązującymi przepisami gawrony są ściśle chronione wyłącznie poza obszarem administracyjnym miast. W granicach miejskich ośrodków ta ochrona jest tylko częściowa, co sprawia, że prawo zezwala na usuwanie „od dnia 16 października do końca lutego gniazd ptasich z obiektów budowlanych lub terenów zieleni, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne”.

Nie trzeba mieć na niszczenie gniazd zgody. Stwarza to okienko czasowe, w którym de facto, bez nadzoru przyrodniczego, można niszczyć całe gawronie kolonie. Po tym okresie samorządy muszą wystąpić z wnioskiem do RDOŚ o wydanie pozwolenia na niszczenie miejsce rozrodu i odpoczynku ptaków lub na płoszenie ptaków i usuwanie gniazd. Jak się okazuje również w okresie lęgowym takie zgody dostają. Z analizy danych przeprowadzonej przez ornitologów wynika, że w latach 2020-2022 było to 348 zgód na łączną liczbę 400 złożonych wniosków.

Monika Klimowicz-Kominowska dodaje: „Liczebność populacji gawronów w skali naszego kraju i Europy od lat spada. W wielu regionach Polski zniknęły dawne, liczne kolonie tych ptaków. Dane monitoringów ornitologicznych, w tym Monitoringu Flagowych Gatunków Ptaków, wskazują na wieloletni trend regresu liczebności, kwalifikujący wpisanie gawrona na Czerwoną listę ptaków Polski, ze statusem VU, czyli narażony na wyginięcie”.

W ciągu ostatnich 15 lat populacja gawronów w Polsce zmniejszyła się o 57 procent i kurczy się w tempie 5 proc. Rocznie. Jeśli ten dramatyczny trend nie zostanie zatrzymany – za kilka lat gawrony mogą całkowicie zniknąć z naszego krajobrazu. Dawniej terenami lęgowymi gawronów były tereny rolne i doliny rzek. Jednak intensyfikacja rolnictwa doprowadziła do likwidacji tych siedlisk, gdzie zakładały swoje gniazda. Gawrony straciły też żerowiska. W związku z tym zaczęły szukać nowych miejsc. Okazały się nimi parki, drzewa rosnące na cmentarzach i zgrupowania drzew w miejskiej przestrzeni. To prowadzi do powstawania sytuacji konfliktowych, bo jak potwierdza kolejne miasto, w tym przypadku Garwolin, nie wszyscy tolerują obecność tych narażonych na wyginięcie ptaków.

Przeczytaj inne teksty na podobny temat w OKO.press

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

Minister infrastruktury Dariusz Klimczak poinformował, że w piątek o godzinie 8 rano nad odcinku Dolnej Wisły do pracy ruszyły lodołamacze. Akcja udrożnienia przepływu rzeki trwa od 24 godzin i obejmuje głównie ujściowy odcinek Wisły.

Aby maszyny mogły efektywnie kruszyć lód, spełnione muszą zostać dwa warunki:

• długotrwała odwilż,
• odpowiedni stan wód.

Celem jest zapobieganie zatorom lodowym.

„Lód zacząłby spływać sam pod wpływem temperatury. Mógłby zatrzymać się np. na łasze, na konarze czy pniu drzewa i wtedy powstałby zator. Taki zator działa jak korek – blokuje koryto rzeki do dna, a woda zaczyna płynąć bokiem. Nie ma wału przeciwpowodziowego, który wytrzymałby napór całej wody z Wisły. Dlatego lodołamacze kruszą lód i wprawiają go w ruch, zanim dojdzie do spiętrzenia” – tłumaczył Bogusław Pinkiewicz, rzecznik prasowy Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku. „Powodzie zatorowe to najgroźniejsze powodzie, jakie się zdarzają, ponieważ występują zimą, co dodatkowo zwiększa niedogodności i straty dla mieszkańców” – dodał.

Pierwszy etap akcji ma potrwać do wtorku, 10 lutego, ale tempo zależy od pogody.

„Może być taka konieczność, że będziemy musieli dopłynąć aż do Grudziądza, a może dalej na południe. To wszystko jest brane pod uwagę, chociaż liczymy, że natura trochę nam pomoże – wspomożemy krę na dolnym odcinku, a ona z góry sama zacznie spływać” – mówił Pinkiewicz.

Jaki jest kontekst

Po miesiącu niemal nieprzerwanych mrozów, siegających -30°C, na południu kraju rozpoczęły się roztopy. Prognozy wskazują, że w najbliższych dniach przemieszczaniu się kry lodowej w kierunku Zatoki Gdańskiej może sprzyjać południowy wiatr.

W tym roku Wisła zamarzła na odcinkach, które w ciągu ostatniej dekady pozostawały drożne. Tak stało się np. w Toruniu, gdzie kra pokryła całą długość rzeki pierwszy raz od 14 lat.

Jednym z największych z wyzwań dla lodołamaczy jest zamarznięcie zbiornika włocławskiego. Lód ma tam ponad 30 cm grubości, a pokrywa lodowa sięga aż po Modlin, czyli na odcinku ponad 120 km.

Eksperci wskazują, że cała akcja zapobiegania powodziom potrwa kilka tygodni. Udrożnienie zbiornika włocławskiego wymaga nie tylko skruszenia lodu w dolnym odcinku Wisły, ale także spełnienia konkretnych warunków hydrometeorologicznych.

„Nie może być silnego wiatru od zachodu. Powinna być temperatura powyżej 0 stopni, także w nocy oraz przepływ powyżej 1200 metrów sześciennych na sekundę, czyli ponad dwa razy większy niż obecnie. Chodzi o to, aby lód wraz z wodą napływał i pokonywał jazy. Gdy lód nie odpływa i kra zmarznie po lodołamaniu w rynnie, jest gorzej niż jakby się pokrywy lodowej w ogóle nie ruszało” – tłumaczył kriolog dr hab. Bogusław Pawłowski.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

Informację podała rzeczniczka rosyjskiego Komitetu Śledczego Swietłana Petrenko. Niezidentyfikowany sprawca oddał kilka strzałów w kierunku generała Władimira Aleksiejewa, po czym uciekł z miejsca zdarzenia. Do zamachu doszło w budynku mieszkalnym przy ul. Wołokołamskiej, na północno-zachodnich obrzeżach Moskwy. Petrenko nie podała, kto mógł stać za atakiem. Wiadomo, że generał trafił do szpitala. Źródła prorządowej Russia Today twierdzą, że jego stan jest ciężki.

Prokuratura wszczęła postępowanie dotyczące usiłowania zabójstwa. Rosyjska agencja informacyjna Interfax donosi, że śledczy analizują obecnie nagrania z kamer monitoringu z miejsca zbrodni i przesłuchują naocznych świadków.

Jak podaje brytyjski The Guardian, choć nikt nie przyznał się do ataku, podejrzenia Kremla prawdopodobnie padną na Kijów. Od początku wojny ukraińskie agencje wywiadowcze zaatakowały dziesiątki rosyjskich oficerów wojskowych i urzędników.

W grudniu 2025 r. inny wysoki rangą oficer GRU, generał Fanił Sarwarow, zginął w wyniku wybuchu ładunku wybuchowego pod samochodem w Moskwie. Sawarow dowodził departamentem szkolenia operacyjnego Sztabu Generalnego rosyjskiej armii.

Jaki jest kontekst

Aleksiejew pełni funkcję pierwszego zastępcy szefa rosyjskiego wywiadu wojskowego GRU od 2011 roku. Jest opisywany jako główny nadzorca prywatnych firm wojskowych w Rosji i „formacji ochotniczych” biorących udział w inwazji na Ukrainę.

W 2022 roku, podczas oblężenia Mariupola, brał udział w rozmowach ze stroną ukraińską.

W czerwcu 2023 roku uczestniczył w negocjacjach z buntownikiem Jewgenijem Prigożynem, założycielem PMC Wagner, prywatnej firmy wojskowej, który razem ze swoimi oddziałami ruszył na Moskwę.

W grudniu 2016 r. Stany Zjednoczone nałożyły sankcje na Aleksiejewa w związku z cyberatakami mającymi na celu wpłynięcie na wynik wyborów prezydenckich w USA.

W 2019 r. wiceszef GRU został objęty sankcjami przez Unię Europejską w związku z otruciem Siergieja Skripala i jego córki w brytyjskim Salisbury.

O decyzji sądu rejonowego dla Warszawy Mokotowa poinformował późnym wieczorem prokurator Piotr Woźniak. Po całodziennych obradach na posiedzeniu zamkniętym sąd – mówił prok. Woźniak – podzielił pogląd prokuratury odnośnie konieczności stosowania tego środka z uwagi na obawę ukrycia się wprost wskazując, że de facto do ukrycia przez ucieczkę z kraju doszło".

Sąd uznał także argument prokuratury, że zachodzi obawa matactwa ze strony podejrzanego, oraz grożącą za zarzucany czyn wysoką karę. Według prok. Woźniaka, sąd te obawy uznał za realne, dlatego wniosek prokuratury został w całości uwzględniony.

„Kolejnym etapem będzie wdrożenie poszukiwań podejrzanego listem gończym oraz europejskim nakazem aresztowania”.

Nakaz aresztowania opiewa na trzy miesiące.

Prokuratura zamierza w piątek, po otrzymaniu akt z sądu, sporządzić list gończy. Natomiast skierowanie wniosku do sądu okręgowego o wdrożenie poszukiwań europejskim nakazem aresztowania zapewne nastąpi na początku przyszłego tygodnia.

Postanowienie wydane w procesie karnym jest natychmiast wykonalne. Obrona może złożyć wniosek o wstrzymanie tego postanowienia. Jeżeli sąd uwzględni taki wniosek, to oczywiście może wstrzymać. Obrońca b. ministra, Bartosz Lewandowski, zapowiedział złożenie odwołania od wyroku.

Prokuratura zarzuca Zbigniewowi Ziobrze m.in. kierowanie zorganizowaną grupą przestępczą i wykorzystywanie swojego stanowiska do działań o charakterze przestępczym. Według prokuratury, gdy był on szefem MS, miał popełnić łącznie 26 przestępstw, m.in. wydawać swoim podwładnym polecenia łamania prawa, by zapewnić wybranym podmiotom dotacje z Funduszu Sprawiedliwości, ingerować w przygotowanie ofert konkursowych i dopuszczać do przyznawania środków nieuprawnionym podmiotom.

Obrońca Ziobry mec. Adam Gomola stwierdził w rozmowie z dziennikarzami, że dla Ziobry areszt oznaczać będzie skierowanie byłego ministra do placówki leczniczej. Podkreślił, że wszyscy obrońcy Ziobry złożą zażalenie oraz że wydanie listu gończego jest niepotrzebne i krzywdzące, bowiem wiadomo, gdzie przebywa były minister resortu sprawiedliwości.

Dzisiejsza rozprawa rozpoczęła się rano z 40-minutowym opóźnieniem. Po godzinie 11 odbyła się kilkunastominutowa przerwa w związku ze złożeniem przez obronę wniosku o wystąpienie przez sąd do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do innego sądu.

Jak pisze „Wyborcza”, drugą przerwę zarządzono o 11.40. – Sąd nie przekaże wniosku obrony do Sądu Najwyższego – powiedział w jej trakcie jeden z obrońców Ziobry mec. Adam Gomoła. W związku z tym obrońcy wystąpili z kolejnym wnioskiem – o rozpatrywanie sprawy przez trzech sędziów zawodowych w związku z jej zawiłością. Po dwóch godzinach obrońcy ponownie wyszli z sali rozpraw i poinformowali, że wiceprezes sądu nie uwzględnił wniosku o poszerzenie składu.

Dodali, że złożyli kolejne wnioski, jednak nie będą zdradzać ich treści. Po godz. 14 nastąpiła czwarta przerwa. Mec. Gomoła poinformował, że sąd uwzględnił wniosek o zapoznanie się obrońców z przesłuchaniami kilku innych osób, m.in. innego podejrzanego w śledztwie Marcina Romanowskiego.

Jednak taktyka odwlekania sprawy przez obrońców nie była skuteczna, sąd ostatecznie wydał wieczorem decyzję.

Czytaj także:

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Polscy politycy odnieśli się do ogłoszenia ambasadora USA w Polsce Thomasa Rose'a, który zapowiedział, że USA zrywają kontakty z marszałkiem Sejmu Włodzimierzem Czarzastym. Powodem mają być „oburzające i nieuzasadnione obelgi pod adresem prezydenta Donalda Trumpa".

„Panie Ambasadorze Rose, sojusznicy powinni się szanować, a nie pouczać. Przynajmniej tak w Polsce rozumiemy partnerstwo" – napisał na Twitterze (X) Donald Tusk, podając dalej wpis Thomasa Rose'a.

Premier w krótkim czasie doczekał się odpowiedzi ambasadora USA:

„Szanowny Panie Premierze, zakładam, że Pański przemyślany i dobrze sformułowany komunikat został mi wysłany przez pomyłkę, ponieważ z pewnością w pańskiej intencji jego adresatem był pan Marszałek Sejmu, Włodzimierz Czarzasty, którego nikczemne, lekceważące i obraźliwe komentarze na temat prezydenta Trumpa mogły potencjalnie zaszkodzić Pańskiemu rządowi.

Panie Premierze, mam jedynie ogromny szacunek i podziw dla Pańskiego życia pełnego odważnego przywództwa i dla dekad pańskiego wkładu, które wzmocniły relacje między USA a Polską. Był Pan prawdziwie wzorowym sojusznikiem i wielkim przyjacielem Stanów Zjednoczonych.

I wiem, że zgadza się pan, że uwłaczanie i poniżanie Donalda Trumpa, Prezydenta Stanów Zjednoczonych – największego przyjaciela, jakiego Polska miała kiedykolwiek w Białym Domu, to ostatnie, czego chciałby jakikolwiek lider Polski.

I jestem pewien, że wiem Pan również, że zawsze będę bronił – bez wahania, wyjątku i wymówek – mojego Prezydenta” – napisał Thomas Rose.

Głos w sprawie (również na Twitterze) zabrał też sam Włodzimierz Czarzasty.

„Zgodnie ze swoimi wartościami stanąłem w obronie polskich żołnierzy walczących na misjach i nie poparłem kandydatury prezydenta Donalda Trumpa do pokojowej nagrody Nobla.

Niezmiennie szanuję USA jako kluczowego partnera Polski. Dlatego z ubolewaniem przyjmuję deklarację ambasadora Toma Rose’a, ale nie zmienię stanowiska w tych fundamentalnych dla Polek i Polaków sprawach” – napisał marszałek Sejmu.

Sprawę skomentował również Marcin Przydacz, szef Biura Polityki Międzynarodowej Prezydenta RP:

„Słownik Języka Polskiego definiując zjawisko dyplomacji wskazuje nie tylko na działalność na rzecz swojego państwa w ramach polityki zagranicznej, ale także na umiejętność zachowania się w trudnej sytuacji tak, aby nikogo nie urazić i osiągnąć zamierzony cel. W ani jedną z tych definicji Marszalek Czarzasty nie potrafił się wpisać. Niepotrzebnie powoduje napięcia w relacjach polsko-amerykańskich.

Zastanawiający jest czas zerwania kontaktów przez Amerykanów z Panem Czarzastym i fakt, że odbywa się to w dzień po tym, jak opinia publiczna dowiedziała się o jego niejasnych wschodnich kontaktach biznesowo-towarzyskich" – napisał polityk na Twitterze.

Jaki jest kontekst?

„Ze skutkiem natychmiastowym zaprzestajemy utrzymywania kontaktów oraz komunikowania się z Marszałkiem Sejmu Czarzastym, którego oburzające i nieuzasadnione obelgi pod adresem prezydenta Donalda Trumpa poważnie zaszkodziły naszym doskonałym relacjom z premierem Tuskiem i jego rządem. Nie pozwolimy nikomu szkodzić stosunkom polsko-amerykańskim ani okazywać braku szacunku wobec Donalda Trumpa, który tak wiele uczynił dla Polski i Polaków" – napisał dziś po południu ambasador USA w Polsce Thomas Rose na Twitterze (X).

Ogłoszenie jest najprawdopodobniej reakcją na deklarację Włodzimierza Czarzastego, że Polska nie poprze listu spikera Izby Reprezentantów i przewodniczącego Knesetu w sprawie przyznania nagrody Nobla Donaldowi Trumpowi. Marszałek Sejmu stwierdził podczas konferencji prasowej, że Trump na nagrodę nie zasługuje. I skrytykował w mocnych słowach ostatnie poczynania prezydenta USA, zarzucając mu m.in. że łamie prawo międzynarodowe i niszczy międzynarodowe instytucje.

Przeczytaj teksty OKO.press na podobny temat:

Przeczytaj także: