Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

Jak pisze Reuters, Ukraińcy podają, że osiągnęli wstępne porozumienie w sprawie umowy o eksploatacji ukraińskich złóż minerałów przez Amerykanów. Na briefingu prasowym w Kijowie Wołodymyr Zełenski powiedział dziennikarzom:

„Najważniejsze dla mnie jest to, że nie jesteśmy dłużnikami. W umowie nie ma mowy ani o 500 mld dolarów długu, ani 350 mld, ani 100 mld – to byłoby niesprawiedliwe”.

Zełenski dodał, że umowa ta jest częścią szerszego porozumienia z USA. I może być częścią przyszłych gwarancji bezpieczeństwa. Ukraiński premier Denis Szmyhal dodał, że Amerykanie ze swojej strony takich gwarancji na razie nie zaproponowali. W projekcie umowy znajduje się zdanie, że amerykański rząd wspiera dążenia Ukrainy do otrzymania gwarancji bezpieczeństwa, które zapewnią długoterminowy pokój.

Zdaniem Zełenskiego bez gwarancji bezpieczeństwa nie ma szans na zawieszenie broni.

Wczoraj wieczorem Donald Trump powiedział:

„Słyszałem, że przyjeżdża w piątek. Nie mam z tym problemu, jeśli chce. Chciałby podpisać tę umowę razem ze mną, a rozumiem, że jest to duża, bardzo duża umowa”.

Piątkowe spotkanie w Waszyngtonie stoi jednak pod znakiem zapytania. Anonimowy amerykański urzędnik przekazał Reutersowi:

„Jeśli ukraiński lider mówi, że umowa nie jest sfinalizowana, nie widzę powodu, dla którego miałby być zaproszony. Oczekujemy, że jego wizyta oznacza zgodę na ostateczne stanowisko, a jego ostatnie słowa sugerują, że jego stanowisko nie jest ostateczne”.

Jaki jest kontekst

Wołodymyr Zełenski już w zeszłym roku zaproponował Stanom Zjednoczonym wykorzystanie z ukraińskich złóż rzadkich minerałów w zamian za gwarancje bezpieczeństwa. Była to odpowiedź na „biznesowe podejście” nowego prezydenta USA Donalda Trumpa.

Kiedy rozpoczęły się negocjacje dotyczące ostatecznego kształtu umowy, Trump zaczął wypowiadać się coraz ostrzej na temat Zełenskiego i Ukrainy. W momencie, gdy Zełenski odrzucił pierwszą propozycję, Trump nazwał go „dyktatorem bez wyborów”, a Elon Musk rozpętał nagonkę na ukraińskiego prezydenta w mediach społecznościowych.

Ostateczna wersja umowy zakłada utworzenie funduszu, do którego Ukraina wnosiłaby 50 proc. dochodów z przyszłych zysków z wykorzystania zasobów mineralnych, w tym ropy i gazu. Fundusz ten miałby inwestować w projekty na Ukrainie.

Ministrowie sprawiedliwości, gospodarki i spraw zagranicznych Ukrainy zatwierdzili już umowę.

Porozumienie nie dotyczy zasobów mineralnych, które obecnie zasilają budżet ukraiński. Ma w związku z tym nie obejmować działalności Naftogazu ani Ukrnafty, największych producentów gazu i ropy na Ukrainie.

Przeczytaj inne teksty w OKO.press na ten temat

Przeczytaj także: