"Traktujemy to jako niedopuszczalną, wręcz barbarzyńską ingerencję w dzieło będące efektem wieloletniej pracy autorów ekspozycji i niosące głęboko humanistyczne przesłanie do całego świata. Polska traci jedną z nielicznych instytucji kultury i nauki o prawdziwie międzynarodowym znaczeniu" - piszą w liście otwartym wybitni naukowcy z Polski i zagranicy

30 października 2017 nowa dyrekcja Muzeum II Wojny Światowej rozpoczęła zmiany w ekspozycji. Usunęła film, który zwiedzający oglądali na zakończenie wędrówki po muzeum (opisywaliśmy zmiany tutaj). Specjalnie przygotowany dla Muzeum film pokazujący konsekwencje wojny – aż do konfliktu na Ukrainie – został zastąpiony przez wyprodukowaną przez IPN animację „Niezwyciężeni”, pełną historycznych przekłamań (wyliczaliśmy je tutaj).

PiS chciał zmienić dyrekcję muzeum od samego początku sprawowania rządów. Jarosław Kaczyński (i w ślad za nim wielu innych polityków tej partii) zarzucali muzeum, że za mało eksponuje polskie cierpienia i bohaterstwo oraz że wystawa została zaprojektowana „pod dyktando Niemców”. Dyrekcja muzeum z oburzeniem odrzucała te zarzuty. Nowym władzom udało się usunąć oryginalne kierownictwo muzeum za pomocą triku formalnego – połączyli Muzeum II Wojny Światowej z istniejącym głównie na papierze Muzeum Westerplatte. Ta decyzja była przedmiotem wielomiesięcznej batalii sądowej.

  • Co zmieni w wystawie nowa dyrekcja

    Nowa dyrekcja zapowiedziała 12 zmian w wystawie głównej. To m.in.:

    • większe wyeksponowanie zbrodni popełnionych na Polakach w ZSRR przed II Wojną Światową;
    • „dowartościowanie” liczebności żołnierzy Armii Krajowej;
    • zmiana szacunku liczebności żołnierzy AK – na wystawie jest mowa o 40 tys. żołnierzy w oddziałach wiosną 1944 roku (zgodne z ocenami historyków – chodzi o żołnierzy z bronią w ręku), według dyrekcji szeregi całego wojska podziemnego liczyły nie mniej niż 350 tys. osób;
    • większe wyeksponowanie Ireny Sendlerowej, Polki ratującej żydowskie dzieci w czasie wojny, zdaniem dyrekcji (i polityków PiS) „schowanej za hydrantem”;
    • większe wyeksponowanie postaci rotmistrza Witolda Pileckiego, bohatera wojennego skazanego po wojnie na śmierć przez komunistyczne władze;
    • wyeksponowanie postaci o. Maksymiliana Kolbego, przedwojennego wydawcy prasy katolickiej (m.in. antysemickiego „Rycerza Niepokalanej”), zamordowanego w Auschwitz;
    • większe wyeksponowanie martyrologii polskiego duchowieństwa;
    • zmiany w statystykach strat ludnościowych w czasie wojny.

    Zdaniem prof. Pawła Machcewicza, autora wystawy i byłego dyrektora Muzeum, zarzuty dyrektora Nawrockiego są albo nieprawdziwe, albo groteskowe:

    „Nieprawda, że Sendlerowa została schowana za hydrantem. To propagandowe kłamstwo PiS. Nie chowaliśmy Sendlerowej, poświęciliśmy jej odrębną część wystawy. Rotmistrz Pilecki ma zbyt małe zdjęcie? Ale czy wielkość człowieka, jego poświęcenie ma być mierzone wielkością fotografii? To infantylne i wręcz uwłaczające pamięci bohaterów”.

W proteście historycy rozpoczęli zbieranie podpisów pod listem otwartym w obronie muzeum i jego ekspozycji. List publikujemy poniżej z pełną listą 500 sygnatariuszy i sygnatariuszek. Wśród nich są bardzo znani historycy — m.in. prof. Tomasz Schramm, prof. Andrzej Paczkowski, prof. Piotr Osęka, prof. Dariusz Libionka, prof. Rafał Stobiecki — a także filozofowie ( m.in. prof. Marcin Król i prof. Jan Woleński), socjologowie (prof. Antoni Sułek) czy psycholodzy (prof. Michał Bilewicz).


List otwarty 500 naukowców w sprawie Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

Dzieje Polski są częścią historii świata. To na polskiej ziemi miały miejsce wydarzenia o szczególnej doniosłości historycznej – zatrzymanie ekspansji Rosji sowieckiej w Europie, początek II Wojny Światowej, zagłada żydowskiej ludności Europy dokonana przez nazistowskie Niemcy, to w Polsce ruch Solidarności zapoczątkował upadek komunizmu, a negocjacje Okrągłego Stołu stały się wzorem dla pozostałych państw regionu oraz procesów transformacji w innych częściach świata.

Ulokowanie Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku miało też globalny wymiar. Koncepcja muzeum wypracowana przez uznanych polskich historyków nie bez czynnej pomocy historyków i muzealników z całego świata, pomyślana została tak by

oddawała szczególną rolę Polski w historii II Wojny Światowej, jednocześnie prezentując uniwersalny charakter ludzkiego cierpienia.

W ciągu zaledwie kilku miesięcy od otwarcia ekspozycję zwiedziło ponad 300 000 osób, a Muzeum II Wojny Światowej doczekało się entuzjastycznych recenzji ze strony gości z różnych państw, o różnych przekonaniach i poglądach politycznych.

Nic więc dziwnego, że oburzyła nas głęboko decyzja obecnych władz Muzeum o drastycznych ingerencjach w wystawę, m. in. o zastąpieniu kończącego ją filmu, który łączył treść ekspozycji z uniwersalnym przesłaniem o ciągłości historii. Film uświadamiał odwiedzającym, że zbrodnie wojenne, krwawe rewolucje, ale też opór przeciw opresji i totalitaryzmowi, mają miejsce również dzisiaj.

Obecne władze muzeum próbują zastąpić ten ważny komunikat dla kolejnych pokoleń upraszczającym filmem dotyczącym historii Polski w XX wieku. Dają tym samym do zrozumienia, że narracja przedstawiana w muzeum to zamknięty rozdział historii jednego z wielu państw wschodniej Europy.

Traktujemy to jako niedopuszczalną, wręcz barbarzyńską ingerencję w dzieło będące efektem wieloletniej pracy autorów ekspozycji i niosące głęboko humanistyczne przesłanie do całego świata.

Obecne działania władz Muzeum II Wojny Światowej, mające na celu przekształcenie wystawy, uważamy za próbę wykreślenia jej uniwersalnego przesłania i zamienienia tej placówki w instytucję propagandową, która słowo muzeum ma tylko w nazwie. W ten sposób Polska traci jedną z nielicznych instytucji kultury i nauki o prawdziwie międzynarodowym znaczeniu.
Nie chcemy, by Polska istniała w świecie jedynie poprzez obecność przedsiębiorstw o zasięgu globalnym – jak międzynarodowe centrale banków czy centra przemysłu motoryzacyjnego. Chcemy, żeby w Polsce znalazły się również instytucje kultury i nauki o znaczeniu uniwersalnym – godne historycznej roli Polski.

dr hab. Michał Bilewicz, prof. UW Uniwersytet Warszawski
dr hab. Ewa Manikowska, prof. IS PAN Instytut Sztuki, Polska Akademia Nauk
dr Anna Stefaniak Loyola University Chicago
dr Anna Muszewska IBB Polska Akademia Nauk, Obywatele Nauki
prof.dr hab. Aleksander Bilewicz Instytut Chemii i Techniki Jadrowej
dr Anna Sobecka Instytut Historii Sztuki UG
prof. dr hab. Tomasz Schramm Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Instytut Historii
dr Mikołaj Winiewski Centrum Badań nad Uprzedzeniami, Uniwersytet Warszawski
prof.dr hab. Krzysztof Pomian Centre national de la Recherche scientifique  (CNRS), Paris, France
prof. dr hab. Renata Bilewicz Uniwersytet Warszawski
dr Jacek Kołtan Europejskie Centrum Solidarności
dr hab. Andrzej Woziński Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet Gdański
prof. Małgorzata Omilanowska Wydział Historyczny Uniwersytetu Gdańskiego
dr hab. prof. UG Marcin Kaleciński Instytut Historii Sztuki UG
dr hab Piotr Osęka Instytut Studiów Politycznych Polska Akademia Nauk
dr Natalia Jarska Instytut Historii Polska Akademia Nauk
dr Tymoteusz Doligalski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
prof. dr hab. Maria Lewicka Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
dr Aleksandra Cichocka University of Kent
dr hab. Dariusz Libionka Instytut Filozofii i Socjologii Polska Akademia Nauk
dr Paweł Mościcki IBL Polska Akademia Nauk
dr hab. Marcin Filipowicz Uniwersytet Warszawski
dr Jan Olaszek Instytut Pamięci Narodowej
dr Grzegorz Sołtysiak
dr Justyna Kowalska-Leder IKP Uniwersytet Warszawski
dr Artur Markowski Instytut Historyczny Uniwersytet Warszawski/ Muzeum POLIN
prof. dr hab. Cezary Obracht-Prondzyński IFSiD UG, Instytut Kaszubski
dr Wojciech Marciniak Instytut Historii UŁ
prof. dr hab. Anna Landau-Czajka SGGW, Wydział Nauk Społecznych
dr hab. Joanna Krakowska Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
mgr Jan Borowicz Instytut Kultury Polskiej Uniwersytet Warszawski
dr hab Martina Ivanova Uniwersytet Warszawski
Michał Ziątek
dr hab Andrzej Leder IFIS Polska Akademia Nauk
dr hab. Wojciech Śmieja Uniwersytet Śląski w Katowicach
dr Paweł Dobrosielski Uniwersytet Warszawski
dr Aleksandra Cislak-Wojcik Uniwersytet Mikolaja Kopernika
Jakub Petelewicz Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS Polska Akademia Nauk
dr Magda Szcześniak Instytut Kultury Polskiej Uniwersytet Warszawski
dr Agata Adamiecka-Sitek Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie
dr Eryk Krasucki Uniwersytet Szczeciński
dr Michał Trębacz Uniwersytet Warszawski
prof. dr hab. Jacek Leociak Instytut Badań Literackich Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Konrad Zieliński Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
dr Grzegorz Pac Instytut Historyczny Uniwersytet Warszawski
dr Monika Piotrowska-Marchewa Uniwersytet Warszawskir
dr Magdalena Budziszewska Uniwersytet Warszawski
mgr Hanna Kordowicz Instytut Historii Polska Akademia Nauk
Peto Andrea Central European University
Marcin Zaród Akademia Leona Koźmińskiego
dr hab. Maciej Malicki Szkoła Główna Handlowa
dr Olga Kaczmarek Instytut Kultury Polskiej, Uniwersytet Warszawski
dr hab. Ewa Manikowska Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Lech Witkowski, Akademia  Pomorska Słupsk
prof. dr hab. Ryszard Nycz Uniwersytet Jagielloński/IBL Polska Akademia Nauk
prof.dr hab. Małgorzata Kowalska Uniwersytet w Białymstoku
dr Wiktor Soral Uniwersytet Warszawski
dr Dorota  Krawczynska Instytut Badan Literackich Polska Akademia Nauk
dr hab. Maciej Górny, prof. IH PAN Instytut Historii Polska Akademia Nauk
dr Justyna Górny Wydział Neofilologii Uniwersytet Warszawski
mgr Paweł Krawczyk Instytut Biochemii i Biofizyki Polska Akademia Nauk
dr Aleksandra Jaśniewicz
prof.zw.,dr hab. Marek Zaleski Instytut Badań Literackich Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Rafał Stobiecki Uniwersytet Łódzki
dr hab. Anna Bębenek Instytut Biochemii i Biofizyki, Polska Akademia Nauk, Warszawa
dr Ewa Solska Instytut Historii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie
dr Aneta Kaniak-Golik Instytut Biochemii i Biofizyki Polska Akademia Nauk
dr Adrian Wójcik Uniwersytet Mikołaja Kopernika
dr Łukasz Zaremba Instytut Kultury Polskiej, Uniwersytet Warszawski
dr hab Paweł Rodak, prof. UW Université Paris-Sorbonne / Uniwersytet Warszawski
dr hab. Marcin Grynberg IBB Polska Akademia Nauk
mgr Ewa Wiatr Uniwerstet Łódzki
dr Bartłomiej Różycki Instytut Studiów Politycznych Polska Akademia Nauk
dr Menachem Mirski
dr. Daniel Logemann Europäisches Kolleg Jena. Representing the 20th Century
dr Monika Napora Instytutu Historii UMCS
dr hab. Sławomir Łukasiewicz, prof. KUL
dr hab. Tomasz Kitliński UMCS
dr hab. Iwona Kurz Uniwersytet Warszawski
prof. Przemysław Czapliński UAM, Poznań
dr hab. Paweł Leszkowicz UAM
dr, Grzegorz Krzywiec Instytut Historii Polska Akademia Nauk
dr. hab. Elżbieta Kraszewska IBB Polska Akademia Nauk
mgr Michał Kamiński Instytut Biochemii i Biofizyki Polska Akademia Nauk
Justyna Majewska Żydowski Instytut Historyczny
prof. zw. dr hab. Marcin Król Uniwersytet Warszawski
dr Zofia Wóycicka Centrum Badań Historycznych Polska Akademia Nauk w Berlinie
prof. Bogdan Wojciszke SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny
dr Magdalena Żadkowska IFSiD Uniwersytet Gdański
Dipl. Volkswirt/MBA, Maciej Luszczynski Berliner Institut f. Familientherapie
prof.dr hab. Antoni Sułek Instytut Socjologii Uniwersytet Warszawski
dr hab. Mariusz Mazur UMCS
prof. dr hab. Włodzimierz Jaskólski Instytut Fizyki, UMK Toruń
mgr Karolina Panz ISNS Uniwersytet Warszawski
dr Ewa Łepkowska
dr Magdalena Szczypiorska Uniwersytet Warszawski
dr hab. Adam Leszczyński ISP Polska Akademia Nauk
dr hab. Jarosław Kilias Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego
dr Sławomir Poleszak
dr hab. Agnieszka Kościańska Uniwersytet Warszawski
dr hab.Katarzyna Barańska Instytut Kultury Uniwersytet Jagielloński
dr hab. Marek Woźniak, prof. nadzw. UMCS w Lublinie
dr Magdaalena Muszel
prof. Marcin Wodziński Uniwersytet Wrocławski
Kamila Zebik
prof. Agnieszka Grudzińska Uniwersytet Paryż Sorbona
dr Ewa Krauss Uniwersytet w Jenie
dr. Małgorzata Mazurek Columbia University
dr Ewa Alicja Majewska Wydział Artes Liberales Uniwersytet Warszawski
dr Michał Krzykawski Uniwersytet Śląski
dr Agnieszka Haska Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS Polska Akademia Nauk
Magdalena Macińska przewodniczka Muzeum Historii Żydów Polskich Polin
mgr. Alina Skibińska Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS Polska Akademia Nauk
dr hab. Wacław Forajter Uniwersytet Śląski w Katowicach
Marcin Jarząbek Instytut Historii Uniwersytet Jagielloński
prof. zw. Małgorzata J. Willaume UMCS
prof dr hab Elżbieta Grzesiuk Instytut Biochemii i Biofizyki Polska Akademia Nauk
dr hab.Błażej Brzostek Uniwersytet Warszawski
dr Honorata Czapinska MIBMiK
Leszek Bernat Presse musicale internationale
dr hab. Piotr Perkowski Uniwersytet Gdański
dr Małgorzata Litwinowicz Uniwersytet Warszawski
dr hab. Beata Burzyńska Instytut Biochemii i Biofizyki Polska Akademia Nauk
dr hab. Piotr Witek Instytut Historii UMCS
mgr Agnieszka Ślifirska IPPT Polska Akademia Nauk
dr Andrzej Jakubowski INP Polska Akademia Nauk
mgr inż. arch. Hanna Obracht-Prondzyńska Politechnika Gdańska
dr hab. Anna Engelking Instytut Slawistyki Polska Akademia Nauk
mgr Robert Szuchta MHZP POLIN
dr Lidia Jerkiewicz Uniwersytet Wrocławski
dr Anna Synoradzka Uniwersytet w Lille
dr hab. Rafal Pankowski Collegium Civitas, Stow. NIGDY WIECEJ
dr Jakub H. Szlachetko Uniwersytet Gdański
prof. Andrzej Paczkowski Instytut Studiów Politycznych Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Anna Wolff-Powęska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Poznań
dr Mariusz Zajączkowski ISP Polska Akademia Nauk / IPN Lublin
Jadwiga Majchrzak emerytowany pracownik WUM
dr Nicole Dołowy-Rybińska Instytut Slawistyki Polska Akademia Nauk
Karolina Ratajczak
Mikołaj Grynberg
dr Kamil Kijek Uniwersytet Wrocławski
dr Matylda Szewczyk Instytut Kultury Polskiej, Uniwersytet Warszawski
dr hab. Paweł Żmudzki Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
dr hab. Krzysztof Podemski, prof. UAM Instytut Socjologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
dr Katarzyna Bojarska Instytut Badań Literackich Polska Akademia Nauk
dr hab. Robert Grzeszczak, prof. UW WPiA Uniwersytet Warszawski
dr hab. Łukasz Niesiołowski-Spano Uniwersytet Warszawski
dr Krzysztof Pijarski Państwowa Wyższa Szkoła Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera w Łodzi
mgr Sylwia Chutnik Instytut Kultury Polskiej Uniwersytet Warszawski
Iwona Główczyńska  
dr hab. Sławomir Sikora Uniwersytet Warszawski
prof. dr hab. Jan Pomorski UMCS Lublin
dr Hab. Wojtek Jezierski Uniwersytet w Göteborgu
dr Sławomir Tryc prof. w Hochschule Zittau/Görlitz
prof. Roman Kuźniar Instytut Stosunków Międzynarodowych Uniwersytet Warszawski
prof. Tomasz Kizwalter Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
dr Anna Czaplińska Uniwersytet Łódzki
dr hab. Mirosław P. Kruk Uniwersytet Gdański
mgr Piotr Fortuna Instytut Kultury Polskiej Uniwersytet Warszawski
dr hab. Piotr A. Dybczyński, prof.UAM Instytut Obserwatorium Astronomiczne UAM
dr hab. Adam Manikowski prof.em. iH Polska Akademia Nauk
dr Michał Jaśkiewicz Uniwersytet Gdański
prof. dr. Joachim von Puttkamer Imre Kertész Kolleg, Friedrich-Schiller-Universität Jena
dr hab. Katarzyna Wrzesińska Instytut Slawistyki Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Rafał drozdowski Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
dr Barbara Klich-Kluczewska Instytut Historii Uniwersytet Jagielloński
dr Anna Chełstowska Instytutu Biochemii i Biofizyki Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Witold Molik Instytut Historii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Piotr Weiser, dr Uniwersytet Jagielloński
dr inż. Sebastian Piłsyk Instytut Biochemii i Biofizyki, Polska Akademia Nauk
mgr Maria Danuta Janczewska
dr Dariusz Konstantynów Instytut Historii Sztuki Uniwersytet Gdański
dr hab. Magdalena Saryusz-Wolska Uniwersytet Łódzki / Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie
dr Łukasz Sommer Uniwersytet Warszawski, Katedra Hungarystyki
Beata Rynarzewska
Irena Grudzinska-Gross, prof. Instytut Slawistyki, Polska Akademia Nauk
mgr Łukasz Mieszkowski Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk
dr hab. Iwona Luba Instytut Historii Sztuki Uniwersytet Warszawski
prof. dr hab. Ryszard Grzesik Instytut Slawistyki Polska Akademia Nauk
Aleksandra Kresowska
dr Magda Gross, Assistant Professor UMD College Park,
prof. Jan Grabowski University of Ottawa
dr Maria Kobielska Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego
dr Stefan Marcinkiewicz Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
dr Maja Grabkowska Uniwersytet Gdański
mgr Jerzy Szafranowski Uniwersytet Warszawski
dr Dagmara Binkowska
dr Jacek Serwanski Instytut Slawistyki Polska Akademia Nauk
Wojciech Ogrodnik Instytut Socjologii Uniwersytet Warszawski
prof. Anna Zielińska Instytutu Slawistyki Polska Akademia Nauk
prof dr hab. Barbara Engelking Centrum Badań nad Zagładą Żydów, IFiS Polska Akademia Nauk
dr Klaudia Niemkiewicz Uniwersytet Warszawski
dr hab. Marek Czyżewski, prof. UŁ Uniwersytet Łódzki
dr Olga Białobrzeska SWPS Uniwersytet
dr hab. Aleksander Smalianczuk Instytut Slawistyki Polska Akademia Nauk
dr Stephan Stach Czeska Akademia Nauk, Instytut Historii Współczesnej, Praga
prof. dr hab. Marek Wilczyński Uniwersytet Gdański
dr Jakub Muchowski Uniwersytet Jagielloński
prof. dr hab. Hanna Kmita Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
prof. Jaroslaw Kusmierek Instytut Biochemii i Biofizyki Polska Akademia Nauk
Daniel Tollet, Ingénieur de recherches Université de Paris IV-Sorbonne et Président de la Société des études juives
dr Izabela Kern-Zdanowicz Instytut Biochemii i Biofizyki Polska Akademia Nauk
prof. Ireneusz Krzemiński Instytut Socjologii Uniwersytet Warszawski
mgr inz. Jolanta Wesolowska nauczyciel Poznan
dr Ewa Wróblewska-Trochimiuk Instytut Slawistyki Polska Akademia Nauk
dr inż. arch. Monika Arczyńska Politechnika Gdańska
Slawomir Grünberg
dr Adam Puławski IPN oddział Lublin
prof. Piotr Śliwiński UAM
dr Agata Chałupnik Instytut Kultury Polskiej Uniwersytet Warszawski
Dorota Nowak
dr n. med. Anna Maria Ambroziak Uniwersytet Warszawski
prof. dr hab. Paweł Zeidler Instytut Filozofii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
prof. dr hab. Jacek Karwowski Instytut Fizyki, UMK w Toruniu, prof. emerytowany
Inż Andrzej Zimowski
dr hab. Joanna Zeidler em. pracownik Instytutu Chemii Bioorganicznej Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Jerzy Kowalski-Glikman Uniwersytet Wrocławski
dr Sylwia Kuźma-Markowska Uniwersytet Warszawski, Ośrodek Studiów Amerykańskich
dr Piotr Bentkowski Institut Pierre Louis d’Epidémiologie et de Santé Publique (iPLESP)
mgr Mateusz Cwaliński Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
prof. dr hab. Grażyna Borkowska IBL Polska Akademia Nauk
dr hab. Iwona Kraska-Szlenk Uniwersytet Warszawski
dr hab. Marcin Wieśniak, prof. UG Uniwesytet Gdański
dr Łukasz Męczykowski
dr Agnieszka Pluwak Instytut Slawistyki Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Alicja Pihan-Kijasowa
prof. Janusz Grzelak Uniwersytet Warszawski, prof. emerytowany
mgr Robert Chrzanowski Instytut Pamięci Narodowej
prof. dr hab. Jarosław Płuciennik Uniwersytet Łódzki
prof. zw. dr hab. Stanisław Obirek Uniwersytet Warszawski
dr Anna Witeska-Młynarczyk IEiAK, Uniwersytet Warszawski / IEiAK UAM
dr hab. Łukasz Gruszczyński Instytut Nauk Prawnych Polska Akademia Nauk
prof. historii emeritus Princeton University
prof. dr hab. Jarosław Antoni Wiśniewski Uniwersytet Warszawski
prof. dr hab. Jacek Wachowski Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
prof. dr hab. Zbigniew Przychodniak Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
prof. dr hab. Lilla Hryniewiecka Uniwersytet A. Mickiewicza, Poznań
prof.zw. dr hab. Tadeusz Pilch emerytowany prof. Uniwersytetu Warszawskiego
dr Katarzyna Grzeszkiewicz-Radulska Uniwersytet Łódzki
prof. Piotr Węgleński Uniwersytet Warszawski
dr hab. Rafał Matera Uniwersytet Łódzki
prof. dr hab. Stanisław Mrówczyński Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach
mgr Marcin Fila WNoZ Uniwersytet Śląski
dr hab. Agnieszka Golczyńska-Grondas, prof. UŁ Instytut Socjologii, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Uniwersytetu Łódzkiego
dr Joanna Michlic
prof. Henryk Jankowski Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
dr Katarzyna Waniek Uniwersytet Łódzki
prof. Tadeusz Kowalski Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
dr Agata Lubowicka Uniwersytet Gdański
dr hab. Piotr Gąsiorowski, prof. UAM Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
dr Tom Junes European University Institute Florence
dr Radosław Ptaszyński Uniwersytet Szczeciński
dr Sylwia Męcfal Uniwersytet Łódzki
dr Anna Rosner Uniwersytet Warszawski
prof. dr hab. Anna Okopińska Uniwersytet Jana Kochanowskiego
dr Maciej Paprocki Uniwersytet Ludwika Maksymiliana w Monachium
Jerzy Wojciech Borejsza, prof.dr.hab. Instytut Historii Polska Akademia Nauk
dr Monika Saczyńska Instytut Archeologii i Etnologii Polska Akademia Nauk
dr Jędrzej Morawiecki Uniwersytet Wrocławski
dr Marta Grzechnik Uniwersytet Gdański
prof.dr hab. Grzegorz Gołembski Uniwersytet Zielonogórski
prof. dr hab. Jerzy Fiećko Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
mgr Magdalena Zatorska Uniwersytet Warszawski
dr hab. Barbara Pogonowska Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
dr hab. Magdalena Derwojedowa Instytut Języka Polskiego Uniwersytet Warszawski
dr Nina Nowakowska
prof. dr hab. Henryk Szlajfer Instytut Ameryk I Europy Uniwersytet Warszawski
dr hab. prof. UG Tomasz Torbus Uniwersytet Gdański, Instytut Historii Sztuki
mgr Iwona Kudlińska
prof. dr hab. Maria Prussak Instytut Badań Literackich Polska Akademia Nauk
BA Hons Kamil Otto Walter-Popławski Oxford Brookes University
dr Michał Parzuchowski SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny
dr Dominik Porczyński Uniwersytet Rzeszowski
dr. Agnieszka Zaganczyk-Neufeld Ruhr-Universität Bochum
Aleksandra Bańkowska Instytut Historii Polska Akademia Nauk
dr hab. Marek Węcowski Instytut Historyczny, Uniwersytet Warszawski
dr Piotr Chrząstowski Uniwersytet Warszawski
dr Beata Anna Polak Pracownia Pytań Granicznych UAM Poznań
mgr Ewa Mikołajczyk-Zając Uniwersytet Łódzki
dr Tomasz Szerszeń Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
dr hab. Izabela Wagner-Saffray Instytut Socjologii Uniwersytet Warszawski
dr hab. Agnieszka Czyżak, prof. UAM
dr Ruta Śpiewak Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polska Akademia Nauk
dr Wiesław Baryła SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny
dr hab. Jarosław Fazan Uniwersytet Jagielloński
dr hab. Joanna Jurewicz, prof. Uniwersytet Warszawski Uniwersytet Warszawski
prof. dr hab. Roman Kubicki Instytut Filozofii UAM
Maciej Sobieraj IPN
dr hab Marcin Zalewski
Monika Szymańska
dr hab. Jakub Morawiec Uniwersytet Śląski
dr Florian Peters Institut für Zeitgeschichte Berlin
mgr inż. Krystyna Bińko IBB Polska Akademia Nauk
dr Monika Spławska-Murmyło
dr Elżbieta Korolczuk Södertörns högskola
Padraic Kenney Indiana University, Bloomington, USA
dr Waldemar Dymarczyk Uniwersytet Łódzki
dr hab. prof. IBL Polska Akademia Nauk Magdalena Rembowska-Płuciennik Instytut Badań Literackich Polska Akademia Nauk, Warszawa
Jerzy Wojciech Borejsza, prof.dr.hab Instytut Historii Polska Akademia Nauk
prof. dr. Krzysztof R. Apt Uniwersytet Warszawski
prof. dr hab. Paweł Próchniak Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie
dr Magdalena Buchczyk University of Bristol
em. prof. dr hab. Ewa Wiegandt Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
dr hab. Marta Koblowska Uniwersytet Warszawski
dr hab. Aleksandra Hnatiuk Studium Europy Wschodniej Uniwersytet Warszawski; Instytut Slawistyki Polska Akademia Nauk
dr Magdalena Nowicka-Franczak Instytut Socjologii, Uniwersytet Łódzki
dr Grażyna Goch Instytut Biochemii i Biofizyki Polska Akademia Nauk, emerytka
dr Magdalena Kozłowska Uniwersytet Warszawski
dr hab. Mikołaj Herbst Uniwersytet Warszawski
dr hab. Rafał Dobek Instytut Historii UAM
prof. dr hab. Małgorzata Książek-Czermińska Uniwersytet Gdański
dr Joanna Wawrzyniak Uniwersytet Warszawski (Instytut Socjologii)
prof. dr hab. Krzysztof Konecki Uniwersytet Łódzki
Alina Gałązka, redaktor
dr hab. inż. Wit Derkowski Politechnika Krakowska
dr hab. prof. nadzw. Zbigniew Taszycki
prof. nadzw. dr hab. Zbigniew Rykiel Uniwersytet Rzeszowski
dr Agnieszka Hałas IBB Polska Akademia Nauk
mgr Vladyslava Honcharenko Uniwersytet Gdański
dr Maciej Kozłowski Collegium Civitas
prof. dr hab. Maciej Janowski Instytut Historii Polska Akademia Nauk, Warszawa
prof. dr hab. Halina Manikowska Instytut Historii Polska Akademia Nauk
dr hab. Ewa Partyga Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
dr Piotr Kroll Instytut Historyczny Uniwersytet Warszawski
dr hab. Anna Kacperczyk Uniwersytet Łódzki
dr n. med. Wiesław Grzesiuk emeryt Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
prof. dr hab. Tomasz polak Pracownia Pytań Granicznych UAM
dr Ewa Kociszewska Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie
dr Ana Straszewska Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk w Warszawie
dr hab. prof. AP Tadeusz Sucharski Akademia Pomorska w Słupsku
prof. zw. dr hab. Adam Walaszek Uniwersytet Jagielloński
prof. dr hab. Marek Jakuszewski Uniwersytet Artystyczny Poznań
mgr inż arch Jerzy Kołomycki SARP, IARP
dr hab. Marcin R. Pauk Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
Architekt M. Chwascinska-Sharel EURO Design, Cleveland Hts., OH , USA
mgr Olga Świerkot Uniwersytet Wrocławski
dr Sylwia Szymańska-Smolkin University of Toronto
dr Hanna Podgórska Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
dr Katherine Lebow, Associate Professor University of Oxford
dr hab. Joanna Partyka, Prof. IBL IBL Polska Akademia Nauk
dr Aleksandra Wojda Université Paris Sorbonne
prof. dr hab. Małgorzata Leyko Uniwersytet Łódzki
prof. dr hab. Grzegorz Motyka Instytut Studiów Politycznych Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Bohdan Jałowiecki Uniwersytet Warszawski
mgr Irena Lewkowicz, wykładowca Instytut Kultury Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego
dr Mariusz Panczyk Warszawski Uniwersytet Medyczny
Małgorzata Cebulska Miejsce Pamięci Buchenwald/Niemcy
dr Piotr Rosół Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej
Jan Woleński emerytowany prof. Uniwersytet Jagielloński
mgr Małgorzata Grzesiuk-Bieniek Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski
dr hab. Barbara Przybyszewska-Jarmińska Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
dr Anna Róża Burzyńska Uniwersytet Jagielloński
dr Milan Lesiak Uniwersytet Wrocławski
dr hab Dorota Kozicka Wydział Polonistyki Uniwersytet Jagielloński
dr Hanna Trzebna
dr hab. Adam Kopciowski UMCS
dr ha. Magdalena Siwiec Uniwersytet Jagielloński
dr Przemysław Strożek Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Piotr Urbański Instytut Filologii Klasycznej UAM
dr hab. Joanna Orska, prof.nadzw. Uniwersytet Wrocławski
dr Dorota Piramidowicz Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk Warszawa
prof. dr hab Graźyna Palamarczyk Instytut Biochemii i Biofizyki Polska Akademia Nauk
dr hab. Magdalena Dudkiewicz ISNS Uniwersytet Warszawski
mgr Marta drabińska
prof. dr hab. Dariusz Kosiński Uniwersytet Jagielloński
dr Marcin Zgliński Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
mgr inż Katarzyna Rembarz Politechnika Gdańska
Prof dr hab. Urszula Augustyniak Instytut Historyczny Uniwersytet Warszawski
dr Karolina Dudek
prof. dr hab. Dorota Praszałowicz Uniwersytet Jagielloński
dr hab. Mirosław Filipowicz prof. KUL KUL
dr n. fiz. Rafał R. Suszek Katedra Metod Matematycznych Fizyki, Wydział Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego
dr Elzbieta Skotnicka-Illasiewicz Team Europe, Centrum Prasowe Europy ŚRODKOWEJ..Iw
dr hab. Aneta Pieniądz Uniwersytet Warszawski
Mariola Balinska Muzeum Narodowe w Gdańsku
Lek.stom.Lidia Bebak-Batkiewicz
dr Sabina Tabaczar Instytut Biologii Doświadczalnej im.M Nenckiego
dr Patryk Wawrzyński Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Interdyscyplinarne Centrum Nowoczesnych Technologii
dr hab. Katarzyna Grabowska Wydział Fuzyki, Uniwersytet Warszawski
dr Katarzyna Szafranowska Uniwersytet Warszawski
dr Adam Gendźwiłł Uniwersytet Warszawski
dr Katarzyna Lisowska Uniwersytet Wrocławski
dr Justyna Kraszewska
dr hab.Kordian Bakuła Uniwersytet Wrocławski
mgr Jarosław Woźniak Uniwersytet Wrocławski
dr Dominik Pick Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie
mgr Tomasz Piasecki Uniwersytet Wrocławski
dr Maja Chacińska Uniwersytet Gdański
mgr, Paweł Borowy Uniwersytet Wrocławski
prof.dr hab. Łukasz A. Turski
prof.zw.dr hab.inż.Zygmunt Kolenda prof. emerytowany Akademii Górniczo-Hutniczej
dr Urszula Makowska Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk
dr Katarzyna Murawska-Muthesius Birkbeck, University of London
prof. dr hab. Ernest Piasecki Uniwersytet Warszawski
dr Dariusz Leśnikowski Instytut Kultury Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego
dr Monika Wąsik Uniwersytet Łódzki
Jan Przypkowski Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie
dr hab. Mikołaj Cześnik Uniwersytet SWPS
prof. dr hab. Adam Dziadek Uniwersytet Śląski
dr hab. Przemysław Mikołajczak, prof. UM Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu  
mgr Bogumił Burzyński Artysta i nauczyciel.
Erica Lehrer, PhD (Associate Professor) Concordia University (Canada)
dr hab. Piot Olaf Żylicz Uniwersytet SWPS
dr hab. Urszula ZIelenkiewicz IBB Polska Akademia Nauk
dr Mateusz Chmurski Humboldt-Universität zu Berlin
dr. hab Joanna Walaszek Uniwersytet Jagielloński , prof. emeritus
dr hab. Tomasz Swoboda Uniwersytet Gdański
dr Krzysztof Hoffmann Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
David Ost Hobart & William Smith Colleges, Nowy Jork, USA
dr Marcin Kościelniak Uniwersytet Jagielloński
dr hab. Lech Mankiewicz Centrum Fizyki Teoretycznej Polska Akademia Nauk
mgr Monika Koziar Uniwersytet SWPS
dr, Marta Miłoszewska Akademia Teatralna im.A.Zelwerowicza w Warszawie
Prof dr hab inż Maciej Nowicki
dr hab. Elzbieta Michalowska, pro.UL Uniwersytet Łódzki
prof. dr hab. Katarzyna Duda Uniwersytet Jagielloski
mgr Katarzyna Niedźwiecka Instytut Biochemii i Biofizyki Polska Akademia Nauk
dr Jan Serwin
dr hab. Izabela Janicka Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu
prof. Andrzej Blikle prof. emerytowany
dr hab. Jerzy Pysiak Instytut Historyczny, Uniwersytet Warszawski
mgr Katarzyna Wielechowska Uniwersytet Łódzki
dr hab. Marta Leśniakowska, prof. IS PAN Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
prof dr hab. Małgorzata Fuszara Uniwersytet Warszawski
dr Natalia Lemann Instytut Kultury Współczesnej, Uniwersytet Łódzki
prof. Karolina Prykowska-Michalak Uniwersytet Łódzki
prof. Aleksander Bursche Uniwersytet Warszawski
prof. Stanisław Krajewski Uniwersytet Warszawski
dr Sebastian Adamkiewicz Fundacja Nauk Humanistycznych
dr Adam Aduszkiewicz
prof.dr hab. Danuta Danek prof. emerytowany  IBL Polska Akademia Nauk
M.Sc Andrzej Olkiewicz
dr Katarzyna Kolendo-Korczak Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
dr Artur Markowski Instytut Historyczny Uniwersytet Warszawski/ Muzeum POLIN
dr hab. Shoshana Ronen prof. UW Uniwersytet Warszawski
prof. dr hab. Ryszard W. Kluszczyński Instytut Kultury Współczesnej, Uniwersytet Łódzki
mgr Ewa Janicka-Thomas Studium Języków Obcych, Uniw.Przyrodniczy, Poznań
mgr Grażyna Chmielewska Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
prof. dr hab Ewa Łubieniewska Uniwersytet Pedagogiczny im KEN W Krakowie
prof. dr. hab. Barbara Holzer U. W.   Collegkum Civitas.
prof. dr hab. Maria Krzysztof Byrski Uniwersytet Warszawski
dr Tytus Izdebski I Społeczne LO w Warszawie
dr hab. Paweł Gancarczyk prof. IS PAN Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk
dr hab.Jan Węgleński emerytowany prof.Uniwersytet Warszawski
prof. dr hab. Iwo Białynicki-Birula Centrum Fizyki Teoretycznej Polska Akademia Nauk
dr Aleksandra Bilewicz Instytut Studiów Społecznych im. Roberta B. Zajonca Uniwersytet Warszawski
mgr Klaudia Markowska
Krystyna Janda
dr Karolina Łabowicz-Dymanus Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Jerzy Bartmiński czlonek czynny PAU
dr Mikołaj Pawlak Uniwersytet Warszawski
dr Jerzy Illg SIW Znak, Kraków
dr Katarzyna Górniak Politechnika Warszawska
dr Alina Brzuska-Kępa Uniwersytet Łódzki
Janusz Polowczyk
Katarzyna Wojtysiak-Rey
prof. Krystyna Zachwatowicz-Wajda
dr Piotr Goldstein Narodowe Centrum Badań Jądrowych
Katarzyna Dąbrowska
dr hab. Zofia Sawaniewska-Mochowa, prof. IS PAN Instytut Slawistyki Polska Akademia Nauk
dr Karol Franczak Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki
prof. dr hab. Katarzyna Rosner na emeryturze
dr Pawel Sasanka Instytut Pamieci Narodowej
Agnieszka Holland Rezyser filmowy, magister sztuki
prof.dr hab. Danuta Walczak-Duraj Katedra Socjologii Polityki i Moralności UŁ
mgr Malgorzata Szlaga
dr Michał Moch Uniwersytet Kazimierza Wielkiego
prof. dr hab. Zdzisław Łapiński Instytut Badań Literackich Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Agata Bielik-Robson Instytut Filozofii i Socjologii Polska Akademia Nauk
prof. Karol Zyczkowski Instytut Fizyki Uniwersytet Jagielloński/ CFT Polska Akademia Nauk
prof. Włodzimierz Borodziej Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
dr Dorota Sosnowska Uniwersytet Warszawski
dr Mikołaj Ratajczak Instytut Filozofii i Socjologii Polska Akademia Nauk
dr Piotr Kubkowski Wydział Polonistyki, Uniwersytet Warszawski
dr hab. Paweł Bukowiec Uniwersytet Jagielloński
dr hab Monika Płatek, prof. UW WPiA Uniwersytet Warszawski
dr hab. Marek Łaziński Uniwersytet Warszawski
dr Grzegorz Łach Uniwersytet Warszawski
dr Maria Cieśla IH Polska Akademia Nauk
prof. dr hab. Krzysztof Trybuś UAM w Poznaniu
dr Joanna Więckowska
Mariusz Gąsior Imperial War Museums, Great Britain
mgr Marian Witalis
prof.dr hab Magdalena Fikus Emeryt
prof.dr hab. Joanna Rytka IBB Polska Akademia Nauk
dr Magdalena Ciura UMCS
mgr Agnieszka Skwierczyńska-Kaczmarek
mgr Robert Statkiewicz Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytet Warszawski
prof. dr hab., dr HC Antoni Mazurkiewicz Instytut Podstaw Informatyki Polska Akademia Nauk
mgr Maria Babińska Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski
dr Olga Linkiewicz Instytut Historii Polska Akademia Nauk
dr Jan Szkudliński Muzeum Miasta Gdyni
dr hab. Hanna Osiecka-Samsonowicz Instytut Sztuki PAN
dr Ewa Korulska
dr hab. Kazimierz Adamczyk Uniwersytet Jagielloński
mgr Piotr Hummel Wydział Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego
Bogna Neumann
prof. dr hab. Jerzy Kochanowski Instytut Historyczny UW
prof. zw. Lidia Cierpiałkowska Uniwersytet Adama Mickiewicza
prof. Hanna Zaremska Instytut Historii PAN
prof. Maryla Hopfinger IBL PAN


Popularne:

Lubisz nas?

Powiedz o tym innym