Minister Jarosław Zieliński studzi protesty województw granicznych, które korzystają na małym ruchu przygranicznym z obwodem kaliningradzkim. Twierdzi, że zawieszenie ruchu nie ma wpływu na polską gospodarkę. Ma rację?


To nie jest tak, że to [mały ruch graniczny z obwodem kaliningradzkim] ma jakiś ogromny wpływ na gospodarkę Polski.

Jarosław Zieliński, TV Republika, "Prosto w oczy" - 11/08/2016

TV Republika, "Prosto w oczy"

fot. Jedrzej Wojnar / Agencja Gazeta


półprawda. Półprawda. Cała Polska nie ucierpi, ale jedno województwo już tak.


Wypowiedź ministra ma związek z decyzją rządu o wstrzymaniu małego ruchu granicznego (MRG) na granicy polsko-rosyjskiej. MRG zawieszono 4 lipca 2016 r. w związku ze szczytem NATO i Światowymi Dniami Młodzieży. Po zakończeniu obu wydarzeń władze samorządowe przygranicznych regionów spodziewały się, że ruch zostanie przywrócony. Nie został, a władze rząd tłumaczy, że bezpieczeństwo Polski jest ważniejsze niż kwestie gospodarcze.

O weryfikację wypowiedzi min. Zielińskiego poprosiliśmy Łukasza Wenerskiego, eksperta Instytutu Spraw Publicznych, autora dwóch raportów o małym ruchu granicznym:

„Nie można powiedzieć, że zawieszenie MRG wpłynie znacząco na gospodarkę całej Polski, ale na pewno wpłynie na gospodarkę województw objętych ruchem bezwizowym, przede wszystkim mniej zamożnego woj. warmińsko-mazurskiego”.

Przez cztery lata, kiedy działa MRG, w województwach pomorskim i warmińsko-mazurskim powstało wiele nowych sklepów i usług nastawionych na rosyjskich klientów – i tych szukających po polskiej stronie oszczędności, i bogatszych, odwiedzających trójmiejskie galerie handlowe. Bywa, że Rosjanie to nawet 80. proc. kupujących – szacuje ekspedientka przygranicznego sklepu, której słowa przytacza Łukasz Wenerski w raporcie ISP. Autor raportu mówi o 60 proc.

W pierwszym roku obowiązywania MRG Rosjanie wydali w Polsce kilkadziesiąt milionów złotych. W 2015 r. – 286 mln złotych.

Rosjanie podróżują do Polski przede wszystkim na zakupy. W Polsce jest taniej niż w  Kaliningradzie, a produkty są dobrej jakości. Kupują zwykle artykuły spożywcze, obuwie, ubrania, sprzęt RTV i AGD, artykuły przemysłowe. Polacy dużo rzadziej podróżują do sąsiadów, głównie po benzynę, czasem kupują alkohol i papierosy.

MRG ma też wymiar społeczny. Daje szansę na budowanie dobrych stosunków polsko-rosyjskich oraz konfrontowanie się ze stereotypami i uprzedzeniami z obydwu stron.

  • Krótka historia MRG

    Mały ruch graniczny (MRG) między Polską i Rosją obowiązuje od lipca 2012 r. Obejmuje mieszkańców części województw warmińsko-mazurskiego i pomorskiego po stronie polskiej oraz mieszkańców całego obwodu kaliningradzkiego. Dzięki umowie mieszkańcy tych terenów mogą ubiegać się o karty upoważniające do bezwizowego przekraczania granicy i maksymalnie 30-dniowy pobyt za granicą (limit to 90 dni na 6 miesięcy). Umowa polsko-rosyjska, choć regulowana przez przepisy międzynarodowe, jest międzynarodowym wyjątkiem, bo obejmuje większy obszar niż przyjęto w prawie UE.

    2-4182_g

    Źródło: http://www.wm.strazgraniczna.pl/wm/pozostale-informacje/1110,Maly-Ruch-Graniczny.html

Ruch bezwizowy z Rosją i Ukrainą zawieszono 4 lipca 2016 r. ze względów bezpieczeństwa. Przedstawiciele rządu kilkakrotnie podkreślali, że „informacje, które dochodziły do rządu świadczyły, że istnieje określone i rosnące niebezpieczeństwo związane z dwoma wielkimi wydarzeniami – szczytem NATO i ŚDM. Podjęte działania mają charakter prewencyjny i zapewnią jeszcze pełniejszą kontrolę nad osobami przebywającymi na terytorium Polski” (wiceminister MSWiA, Jakub Skiba, 6 lipca 2016 r.).

Po zakończeniu ŚDM mały ruch graniczny z Ukrainą został przywrócony, ale z Rosją nie. Marszałek woj. pomorskiego zwrócił się do rządu o wznowienie MRG. W „Sygnałach dnia” minister Zbigniew Ziobro tłumaczył decyzję rządu względami bezpieczeństwa, ale także zachowaniem Rosjan: „Kiedy wstrzymaliśmy mały ruch na granicy z Ukrainą, strona ukraińska nie wydała takiej samej deklaracji. Strona rosyjska tak. Przecież pan marszałek na pewno wie, że w 2009 roku to Rosja Putina napadła na Gruzję, stosunkowo niedawno Rosja Putina napadła na Ukrainę i anektowała Krym i wciąż toczy się wojna w Donbasie. Taka jest postawa Rosji”.

Zdaniem Włodzimierza Szelążka, wiceprezesa Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego, na zawieszeniu ruchu bezwizowego stracą mali i średni przedsiębiorcy. Ekspert zwraca uwagę, że należy przeprowadzić analizę zagrożeń i przedstawić przedsiębiorcom plany dotyczące regionu. Tak, by mogli odpowiedzialnie zdecydować o przyszłości własnego biznesu. Większość sklepów i usług przygranicznych powstała tylko ze względu na MRG.

Jeżeli decyzje rządu co do przyszłości ruchu bezwizowego nie zapadną szybko, ponowne wprowadzenie MRG, odbudowa infrastruktury i relacji sąsiedzkich może okazać się niemożliwa.

Przeczytaj raport Instytutu Spraw Publicznych z 2013 r.

Przeczytaj raport Instytutu Spraw Publicznych z 2014 r.

OKO pilnuje,
żeby Polska nie wyszła z Europy.
Wesprzyj nas, byśmy mogli działać dalej.

Sekretarz redakcji OKO.press. Socjolożka i antropolożka po ISNS UW, tworzyła i koordynowała projekty społeczne w organizacjach pozarządowych (m.in. Humanity in Action Polska), prowadziła warsztaty dla młodzieży i edukatorów/ek (m.in. PAH, CEO, Amnesty International), publikowała w „Res Publice Nowej”. W OKO.press pisze o prawach kobiet i Kościele katolickim.


Masz cynk?