W listopadzie ubiegłego roku Jarosław Kaczyński pisał: "musimy przykładać wagę do przestrzegania zasad odnoszących się do kadencyjności". W projekcie zniszczenia Krajowej Rady Sądownictwa ta zasada już nie obowiązuje. Przerwanie trwających kadencji sędziów-członków KRS jest kolejnym, niebezpiecznym precedensem w procederze łamania konstytucji przez PiS

Przyjęty przez rząd 7 marca projekt ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa zawiera liczne, wątpliwe z punktu widzenia Konstytucji przepisy. Najpoważniejszą wątpliwością z punktu widzenia zachowania trójpodziału i równowagi władz w ustroju Rzeczypospolitej jest wprowadzenie zasady, że piętnastu sędziów do KRS będzie wybierał Sejm.

Wątpliwy jest również pomysł podziału KRS na dwie izby i wprowadzenie wymogu zgodności ich ocen, co w efekcie pozwoli politykom blokować decyzje podejmowane przez sędziów.

Niezwykłym kuriozum, nawet na tym tle, jest jednak art. 5 ustawy, który przerywa trwające kadencje sędziów. Ten przepis to szczyt bezczelności w bezwzględnym, otwartym łamaniu Konstytucji,

ponieważ kadencyjność mandatów sędziowskich w KRS jest zapisana w Konstytucji RP. Art. 187 ust. 3 stanowi wprost, że „kadencja wybranych członków Krajowej Rady Sądownictwa trwa cztery lata”.



Ustrojodawca nie wprowadził rozróżnienia na członków KRS wybranych przez Sejm, Senat i spośród sędziów sądów powszechnych, nie ma więc żadnych podstaw do twierdzenia, że ten przepis nie dotyczy sędziów zasiadających w KRS.

Wobec tego każda władza, która postanawia zmodyfikować zasady wyboru sędziów do KRS, musi liczyć się z tym, że jedyną zgodną z prawem drogą jest wprowadzenie nowej ustawy od nowej kadencji członków KRS.

W swoim projekcie Zbigniew Ziobro jednak postanowił zawrzeć przepisy wprost godzące w Konstytucję.

Wspomniany art. 5 ust. 1 projektu ustawy stanowi, że „mandat członków Krajowej Rady Sądownictwa (…) wybranych na podstawie dotychczasowych przepisów, wygasa po upływie 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy”. W ten sposób przepisem ustawowym wprost złamano przepisy Konstytucji RP.



PiS dotąd szanowało kadencje

To nowość w wojnie partii Jarosława Kaczyńskiego z polskim ustrojem. PiS dotąd szanowało przepisy konstytucyjne, które wprowadzają zróżnicowaną długość kadencji rozmaitych urzędników państwowych – nawet podczas najostrzejszych starć z Trybunałem Konstytucyjnym nikomu nie przyszło do głowy, aby ustawą skracać kadencje sędziów TK – znienawidzony przez prawicę prezes trybunału Andrzej Rzepliński pracował do ostatniego dnia swojej dziewięcioletniej kadencji.

Również z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji PiS radziło sobie bez łamania kadencji jej członków – tworząc opanowaną przez swoich polityków Radę Mediów Narodowych wykradło media publiczne spod nadzoru KRRiT (co i tak Trybunał Konstytucyjny uznał za złamanie ustawy zasadniczej).

Jedyną osobą pełniącą urząd kadencyjny, której grożono odwołaniem, był Rzecznik Praw Obywatelskich. Adama Bodnara chciało odwołać wpływowe, prawicowo-katolickie stowarzyszenie Ordo Iuris, a pomysł poparli politycy PiS – otwarcie złożenie wniosku zapowiedział poseł Stanisław Pięta. „Nie można milczeć, gdy konstytucyjny organ ochrony praw człowieka występuję przeciwko podstawowym wolnościom i prawom poręczonym w Konstytucji Rzeczypospolitej w imię partykularnych interesów subkultury LGBT” – pisali ultraprawicowi prawnicy z Ordo Iuris, zbierając podpisy pod petycją o odwołanie Bodnara.



Przeciwko odwołaniu RPO opowiedział się jednak wówczas Jarosław Kaczyński. „Musimy przykładać wagę do przestrzegania zasad odnoszących się do kadencyjności, a więc stabilności personalnej funkcji ważnych dla przestrzegania praw obywatelskich w naszym kraju. Dlatego nie będziemy podejmować dziś działań zmierzających do skrócenia kadencji pana ministra Bodnara” – pisał prezes PiS w liście do Piotra Ikonowicza w listopadzie ubiegłego roku.

Projekt ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa pokazuje ewolucję PiS – to, co w listopadzie 2016 roku było niemożliwe, ponieważ oznaczało łamanie zasad, w marcu 2017 roku jest rządowym projektem ustawy.


Socjolog, publicysta. Publikuje na łamach Gazety Wyborczej. Doktorant w ISNS UW.


Twoje OKO

Specjalne teksty. Niepublikowane taśmy. Poufne wiadomości. Za darmo. Na zawsze.

Załóż konto. Otwórz OKO!