Swojej partnerce, nad którą się znęcał, wybił zęby. Jest znany z antysemityzmu, był oskarżany o homofobię i rasizm. Politycy Zjednoczonej Prawicy od dawna marzyli, żeby zatrudnić Mela Gibsona do promocji Polski. Dlaczego ich tak pociąga?

Dzień przed oficjalnymi obchodami stulecia niepodległości Polska Fundacja Narodowa wyemitowała spot, w którym odzyskiwanie wolności jest przedstawione jako powrót do domu:

Kilka godzin od publikacji wersja polska miała ponad 300 tysięcy wyświetleń, a angielska prawie 90 tys.

Spot zbiera pozytywne recenzje, co jest zaskoczeniem, bo poprzednie produkcje Fundacji wywoływały raczej oburzenie. Była wśród nich propagandowa kampania przeciwko sądom i sędziom oraz film o powstaniu w getcie warszawskim. Manipulując faktami, sugerował, że Armia Krajowa prowadziła wielką akcję pomocy powstańcom z getta. Szczegółowo analizowaliśmy go tutaj.

Spot z okazji święta niepodległości jest sprawnie zrobiony i sympatyczny, ma jednak przynajmniej dwa felery:

  1. z krajobrazu Warszawy wymazano Pałac Kultury;
  2. do głównej roli wybrano Mela Gibsona.

Radio Tok FM porównało panoramę Warszawy pokazaną w spocie z tą z Google Maps. Okazuje się, że tam, gdzie powinno być widać PKiN, jest powietrze. W oświadczeniu przysłanym do radia Fundacja wyjaśnia, że chodzi o prawa autorskie, które chronią wizerunek pałacu.

Problematyczny jest też wybór lektora i twarzy promującej obchody polskiej niepodległości, czyli Mela Gibsona.

Gibson z przyklejonym wąsem

Wybór Gibsona nie jest przypadkowy. Politycy rządzącego obozu fantazjowali o tym aktorze od dawna:

Trzeba zatrudnić Cruise’a lub Gibsona, czy kogoś, kto jest znany na całym świecie. Hollywoodzkiego aktora, który zagrałby Polaka podczas II wojny światowej i pokazał prawdziwą historię” — mówił Mariusz Błaszczak podczas spotkania z Polonią w Instytucie Piłsudskiego w Nowym Jorku we wrześniu 2016.

Roztaczał wówczas wizję produkcji  filmu o rotmistrzu Pileckim albo o Polakach biorących udział w Bitwie o Anglię, ale z udziałem aktorów z Hollywood.

Idealny  Jan III Sobieski

Przyklasnął mu wtedy wiceminister kultury Jarosław Sellin: Gibson byłby idealnym Janem III Sobieskim. Proszę go sobie wyobrazić z tym przyklejonym wąsem, ucharakteryzowanego na sarmatę” — mówił w RMF FM.

Gibson to wielka gwiazda lat 90., najpierw role w „Mad Max”, a później w „Braveheart. Waleczne serce” (1995), który również wyreżyserował, przyniosły mu gigantyczną rozpoznawalność. Dla wielu stał się symbolem walki z silniejszym opresorem – grany przez niego William Wallace był przywódcą powstania Szkotów przeciwko angielskiej koronie w XIII wieku.

Zapewne Błaszczak i Sellin oraz szefostwo Fundacji pamiętają, jak filmowy Wallace-Gibson z twarzą umalowaną na niebiesko przemawia przed rozstrzygającą bitwą pod Stirling:

„Przyszliście walczyć jako wolni ludzie i zaiste jesteście wolni. Co zrobicie bez wolności? Będziecie walczyć? Owszem, możecie walczyć i zginąć – odejdźcie, a będziecie żyć. I odchodząc potem z tego świata, czy nie oddalibyście całego tego życia za tę jedną szansę, by zaszydzić z naszych wrogów, że mogą odebrać nam życie, ale nigdy nie odbiorą nam wolności!”

Tyle że filmowa historia to jedno, a życie drugie. Gibson nie jest – najdelikatniej mówiąc – postacią kryształową i daleko mu do postaci, które zdarzało mu się grywać.

Gibson realny:

  •  jest znany z antysemickich wystąpień. Przez 10 lat był z tego powodu persona non grata w Hollywood. W 2006 roku po tym, jak został zatrzymany z powodu prowadzenia po pijanemu, obrzucił policjantów antysemickimi obelgami, mówiąc „Fucking Jews… the Jews are responsible for all the wars in the world. Are you a Jew?” (Pieprzeni Żydzi. Żydzi odpowiadają za wszystkie wojny. Jesteście Żydami?).
    Został ukarany grzywną i na trzy miesiące odebrano mu prawo jazdy. 
    Później za te słowa przeprosił, a jego rzecznik zapewnił, że Gibson przystąpił do programu zwalczania alkoholizmu.
    „Wiodącym hollywoodzkim antysemitą” nazwał go dziennikarz magazynu „The Atlantic” Jeffrey Goldberg, a także „najbardziej czarującym antysemickim świrem”, jakiego spotkał. Również jego film „Pasja” był uznawany za antysemicki.
  • prowadzono przeciwko niemu śledztwo z urzędu z powodu przemocy domowej – znęcania się nad kochanką, dla której porzucił żonę i siedmioro dzieci. Według jej zeznań Gibson bił ją, gdy trzymała na ręku ich kilkumiesięczną córkę. Wybił kobiecie zęby.
  • w 2010 roku ujawniono nagrania na których obrzuca swoją partnerkę wyzwiskami, w tym rasistowskimi. Mówi między innymi: „Zachowujesz się jak suka w rui i jeśli zostaniesz zgwałcona przez bandę czarnuchów [niggers], to będzie to tylko twoja wina.
  • wielokrotnie zarzucano mu homofobię. Jeszcze w 1991 roku w wywiadzie dla hiszpańskiego „El Pais” obraźliwie wyrażał się o gejowskim seksie, mówił też: „Z moim wyglądem nikt mnie nie weźmie za geja. Czy ja wyglądam na homoseksualistę? Czy ja mówię jak oni?”
    W filmie „Braveheart jest scena, w której król Edward wyrzuca kochanka swojego syna przez okno. Gibson tłumaczył, że nie dlatego, że jest gejem, ale dlatego, że król jest psychopatą.

Z tych wszystkich powodów z pracy z Gibsonem zrezygnował m.in. Leonardo di Caprio, a najbardziej amerykańska telewizyjna gwiazda Barbara Walters, ogłosiła, że nie pójdzie już nigdy na żaden film z jego udziałem.

Jednak po 10 latach ostracyzm słabnie, a Gibson powoli powraca do łask amerykańskiego środowiska filmowego, wziął m.in. udział w ceremonii rozdania Oskarów w 2017 roku (był nominowany za reżyserię filmu „Przełęcz ocalonych”).

Dlaczego polskie państwo wybiera do promocji naszej państwowości osobę tak obciążoną, tak skompromitowaną? Czy Polska powinna pomagać damskiemu bokserowi w powrocie na filmowe salony?

Wydaje się, że Gibsonowi jest zaskakująco blisko wizji męskości promowanej przez polskie obecne władze. Przemoc, nieliczenie się z innymi kulturami, kobiety i geje pod butem.

Taką samą męskość będzie można zobaczyć podczas wspólnego marszu premiera Mateusza Morawieckiego, prezydenta Andrzeja Dudy i narodowców 11 listopada.


OKO pilnuje, by nacjonalizm nie rozlał się po Polsce.
Wesprzyj nas, byśmy mogli działać dalej.

Redaktorka, publicystka. Współzałożycielka i wieloletnia wicenaczelna Krytyki Politycznej. Pracowała w „Gazecie Wyborczej”. Socjolożka, studiowała też filozofię i stosunki międzynarodowe. Dumna z mazowiecko-podlaskich korzeni. W OKO.press pisze o mediach, polityce polskiej i zagranicznej oraz prawach kobiet.


Twoje OKO

Specjalne teksty. Niepublikowane taśmy. Poufne wiadomości. Za darmo. Na zawsze.

Załóż konto. Otwórz OKO!