Muzeum Literatury. Ministra kultury chce, żeby konflikt rozstrzygnął wojewoda
Ministra Marta Cienkowska nie daje za wygraną w sprawie warszawskiego Muzeum Literatury. Chce, aby konflikt MKDiN z władzami Mazowsza rozstrzygnął wojewoda mazowiecki. To pierwszy krok do ewentualnego unieważnienia uchwały władz Mazowsza, które mimo sprzeciwu min. Cienkowskiej powołały na dyrektorkę Muzeum Literatury warszawską radną KO, Beatę Michalec
Powiedz nam, co myślisz o OKO.press! Weź udział w krótkiej, anonimowej ankiecie.
Przejdź do ankietyW piątek, 16 stycznia 2026 roku MKiDN wystąpiło do wojewody mazowieckiego Mariusza Frankowskiego z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie konkursu na dyrektora Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.
W piśmie skierowanym do wojewody ministra poprosiła o ocenę, „czy czynności podejmowane przez samorząd województwa są zgodne z prawem oraz, czy zachodzi potrzeba podjęcia działań nadzorczych wobec Województwa Mazowieckiego”.
To pierwszy krok do ewentualnego unieważnienia uchwały władz Mazowsza, które mimo sprzeciwu min. Cienkowskiej powołały na dyrektorkę Muzeum Literatury w Warszawie radną warszawską KO Beatę Michalec. Wojewoda może uchylić uchwałę samorządu w ramach rozstrzygnięcia nadzorczego, jeśli stwierdzi jej niezgodność z przepisami prawa. Decyzja zarządu Mazowsza narusza umowę o współprowadzeniu muzeum, która przewiduje konieczność zgody MKiDN na powołanie dyrektora.
Konkurs pełen wątpliwości
Jak przypomniała Cienkowska, przedstawiciele resortu zasiadający w komisji konkursowej zgłosili poważne zastrzeżenia co to sposobu przeprowadzenia konkursu. Wątpliwości dotyczyły m.in. składu komisji, w którym „przeważali członkowie powiązani z Urzędem Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego oraz mazowieckim środowiskiem samorządowym”, a także podejrzenia konfliktu interesów na linii uczestnik konkursu – członek komisji. Chodziło o udział w komisji szefa warszawskiego Biura Kultury Artura Jóźwika – jego pracę nadzoruje Komisja Kultury, w której zasiada radna Michalec. Reprezentanci resortu kultury złożyli w tej sprawie votum separatum.
„W związku z powyższym Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie wyraziło zgody na powołanie pani Beaty Michalec na stanowisko dyrektora Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie” – podkreśliła ministra. Mimo braku tej zgody Zarząd Mazowsza zdecydował się powołać Michalec na siedmioletnią kadencję – do grudnia 2032 roku.
W liście do wojewody Cienkowska zwróciła uwagę na konsekwencje prawne tej decyzji. „Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna” – przypomniała. Dodała, że to wojewoda orzeka o nieważności uchwały w całości lub w części, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia.
Resort kultury oczekuje teraz stanowiska wojewody w sprawie legalności działań samorządu i ewentualnych kroków nadzorczych.
Wcześniej resort domagał się powtórzenia konkursu na dyrektora Muzeum, jednak Zarząd Mazowsza zignorował i ten wniosek.
Przeczytaj także:
Stawka jest wysoka
Jak pisaliśmy w OKO.press, władze Mazowsza od 2024 roku starają się przepchnąć kandydaturę Michalec na szefową największego w Polsce muzeum literackiego, mimo że warszawska radna nie posiada kompetencji w dziedzinie historii literatury. W 2024 roku Michalec przegrała pierwszy konkurs na dyrektora Muzeum, mimo to została powołana na pełniącą obowiązki. W drugim konkursie, w którym większość w komisji stanowili urzędnicy i politycy związani z Urzędem Marszałkowskim i koalicją KO-PSL, Michalec wygrała i została powołana na dyrektorkę mimo sprzeciwu MKiDN.
Stawką w tej sprawie jest nie tylko posada w liczącej się instytucji kultury, ale także możliwość kontrolowania wydatków na planowany remont siedziby Muzeum w kamienicach przy Rynku Starego Miasta w Warszawie.
Muzeum Literatury stara się o 9 mln zł dotacji na ten cel ze środków europejskich.
W podobnej sprawie dotyczącej Teatru im. Żeromskiego w Kielcach wicewojewoda Michał Skotnicki unieważnił uchwałę zarządu woj. świętokrzyskiego o powtórzeniu konkursu na dyrektora instytucji. Podobnie jak mazowiecka koalicja KO-PSL, kielecki PiS chce również przepchnąć na dyrektora teatru swojego kandydata. Dlatego zablokował powołanie reżysera Jacka Jabrzyka, który wygrał konkurs na dyrektora.
Trudno ocenić, jak w sprawie Muzeum Literatury postąpi wojewoda Frankowski. Jest on podwójnie uwikłany w związki z rządzącą na Mazowszu koalicją: jako polityk KO i jako były dyrektor departamentu w mazowieckim Urzędzie Marszałkowskim, były podwładny marszałka Adama Struzika.
Publicysta, kurator teatralny, dramaturg. Absolwent teatrologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, w latach 1994-2012 dziennikarz działu kultury „Gazety Wyborczej”. Laureat Nagrody im. Zbigniewa Raszewskiego dla najlepszego polskiego krytyka teatralnego (1995). Opublikował m.in. antologie polskich sztuk współczesnych „Pokolenie porno i inne niesmaczne utwory teatralne” (2003) i „Made in Poland. Dziewięć sztuk teatralnych z Polski” (2006), a także zbiór wywiadów z czołowymi polskimi ludźmi kultury „Bitwa o kulturę #przyszłość” (2015), wyróżniony nagrodą „Gazety Wyborczej” w Lublinie „Strzała 2015”. Od 2014 związany z TR Warszawa, gdzie odpowiada za rozwój linii programowej teatru oraz pracę z młodymi twórcami i twórczyniami.
Publicysta, kurator teatralny, dramaturg. Absolwent teatrologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, w latach 1994-2012 dziennikarz działu kultury „Gazety Wyborczej”. Laureat Nagrody im. Zbigniewa Raszewskiego dla najlepszego polskiego krytyka teatralnego (1995). Opublikował m.in. antologie polskich sztuk współczesnych „Pokolenie porno i inne niesmaczne utwory teatralne” (2003) i „Made in Poland. Dziewięć sztuk teatralnych z Polski” (2006), a także zbiór wywiadów z czołowymi polskimi ludźmi kultury „Bitwa o kulturę #przyszłość” (2015), wyróżniony nagrodą „Gazety Wyborczej” w Lublinie „Strzała 2015”. Od 2014 związany z TR Warszawa, gdzie odpowiada za rozwój linii programowej teatru oraz pracę z młodymi twórcami i twórczyniami.
Komentarze