Na PiS małżeństwa, na Wiosnę nieformalne związki, na ultraprawicę single, na KE po równo [sondaż inaczej]

Analiza OKO.press wyników marcowego sondażu Kantar Millward Brown (dla "Wysokich Obcasów", dodatku "Wyborczej") pozwala zobaczyć to, czego zwykle nie widzimy porównując elektoraty pod względem płci, wieku czy wykształcenia. Idzie o - jak mówią młodzi ludzie - "relacje związkowe". Okazuje się, że różnice są ogromne i układają się w spójny obraz.

Przypomnijmy, że w tym sondażu na eurowybory Koalicja Europejska (PO, PSL, SLD, Nowoczesna, Zieloni) wygrała o włos z PiS (35 do 33 proc.). Silna była Wiosna (11 proc.), która pokonała Kukiz'15 (7 proc.), a nowa Koalicja Lewica Razem (Partia Razem, Unia Pracy, Ruch Sprawiedliwości Społecznej) z 4 proc. wyprzedziła o punkt ultraprawicową Konfederację (Korwin-Mikke, Braun, Liroy, Ruch Narodowy).

Podobnie w ostatnich lutowych i marcowych sondażach PiS remisowało z KE (w IPSOS dla OKO.press: 34 (PiS) do 33 proc. (KE), a w serii IBRiS najpierw minimalną przewagę miała KE (39 do 35 proc.), a potem minimalnie wygrywał PiS: 40 do 39 proc., 40 do 38 proc. i w ostatnim 41 do 37 proc. Wszystkie różnice w granicach błędu statystycznego.

Jakie rodziny na jaką partię

Wśród wszystkich osób głosujących w sondażu Kantar MB na sześć najsilniejszych ugrupowań małżonków jest 58 proc., reszta rozkłada się równo między ludzi pozostających w związkach nieformalnych (14 proc.), single i singielki (15 proc.) oraz wdowy i wdowców (13 proc.). Ich rozkład w elektoratach jest jednak zupełnie różny.

Powyższy wykres pokazuje wielkości poszczególnych grup wyborców. Jak widać, wśród 775 osób, które w sondażu wybrały jedno z sześciu ugrupowań aż 183 (24 proc.) to małżonkowie głosujący na PiS, 157 (20 proc.) - małżonkowie wybierający Koalicję Europejską, 42 wdowy i wdowcy (5 proc.) głosujący na PiS, prawie tyle samo na KE itd. Dominacja duopolu (PiS kontra KE) sprawia, że słupki innych partii są dużo niższe, np. 24 osoby w związkach nieformalnych głosujące na Wiosnę to zaledwie 3 proc. wyborców sześciu partii, podobny odsetek stanowią single wybierające Kukiz'15.

Widać, że elektorat PiS ma nadreprezentację małżonków i wdów, Kukiz'15 i ultraprawicowa Konfederacja - nadreprezentację singli, a Wiosna - wyjątkowo dużo ludzi w związkach formalnych.

PiS czyli niezamożni małżonkowie ludowi

Z wielu badań wiadomo, że elektorat PiS ma charakter ludowy (pisaliśmy o tym np. w analizie sondażu IPSOS z czerwca 2017, gdy PiS miał 41 proc.). W sondażu Kantar MB na partię Kaczyńskiego głosować chce aż 42 proc. mieszkańców wsi i 36 proc. z najmniejszych miast oraz 49 proc. z wykształceniem zawodowym. Poparcie dla partii władzy rośnie też wraz z wiekiem, wśród badanych do 34 lat wynosi tylko 13 proc., wśród 60 plus trzy razy więcej (40 proc.).

Dopełnienie tego obrazu stanowi informacja o nadreprezentacji głosujących małżonkach.

Elektorat PiS to zatem konserwatywne rodziny, zapewne zaniepokojone modernizacją i przemianami obyczajowymi, szukające ukojenia w tradycyjnych wartościach i strukturach.

KE - lepiej sytuowani w równowadze

W sondażu Kantar MB Koalicja Europejska cechuje się równym poparciem w kolejnych kategoriach wieku, przy czym wygrywa - co nowe - z PiS w kategorii 60 plus (45 proc. poparcia). Popularność KE rośnie wraz z wykształceniem od 24 proc. (podstawowe) do 44 proc. (wyższe), Koalicja mocniejsza jest też w miastach różnej wielkości (36-40 proc.).

Interesujące, że liczba małżonków, singli, wdów i związków nieformalnych, jest taka sama jak w całej badanej grupie. To zatem

Porównanie dochodów elektoratu KE i PiS pokazujemy na wykresie niżej. Widać, że liczba wyborców KE przeważa nad wyborcami PiS w grupach o wyższych miesięcznych dochodach netto:

• w grupie 2500-4500 zł - o 40 proc.,
• 4500 - 7000 zł - o 70 proc.,
• ponad 7000 zł - o 600 proc. (sześć razy).

Z kolei wyborców PiS w kategorii najuboższych, zarabiających (do 1500 zł netto) jest aż o 70 proc. więcej. Zwolennicy Kaczyńskiego dwukrotnie częściej odmawiają też podania ankieterowi dochodów, co może wyrażać ich generalną nieufność.

Identyczny odsetek wyborców KE i PiS pracuje w sektorze prywatnym - po 32 proc. i sektorze publicznym 34 i 35 proc. Ale

Wiosna - związki pozaformalne

Do pewnego stopnia to wynik niższej średniej wieku, wśród ludzi w wieku 18 - 24 lata wyborcy Biedronia stanowią aż 26 proc., więcej niż dominujący do tej pory w tej kategorii zwolennicy Pawła Kukiza (24 proc.) a także KE (20 proc.) nie mówiąc o wyborcach PiS (8 proc.). W kolejnych grupach wiekowych udział wyborców Wiosny spada: 19 proc. (25-34 lata), 11 proc. (35-44 lata), 8 proc. (45-60 lat) i 5 proc. (ponad 60 lat). To naturalne, że ludzie młodsi rzadziej są w związkach małżeńskich.

Zgodnie z oczekiwaniami na Wiosnę jako partię lewicową i progresywną częściej głosują kobiety (13 proc.) niż mężczyźni (9 proc.). Wbrew oczekiwaniom Wiosna osiągnęła dobry wynik na wsi (12 proc., w poróĻwnaniu z 42 proc. dla PiS i 28 proc. dla KE, więcej niż Kukiz'15 - 9 proc.). "Wyborcza" interpretuje to, jako wyraz pojawiającego się na wsi antyklerykalizmu

Do tego dochodzi mniejszy konserwatyzm tej grupy. W sondażu Kantar MB badani mogli zaznaczyć, że żyją w "nieformalnym związku nie damsko-męskim". Tak odpowiedziało tylko 5 spośród 775 osób, wyborców sześciu partii, niecały 1 proc. (co może oznaczać, że część się bała lub wstydziła przyznać ankieterowi). Z tych pięciu osób - cztery głosują na Biedronia.

Ultraprawica - dużo singli

Liczba wyborców Kukiz'15 w sondażu (55 osób) i tym bardziej ultraprawicowej Konfederacji (25) jest tak mała, że trudno wyciągać daleko idące wnioski, ale uderzająca jest wysoka liczba osób samotnych: aż 25 proc. w elektoracie Pawła Kukiza (więcej niż małżonków!) i aż 36 proc. w elektoracie Korwin-Mikkego, Brauna, Liroya i Ruchu Narodowego (tyle co małżonków).

Oba elektoraty są męskie, ten drugi w ogromnej przewadze. Nasuwa się przypuszczenie, że mamy tu do czynienia z jakąś obecnością tzw. inceli (od ang. involuntary celibate - przymusowy celibat). Opisywani w literaturze jako mizogini (nie znoszą kobiet, a jednocześnie wyznając kult samców alfa), raczej mało wychodzą z domu ("piwniczaki"), są podatni na radykalne ideologie. W USA masowo głosowali na Trumpa. Wiele zachowań i wypowiedzi zarówno Kukiza jak Korwin-Mikkego wpisuje się w taki antykobiecy wzorzec połączony ze skłonnością do radykalnych poglądów i nietolerancji.

Sondaż „Liczymy się z Polkami”, Kantar Millward Brown na zlecenie „Wysokich Obcasów”, CATI (telefoniczny), 5-11 marca 2019 r., próba 1500 osób, reprezentatywna dla populacji 18+. Dziękujemy "Wyborczej" za udostępnienie tabel z wynikami. Tekst ukazuje sie jednocześnie w OKO.press i na wysokieobcasy.pl