Ostatni dzień kampanii samorządowej

Debiutujący jako poseł lider Polski 2050 Szymon Hołownia dostał 265 głosów i tym samym został wybrany na marszałka Sejmu X kadencji. Konkurentka Hołowni – zgłoszona przez PiS Elżbieta Witek – otrzymała 193 głosy. Witek była marszałkinią Sejmu od 2019 roku.

„Demokracja! Demokracja!” – skandowali po ogłoszeniu wyników posłowie i posłanki opozycji.

Hołownia rozpoczął swoje przemówienie od podziękowań dla wszystkich Polaków i Polek, którzy wzięli udział w wyborach 15 października i przypomniał o rekordowej frekwencji. Zapowiedział też szereg zmian w funkcjonowaniu urzędu marszałka Sejmu i samej izby niższej polskiego parlamentu:

• przywrócenie standardów stanowienia prawa – „z gabinetu marszałka z hukiem wyjedzie zamrażarka”;
• usunięcie barierek, które ustawiła wokół Sejmu poprzednia większość (barierki rozmontowano jeszcze tego ranka);
• Sejm przestanie być „maszynką do głosowania rządu”;
• otwarcie Sejmu dla dziennikarzy – śniadania prasowe i regularne briefingi;
• podcast, w którym Hołownia będzie przybliżał opinii publicznej prace Sejmu.

„Polityka to nie przemoc. Polityka to troska. Ta sala to nie oktagon z gali MMA. To dom spotkań i rozmowy” – podkreślił Hołownia. „Sejm nie będzie azylem dla przestępców. Nie będzie polem do korupcji. Sejm nie będzie nigdy więcej trybuną dla pogardy” – obiecywał.

Następnie zwrócił się do Andrzeja Dudy, który jeszcze dziś ma desygnować na premiera Mateusza Morawieckiego – wbrew sejmowej arytmetyce, która nie daje PiS większości niezbędnej do rządzenia. Większość ma natomiast dzisiejsza opozycja, czego dowiodła, zgodnie wybierając Hołownię na marszałka.

Przeczytaj także:

„Panie prezydencie, po tym głosowaniu nikt nie może już mieć wątpliwości, że jest w tym Sejmie większość gotowa do wzięcia odpowiedzialności za kraj” – podkreślił Hołownia.

„Wiem też, że wybraliście mnie na marszałka Sejmu, a nie części sali. Zasiadają na niej ugrupowania, z których poglądami głęboko się nie zgadzam. Ale są tu one z woli Polek i Polaków. Zapewniam więc, że Sejm nie będzie kolejną areną wyniszczającej wojny polsko-polskiej” – zapewnił Hołownia i dodał, że jako marszałek będzie pilnował zasad fair play.

„Zakładam, że chcecie, żebyśmy wspólnie zbudowali nowy Sejm. Sejm szacunku do siebie nawzajem i do wszystkich obywateli i obywatelek Rzeczypospolitej. Drogie posłanki, drodzy posłowie, witajcie w Sejmie różnych Polaków, w Sejmie Rzeczy-pospolitej. Wiwat wszystkie stany!” – zakończył.

„Nie zgodzę się na obchodzenie czy naginanie prawa” – ten fragment orędzia Andrzeja Dudy wygłoszonego w poniedziałek 13 listopada podczas inauguracyjnego posiedzenia nowego Sejmu X kadencji był przerywany głośnymi salwami śmiechu posłanek i posłów z partii demokratycznych. Sam prezydent też sprawiał wrażenie, jakby bawiło go wypowiadanie tych słów.

Duda jednak nie wygłosił ich dla zabawy – lecz po to, by otwarcie zagrozić przyszłemu rządowi koalicji partii demokratycznych stosowaniem prezydenckiego weta i odsyłaniem ustaw do Trybunału Przyłębskiej. „Nie zgodzę się na żadne próby ograniczania, podważania czy kwestionowania konstytucyjnych uprawnień prezydenta. Będę bronił wolności i solidarności” – mówił Duda, potwierdzając, że przyszła demokratyczna koalicja będzie miała z nim ciężkie przejścia przy każdej próbie przegłosowania ustaw demontujących państwo PiS.

Przeczytaj także:

Ta część przemówienia Dudy była w pełni zgodna z linią Prawa i Sprawiedliwości, chcąc nie chcąc szykującego się w tej kadencji do roli nieprzejednanej opozycji rzucającej przy każdej możliwej okazji kłody pod nogi nowemu rządowi. Duda już z jawnym uśmiechem na twarzy podkreślał, że jego veto nie może być dla demokratów usprawiedliwieniem dla niezrealizowania obietnic wyborczych. „Ja swoje słowa traktuję poważnie, ale wy też macie obietnice, które złożyliście Polakom i bardzo proszę, zrealizujcie je.”- przy tych słowach posłowie nowej koalicji śmiali się w głos razem z Dudą.

Zarazem jednak Duda zarysował w swym orędziu coś w rodzaju listy żądań. Trochę tak, jakby proponował przyszłej koalicji otwarte możliwości prowadzenia politycznych handelków z prezydentem. Oto one:

• Każdy klub parlamentarny ma mieć swojego wicemarszałka w prezydium Sejmu
• Nowy rząd ma kontynuować program zbrojeń rozpoczęty przez PiS
• Ma zostać przegłosowany projekt ustawy zmieniającej system dowodzenia armią w przypadku zagrożenia państwa lub wojny
• Prezydent ma mieć wpływ na priorytety nadchodzącej polskiej prezydencji w Unii Europejskiej
• Nowy rząd ma kontynuować budowę Centralnego Portu Komunikacyjnego i elektrowni atomowych
• Nowy rząd nie może podejmować działań na rzecz obniżenia wieku emerytalnego
• Nowy rząd ma kontynuować programy społeczne rozpoczęte przez PiS

Ta lista wydaje się zdradzać, czego w tym konkretnym politycznym momencie Duda ma zamiar w pierwszej kolejności bronić używając weta i wniosków do TK. Co ciekawe, w tym ultimatum Dudy nie została zawarta ani sprawa zmian w sądownictwie będących kluczem do odblokowania środków z KPO, ani też kwestia mediów publicznych.