Ostatni dzień kampanii samorządowej

Wiceministra edukacji Joanna Mucha przedstawiła pierwsze wnioski z audytu w Instytucie Rozwoju Języka Polskiego im. św. Maksymiliana Kolbego. Instytucja została powołana w 2022 roku i miała służyć rozwojowi kultury i języka polskiego za granicą. Podczas konferencji prasowej Mucha stwierdziła, że w rzeczywistości była to „przepompownia kasy do środowisk związanych z PiS-em”. Podkreślała, że sprawa wygląda bardzo poważnie, a dotacje z pieniędzy publicznych w większości były „przejadane”.

„Jak widzę ludzi, którzy owijają się Maksymilianem Marią Kolbem po to, by w moim przekonaniu kraść, to uważam, że jest to po prostu obrzydliwe” – komentowała wiceministra edukacji.

Przeczytaj także:

Mucha tłumaczyła, że nowelizacja ustawy o instytucie, wprowadzona w lipcu 2o23 roku, została skonstruowana taki sposób, by „zabetonować” kierownictwo Instytutu. Brakuje przepisów dotyczących ich odwołania, wprowadzono kadencje dyrektorów instytutu i rady oraz zagwarantowano środki na funkcjonowanie.

Mucha wymieniła też przykładowe organizacje powiązane z PiS, na które szły pieniądze. Wśród nich:

• Fundacja Wolność i Demokracja – założona przez Michała Dworczyka, do niedawna szefa KPRM w rządzie Mateusza Morawieckiego – w 37 konkursach dostała 9,5 mln zł
• Fundacja Pomoc Polakom na Wschodzie im. Jana Olszewskiego, gdzie członkami organu nadzoru są europoseł PiS Ryszard Czarnecki i były senator PiS Jan Żaryn, w 36 konkursach otrzymała łącznie 9,5 mln zł
• Towarzystwo Naukowe KUL – z pięciu konkursów – ponad półtora mln zł
• Fundacja Rozwoju KUL – z sześciu konkursów – 881 tys. zł
• Stowarzyszenie Parafiada – im. św. Józefa Kalasancjusza – z pięciu konkursów – prawie mln zł
• Stowarzyszenie Klasztor Węgrów – Centrum Dialogu Kultur z czterech konkursów – prawie 850 tys. zł

Wiceminister edukacji sugerowała, że część projektów służyła do finansowania zagraniczny wycieczek, a nie promocji polskiej kultury.

Mucha cytowała też opowieści sygnalistów, którzy zgłosili się do ministerstwa z prośbą o audyt:

• „Bez mrugnięcia okiem akceptowano zawyżone koszty administracyjne. Członkowie komisji nie znali regulaminów konkursów. Projekty umów były niezgodne z konkursami i trzeba było je poprawiać. Oferentom nie udostępniano kart ocen, brak procedury odwoławczej dla oferentów”;
• „Do instytutu zgłaszali się przedstawiciele partii rządzącej lub osoby z nią związane z sugestiami, które wnioski mają poparcie polityczne. Następnie komisja takie wnioski bez względu na błędy formalne lub merytoryczne oceniała pozytywnie”.

Będzie kontrola NIK i odcięcie funduszy

Ministerstwo edukacji wystąpi także do NIK z wnioskiem o kontrolę instytutu.

„Doprowadzimy do zwrotu tych pieniędzy, które zostały przekazane w sposób nieuczciwy. Rozliczymy osoby odpowiedzialne za niegospodarność, brak nadzoru, przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków. Rozliczymy absolutny brak nadzoru nad instytutem ze strony kierownictwa MEN. W moim przekonaniu ten nadzór był sprawowany tak, by dopychać wydawanie publicznych środków, a nie po to, by to wydawanie było gospodarne i celowe” – mówiła wiceministra.

Dodała, że choć władz Instytutu nie da się odwołać, resort edukacji znajdzie inny sposób na ukrócenie nieuczciwych praktyk. „Zastopujemy w trybie natychmiastowym przekazywanie publicznych środków” – stwierdziła Joanna Mucha.