Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata
Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny
07:29 07-09-2026
Dziś debata klimatyczna w Sejmie. Naukowcy chcą wywrzeć presję na polityków
Dziś, 7 września, w Sejmie odbywa się Narodowa Debata Klimatyczna. Naukowcy przedstawią zalecenia, które mają pomóc Polsce przygotować się na skutki kryzysu klimatycznego. Przez cały rok – do wyborów – będą sprawdzać, czy i co w tej sprawie zrobili i planują zrobić polityce, do tej pory raczej ignorujący wyzwania klimatyczne.
Co się wydarzyło?
Debata rozpocznie się o godz. 11 w Sali Kolumnowej Sejmu. Organizują ją Komitet ds. Kryzysu Klimatycznego Polskiej Akademii Nauk, Koalicja Klimatyczna i Pracownia na rzecz Wszystkich Istot.
„Zmian bez polityki nie będzie” – mówi OKO.press prof. Szymon Malinowski, przewodniczący komitetu PAN. Jak dodaje, chodzi o przedstawienie decydentom zarówno wiedzy o zagrożeniach jak i kierunków działania. Rozmowa w Sejmie ma przenieść te ustalenia do polityki i debaty publicznej.
Przygotowany na spotkanie dokument zawiera 13 wstępnych rekomendacji. Autorzy proponują uwzględnienie ich w polityce państwa i powstającym Krajowym Planie Adaptacji do Zmiany Klimatu. Zalecenia obejmują ochronę ludzi i gospodarki, przyrody oraz bezpieczeństwo narodowe.
Przykładowo, naukowcy proponują ustawę klimatyczną wyznaczającą długoterminowe cele państwa oraz ocenianie ryzyka klimatycznego przy planowaniu najważniejszych inwestycji.
Oprócz tego przyroda ma zostać uznana za infrastrukturę krytyczną, a jej ochrona i odbudowa – wpisane do strategii bezpieczeństwa, a przeciwdziałanie klimatycznej dezinformacji proponują finansować z pieniędzy na obronność.
Ryzyka związane z ociepleniem powinny być uwzględniane również w ocenie zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych. Autorzy postulują również lepszą współpracę służb podczas katastrof, rozbudowę służb ratowniczych i ich zaplecza technicznego.
Szpitale powinny sprawdzić, czy zdołają pracować podczas ekstremalnych zjawisk pogodowych. System ochrony zdrowia powinien też lepiej zapobiegać chorobom związanym z ociepleniem. Z kolei rolnictwo i przetwórstwo potrzebują większej odporności na susze, upały i inne zagrożenia klimatyczne, a dostawy żywności – krótszej drogi od producentów do odbiorców.
Kluczową kwestią jest zabezpieczenie zasobów wodnych, czemu mają służyć zatrzymywanie wody w krajobrazie oraz zarządzanie nią w granicach zlewni, czyli obszarów, z których spływa do danej rzeki. W lasach należy chronić różnorodność biologiczną i zdolność magazynowania wody oraz przygotować je na rosnące zagrożenie pożarami.
Jaki jest kontekst?
O staraniach naukowców i organizacji społecznych o debatę pisaliśmy w lipcu. Apel ponad 80 badaczy trafił do Sejmu pod koniec czerwca, po fali upałów. Własne wystąpienie przygotował też komitet PAN. Datę spotkania ogłosił 16 lipca marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty.
Organizatorzy chcą utrzymać temat bezpieczeństwa klimatycznego w dyskusji przed przyszłorocznymi wyborami parlamentarnymi. Liczą na zainteresowanie mediów i nacisk opinii publicznej. Za rok – niedługo przed wyborami – zamierzają zaproponować kolejną debatę, podczas której sprawdzą, czy proponowane zalecenia są wdrażane albo czy przygotowuje się ich wdrożenie.
Chodzi o to, „żeby ten okres najbliższego roku był takim rokiem presji” – mówi prof. Malinowski. Jak mówił, politykom wygodnie jest odsuwać temat, ponieważ wymaga zdecydowanych działań, które mogą być niepopularne.
„Natomiast my tutaj proponujemy rozwiązania na tu i teraz” – dodaje naukowiec. Sejmowe spotkanie skupi się na adaptacji, czyli ograniczaniu szkód powodowanych przez ocieplenie, co można przeprowadzić na skalę krajową. Nie oznacza to rezygnacji z redukcji emisji, jednak to wyzwanie ma charakter globalny. Autorzy zaleceń zaznaczają, że oba działania muszą przebiegać równolegle: dalsze ocieplenie grozi zmianami, do których nie zdołamy się przystosować.