Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

We wczesnych godzinach rano w sobotę, po ponad sześciogodzinnym posiedzeniu, rząd Izraela ratyfikował porozumienie, które może utorować drogę do zakończenia 15-miesięcznej wojny w palestyńskiej enklawie, kontrolowanej przez Hamas.

„Rząd zatwierdził ramy powrotu zakładników. Ramy uwolnienia zakładników wejdą w życie w niedzielę” – poinformowało biuro Netanjahu w krótkim oświadczeniu.

W samej Strefie Gazy izraelskie samoloty bojowe kontynuują intensywne ataki od czasu uzgodnienia zawieszenia broni.

Główny amerykański negocjator Brett McGurk powiedział, że wszystko odbywa się zgodnie z planem. Biały Dom oczekuje, że zawieszenie broni rozpocznie się w niedzielę rano, a trzy zakładniczki zostaną uwolnione do Izraela w niedzielę po południu za pośrednictwem Czerwonego Krzyża.

Zgodnie z umową, trzyetapowe zawieszenie broni rozpoczyna się od początkowej sześciotygodniowej fazy, w której zakładnicy przetrzymywani przez Hamas zostaną wymienieni na więźniów przetrzymywanych przez Izrael.

Trzydziestu trzech z 98 pozostałych w rękach Hamas izraelskich zakładników, w tym kobiety, dzieci i mężczyźni w wieku powyżej 50 lat, miało zostać uwolnionych w tej fazie. Izrael uwolni wszystkie palestyńskie kobiety i dzieci poniżej 19 roku życia przetrzymywane w izraelskich więzieniach do końca pierwszej fazy.

Według doniesień medialnych, 24 ministrów w koalicyjnym rządzie Netanjahu głosowało za porozumieniem, ośmiu było mu przeciwnych.

Przeciwnicy twierdzili, że porozumienie o zawieszeniu broni oznacza kapitulację wobec Hamasu.

Izrael rozpoczął atak na Strefę Gazy po atakach Hamasu na Izrael 7 października 2023 r., podczas których według izraelskich danych zginęło około 1200 osób, a 250 zostało wziętych jako zakładnicy.

Wojna między siłami izraelskimi a Hamasem zrównała z ziemią znaczną część silnie zurbanizowanej Strefy Gazy, zabiła ponad 46 000 osób i kilkakrotnie wysiedliła większość przedwojennej populacji enklawy liczącej 2,3 miliona osób, według lokalnych władz.

Do ostatecznego zatwierdzenia porozumienia potrzebna była w Izraelu najpierw zgoda gabinetu bezpieczeństwa rządu izraelskiego. To zostało uzyskane tuż po godzinie 15 czasu lokalnego.

Nie cały gabinet bezpieczeństwa głosował za pozytywną rekomendacją dla umowy. Głosowanie nie jest jawne, ale jasne jest, że przeciwni byli minister bezpieczeństwa narodowego Itamar Ben-Gwir i minister finansów Becalel Smotricz. Obaj liderują skrajnie prawicowym, antyarabskim partiom, obaj chcą dalszej walki z Hamasem aż do „ostatecznego zwycięstwa”.

Tuż po posiedzeniu gabinetu bezpieczeństwa Ben-Gwir wygłosił oświadczenie dla mediów.

„Wszyscy wiedzą, że ci terroryści znów spróbują nas skrzywdzić, zabić” – mówi minister na nagraniu – „Apeluję do moich kolegów w Likudzie i w Religijnym Syjonizmie: jeszcze nie jest za późno, wciąż jesteśmy przed posiedzeniem rządu, możemy zatrzymać tę umowę”.

Według informacji izraelskiej telewizji Kanał 12 przeciwko głosował również członek Likudu, Dawid Amsalem.

Izraelskie Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało dzisiaj listę 95 więźniów, którzy mają zostać uwolnieni w pierwszej fazie implementacji porozumienia. Wśród nich jest członkini Rady Legislacyjnej Palestyny Chalida Dżarrar, przetrzymywana od grudnia 2023 roku. Według organizacji broniącej praw więźniów w Izraelu była przetrzymywana w trudnych warunkach w odosobnieniu.

Posiedzenie pełnego składu rządu rozpoczęło się około 18:30 czasu lokalnego

Jaki jest kontekst

Wynegocjowane porozumienie ma wejść w życie w niedzielę 19 stycznia 2025. Wówczas rozpocznie się trwająca sześć tygodni pierwsza faza. W jej trakcie uwolnionych zostanie z Gazy 33 zakładników, Izrael natomiast zwolni setki palestyńskich więźniów z izraelskich więzień i zezwoli na wjazd do Gazy 600 ciężarówek z pomocą humanitarną dziennie.

Znamy też inne szczegóły. Pierwszego dnia – w niedzielę 19 stycznia – Hamas ma zwolnić trójkę przetrzymywanych kobiet. Kolejne cztery osoby wyjdą na wolność siedem dni później, następnie po trzy osoby co tydzień, a w ostatnim tygodniu porozumienia – pozostałe 14 osób. Za każdym razem zakładnicy muszą zostać wymienieni na większą liczbę palestyńskich więźniów. Wśród nich muszą być osoby, które odbywają karę dożywocia.

Dwaj wymienieni wcześniej skrajnie prawicowi ministrowie – Ben-Gwir i Smotricz – zagrozili wyjściem z rządu, jeżeli Netanjahu przyjmie porozumienie i zakończy działania wojenne w Gazie.

Zdaniem dziennikarzy Kanału 12 na posiedzeniu gabinetu bezpieczeństwa Netanjahu sugerował ministrom, że Izrael zamierza wznowić działania wojenne po pierwszej fazie porozumienia.

Wcześniej tego dnia minister obrony Izrael Kac zarządził, by wypuścić piątkę przetrzymywanych w areszcie administracyjnym osadników żydowskich oskarżonych o ataki na Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu. Jest to najpewniej gest w stronę środowisk ekstremistycznych i antyarabskich, które sprzeciwiają się umowie. To jedyni żydowscy więźniowie przetrzymywani w ten sposób, o których wiemy. Areszt administracyjny pozowala na wielomiesięczne przetrzymywanie więźniów bez stawiania im zarzutów. Liczba przetrzymywanych w ten sposób Palestyńczyków wystrzeliła po październiku 2023 roku. W 2024 roku przekraczała nawet 3,5 tys. osób.

Palestyńskie Ministerstwo Zdrowia w Gazie przekazało dziś, że w ciągu ostatnich 24 godzin w izraelskich atakach zginęło przynajmniej 88 osób.

Przeczytaj inne teksty w OKO.press na ten temat

Przeczytaj także: