Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło?

W najnowszym numerze tygodnika „Newsweek” Dominika Długosz i Radosław Omachel poinformowali, że ofertę na kupno grupy TVN od amerykańskich właścicieli złożył węgierski milioner József Vida, powiązany ze środowiskiem premiera Victora Orbana. TVN jest wystawiona na sprzedaż, ponieważ jej obecny właściciel, amerykański koncern Warner Bros Discovery, przeżywa kłopoty finansowe i szuka możliwości pozbycia się części swoich aktywów. Hipotetyczna finalizacja transakcji z udziałem węgierskiego biznesmena miałaby dać wpływ na telewizję TVN politykom PiS: „Musimy mieć telewizję, której ludzie ufają, którą lubią i która pokaże im, że nie jesteśmy obciachowi. Najpierw przestaną się nas wstydzić, a potem na nas zagłosują” – mówi „Newsweekowi” anonimowo jeden z polityków Prawa i Sprawiedliwości.

Druga oferta kupna TVN ma pochodzić od czeskiej grupy biznesowej założonej przez miliardera i oligarchę Petera Kellnera, który trzy lata zginął w katastrofie śmigłowca na Alasce. Kellner miał bardzo dobre stosunki z czeskimi politykami, między innymi ze sprawującymi urzędy premiera i prezydenta Vaclavem Klausem i Milošem Zemanem. Ewentualną transakcję z udziałem grupy Kellera uprawdopodabnia fakt, że cztery lata temu czeski biznesmen przeprowadził podobną transakcję, przejmując od Amerykanów m.in. TV Nova, największą stację prywatną w Czechach.

Trzecią ofertę według „Newsweeka” miała złożyć jeden z amerykańskich nadawców i ma to być opcja tymczasowa, dopóki nie poprawi się sytuacja finansowa Warner Bros Discovery.

Jaki jest kontekst?

O przejęciu TVN Prawo i Sprawiedliwość marzy od dawna jako o świętym Graalu, który dałby partii Jarosława Kaczyńskiego dostęp do impregnowanych dotychczas na przekaz partii grup elektoratów, wyborców nieco młodszych i z dużych ośrodków miejskich. Do tego celem jest zneutralizowanie krytycznego wobec PiS medium, co było istotne zwłaszcza podczas ośmiu lat sprawowania władzy przez PiS w latach 2015-23.

Najbardziej spektakularna próba miała miejsce w 2021 roku, kiedy w nocy 7 lipca pojawił się projekt nazwany szybko „lex TVN”. Zakładał nowelizację ustawy o radiofonii i telewizji w taki sposób, by koncesja na nadawanie mogła zostać udzielona jedynie spółce, w której udziały podmiotów spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego (kraje UE oraz Norwegia, Islandia, Liechtenstein) nie przekraczają 49 proc. Ten przepis miał zmusić Warner Bros do sprzedaży części udziałów i dać ówczesnej władzy wpływ na linię programową prywatnej telewizji. Mimo protestów obywateli oraz innych mediów niezależnych ustawa została przegłosowana w grudniu 2021 roku, ale zawetował ją ostatecznie prezydent Andrzej Duda, prawdopodobnie po interwencji administracji prezydenta USA Joe Bidena.

Teraz najwyraźniej pomysł wraca. Ale ewentualne przejęcie TVN przez Węgrów to nie tylko ryzyko podporządkowania TVN jednej partii politycznej, ale również rosyjskie wpływy w tle.

Jak pisze „Newsweek”, węgierski oferent, czyli József Vida, to przyjaciel najbogatszego Węgra Lőrinca Mészárosa, który z kolei przyjaźni się z premierem Viktor Orbánem. Vida ma też doświadczenie w przejmowaniu mediów – w 2019 roku kupił przez swój fundusz inwestycyjny pakiet 15 kanałów telewizyjnych, z TV2, wówczas drugą pod względem rynkowych udziałów stację telewizyjną na Węgrzech. Vida miał również zobowiązać się do wkładu finansowego w telewizję wPolsce24 Michała i Jacka Karnowskich, ale ostatecznie do transakcji nie doszło.

Ale nie tylko powiązania z węgierską autorytarną władzą są tutaj problemem. Jak czytamy, w 2023 roku przyjaciel Vidy Mészáros spędzał wakacje na jachcie Konstantina Strukowa, jednego z głównych sponsorów putinowskiej partii Jedna Rosja. Bank Mészárosa miał także pożyczyć pieniądze na kampanię Marine Le Pen.

Jak informują dziennikarze, zarówno ewentualna transakcja dotycząca TVN, jak i zamieszanie w imperium Zygmunta Solorza, właściciela Polsatu, znajdują się pod lupą polskiego kontrwywiadu.

Przeczytaj w OKO.press teksty na podobny temat

Przeczytaj także: