Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata

Co się wydarzyło

„Nasza gospodarka radzi sobie obecnie wyraźnie lepiej niż większość tych, które mają euro” – powiedział minister finansów Andrzej Domański w wywiadzie dla „Financial Times”. „Mamy coraz więcej danych, badań i argumentów przemawiających za utrzymaniem polskiego złotego”.

„Opinia publiczna sprzyja złotemu, jednak główne powody, dla których obecnie nie pracujemy nad przyjęciem euro, mają charakter ekonomiczny, a nie polityczny” – powiedział Domański. „Dwa lata temu obawiałem się, że Polska może zostać zepchnięta na drugi poziom w Unii Europejskiej i znaleźć się poza strefą euro, ale dziś Polska wyraźnie należy do najwyższej ligi gospodarczej i nie widzę silnych powodów, by rezygnować z własnej waluty” – mówi w „Financial Times” Domański.

Domański zapewnia dziennikarzy najważniejszej ekonomicznej gazety świata, że nie wejście do strefy euro, ale formalne dołączenie do G20, czyli grupy 20 najbardziej rozwiniętych gospodarek świata, jest dziś celem Polski.

Jaki jest kontekst

„Według najnowszych wyliczeń Międzynarodowego Funduszu Walutowego Polska w ubiegłym roku stała się gospodarką o wartości 1 bln dolarów, zajmując 20. miejsce na świecie” – przypomina „Financial Times”. OECD prognozuje, że 2026 roku Polska odnotuje najszybszy wzrost gospodarczy spośród państw UE (3,4 proc.).

Donald Trump zaprosił Karola Nawrockiego do udziału w szczycie G20 w Miami. Jednak nie jest to jeszcze potwierdzenie oficjalnego dołączenia Polski do tej grupy.

Brytyjski dziennik zwraca uwagę, że premier Donald Tusk zmienił zdanie w sprawie wprowadzenia w Polsce euro. Jeszcze w 2012 roku wzywał do przyjęcia wspólnej waluty. Jak zauważa „Financial Times”, „Z tego celu zrezygnowano po kryzysie zadłużeniowym w strefie euro oraz w obliczu sprzeciwu prawicowej partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS), która uczyniła utrzymanie złotego kluczowym elementem obrony suwerenności narodowej”.

„Nie dla euro” – było jednym z haseł wyborczych Karola Nawrockiego. Politycy Prawa i Sprawiedliwości raz po raz straszą, że rząd Donalda Tuska wprowadzi euro, co doprowadzi do wzrostu cen.

„Financial Times” podejmuje też wątek relacji między polskim rządem a prezydentem – pisze o napiętych relacjach i jako przykład podaje skierowanie przez prezydenta ustawy budżetowej do Trybunału Konstytucyjnego.

„Domański oskarżył Nawrockiego o podważanie wiarygodności kredytowej Polski po tym, jak agencje ratingowe zwróciły ostatnio uwagę na napięcia instytucjonalne jako czynnik ograniczający konsolidację fiskalną” – relacjonuje „Financial Times”.

„Prezydent próbuje destabilizować nasze wysiłki na rzecz poprawy finansów publicznych” – powiedział Andrzej Domański w rozmowie z FT. „Agencje ratingowe zwracają na to uwagę i może to wpłynąć na ich decyzje… to zagrożenie dla Polski”.

1 stycznia 2026 euro zaczęło obowiązywać w Bułgarii.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

Prezydent USA Donald Trump oświadczył w sobotę 25 stycznia 2026, że nałoży 100-procentowe cło na Kanadę, jeśli ta doprowadzi do zawarcia umowy handlowej z Chinami.

„Chiny zjedzą Kanadę żywcem, całkowicie ją pochłoną, włącznie ze zniszczeniem ich przedsiębiorstw, tkanki społecznej i ogólnego stylu życia” – napisał Trump na platformie Truth Social.

„Jeśli Kanada zawrze umowę z Chinami, natychmiast zostanie objęta 100-procentowymi cłami na wszystkie kanadyjskie towary i produkty wwożone do USA”.

Również w sobotę głos zabrał premier Kanady Mark Carney. W nagraniu opublikowanym na platformach cyfrowych wezwał Kanadyjczyków do kupowania krajowych produktów. Nie odniósł się bezpośrednio do groźby ceł ze strony Trumpa.

„Gdy nasza gospodarka znajduje się pod presją z zagranicy, Kanadyjczycy dokonali wyboru: skupiamy się na tym, co możemy kontrolować” – powiedział Carney. „Nie możemy kontrolować działań innych państw, ale możemy być własnym najlepszym klientem”.

Jaki jest kontekst

Przed tygodniem kanadyjski premier odbył oficjalną wizytę w Chinach. W wyniku porozumienia handlowego, jakie osiągnął z przywódcą Chin, Kanada ma obniżyć cła na samochody elektryczne importowane z Chin, zaś Państwo Środa – na olej canoa z Kanady. Chiny są największym – po USA – partnerem handlowym Kanady.

Początkowo Trump przychylnie wyrażał się o kanadyjsko-chińskiej umowie. „Jeśli można zawrzeć umowę z Chinami, powinno się to zrobić” powiedział Trump dziennikarzom w Białym Domu 16 stycznia 2026.

Jednak napięcie między USA a Kanadą nasiliły się w ostatnich dniach.

Przemawiając na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos, premier Carney wezwał inne państwa, by uznanały, że oparty na zasadach globalny porządek dobiegł końca. Wskazał Kanadę jako przykład tego, jak „średnie mocarstwa” mogą działać wspólnie, by nie paść ofiarą amerykańskiej hegemonii. „Jeśli nie jesteś przy stole, jesteś w menu” – mówił. A jego przemówienie przyjęto owacją na stojąco.

W OKO.press opublikowaliśmy je w całości:

Przeczytaj także:

W odpowiedzi Trump stwierdził, że Kanada „żyje dzięki Stanom Zjednoczonym”. Wycofał też zaproszenie dla Kanady do Rady Pokoju.

W sobotę Trump zasugerował, że Chiny próbowałyby wykorzystywać Kanadę do omijania amerykańskich ceł.

„Jeśli gubernator Carney uważa, że uczyni z Kanady «port przeładunkowy», przez który Chiny będą wysyłać towary i produkty do Stanów Zjednoczonych, to jest w poważnym błędzie” – stwierdził Trump. Nazwał Caneya nie premierem, lecz gubernatorem, co jest nawiązaniem do wcześniejszych wypowiedzi Trumpa, który wyrażał chęć uczynienia z Kanady 51. stanu USA.

Trump napisał również: „Ostatnią rzeczą, jakiej potrzebuje świat, jest przejęcie Kanady przez Chiny. To się NIE wydarzy, nawet się do tego nie zbliży!”

Przemówienie premiera Kanady analizował w OKO.press prezes Fundacji Batorego Edwin Bendyk:

„Przemówienie to wyróżnia brak hipokryzji (...).

Carney w przemówieniu przekonywał, że uznanie końca starego porządku nie oznacza akceptacji nowego ładu. Państwa średniej wielkości nie są oczywiście w stanie przeciwstawić się w pojedynkę mocarstwowej polityce neoimperialnych Stanów Zjednoczonych. Nie są jednak również skazane na „lizanie butów” ich prezydentowi (to stwierdzenie użyte przez jednego z dyplomatów francuskich). Nawet najsilniejszy osiłek w klasie nie dysponuje nieograniczoną siłą. Istotnym źródłem jego siły jest bezsiła reszty, wynikająca głównie z niezdolności do współpracy i działania razem.

Podobnie może i powinno być w polityce międzynarodowej. Pytanie więc, dlaczego ciągle państwa średniej wielkości, dlaczego Unia Europejska powstała jako platforma do łączenia zasobów i siły państw członkowskich – nie potrafią się pozbierać? To pytanie zadał Wołodymyr Zełenski występujący później niż Carney. I to jest oczywiście pytanie dziś zasadnicze – jak uczynić Europę silną ponownie lub raczej: jak ponownie uwierzyć w jej siłę, by była w stanie przeciwstawiać się sile mocarstw mających pokusę odbudowy imperialnego porządku świata?”

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło?

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy dopiero zaczęła grać, a na liczniku już jest ponad 40 mln zł. To kwota deklarowana, która została zebrana m.in. w aukcjach internetowych i przez eskarbonki. Na ulicach w całej Polsce można spotkać wolontariuszy z tradycyjnymi puszkami – liczenie zebranych pieniędzy będzie trwało w sztabach do późnej nocy. Jutro – w poniedziałek 26 stycznia – poznamy kwotę deklarowaną, którą zakończył się finał. Aukcje będą jednak trwały znacznie dłużej, eskarbonki również pozostaną aktywne, dlatego ostateczna suma zostanie podana – tradycyjnie – w marcu.

„Australia już zagrała, na Bali także już był Finał, w Delhi w Indiach również. W Waszyngtonie była burza śnieżna, sztab chciał odwołać Finał, ale później jednak zrobili licytację, czyli też z nami zagrali” – mówił szef WOŚP Jerzy Owsiak podczas rozpoczęcia finału. „Życzmy sobie wszyscy tutaj w Polsce, a także na całym świecie, gdzie tylko gramy – a jest z nami aż 1681 sztabów – aby ten dzień był bardzo ciepły, bez względu na to jaka będzie pogoda nad nami” – witał wolontariuszy i wszystkich przyjaciół Orkiestry.

W sumie kwestuje ponad 120 tys. wolontariuszy w Polsce i 24 innych krajach.

OKO.press gra z WOŚP! Na aukcje wystawiliśmy wyjątkowe grafiki Igi Kucharskiej i Mateusza Mirysa, które znają Państwo z okładek naszych tekstów.

Iga proponuje grafikę, która była okładką tekstu Michała Roleckiego „Słowianie i Słowianki. Tutejsi czy migranci?”:

Można ją wylicytować TUTAJ.

Mateusz wybrał grafikę, która była okładką tekstu „Matko, udowodnij ZUS-owi, że nie jesteś oszustką” Adriany Hochmańskiej:

Można ją wylicytować TUTAJ.

Jaki jest kontekst?

„Gastroenterologia dziecięca w Polsce to specjalizacja, która zmaga się z wieloma wyzwaniami – zarówno w zakresie diagnostyki, jak i leczenia chorób układu pokarmowego. Problemem jest i rosnąca liczba pacjentów, i konieczność posiadania nowoczesnego sprzętu, którego użycie poprawia wyniki leczenia, w tym tych pacjentów, którzy wymagają wsparcia chirurgicznego” – pisał WOŚP po ogłoszeniu celu tegorocznej zbiórki. Wszystkie pieniądze z Orkiestry zostaną przeznaczone na doposażenie dziecięcych oddziałów gastroenterologicznych.

WOŚP chce kupić m.in.:

• mobilny cyfrowy aparat RTG;
• sprzęt do endoskopii przewodu pokarmowego;
• sprzęt dla ośrodków prowadzących żywienie pozajelitowe;
• konsolę chirurgiczną da Vinci Xi, która pozwala lekarzowi sterować robotem chirurgicznym, wykonującym skomplikowane procedury w mało inwazyjny sposób;
• nowoczesne stoły operacyjne.

Przeczytaj więcej w OKO.press

Przeczytaj także:

24 stycznia 2026 r. w Minneapolis w stanie Minnesota, niecałe trzy tygodnie po tragicznej śmierci Renée Good, agenci ICE (Immigration and Customs Enforcement) lub straży granicznej zastrzelili kolejną osobę. To 37-letni Alex Pretti, pielęgniarz pracujący w szpitalu dla weteranów w Minneapolis.

Początkowo administracja Trumpa próbowała opisać Prettiego jako niebezpiecznego terrorystę z bronią, jednak dość szybko w internecie ukazały się nagrania z tego wydarzenia. Nie widać na nich by Pretti groził komukolwiek bronią. Widać natomiast, jak próbuje osłonić przed gazem pieprzowym kobietę, którą atakują agenci ICE i straży granicznej. Zostaje powalony na ziemię przez kilku z nich, jest brutalnie bity, następnie zastrzelony. Jak donosi The New York Times, do leżącego mężczyzny oddano co najmniej 10 strzałów. Pretti miał pozwolenie na broń i najprawdopodobniej posiadał ją w momencie zdarzenia, jednak z nagrań nie wynika, by wyjął ją w trakcie incydentu. Broń najprawdopodobniej znaleźli agenci ICE w momencie powalania Prettiego na ziemię.

Władze federalne (administracja Donalda Trumpa) twierdziły, że zabity mężczyzna chciał dokonac „masakry” i zaatakował agentów ICE. Z nagrania wynika, że to nieprawda.

Ze strony władz stanowych, które chciały wszcząć śledztwo pojawiły się oskarżenia, że władze federalne zabrały z miejsca zdarzenia dowody i nie wpuściły na to miejsce śledczych stanowych. Sędzia okręgowy wydał władzom federalnym zakaz niszczenia lub zmieniania jakichkolwiek dowodów związanych z zabójstwem.

Prawnicy z Minnesoty zaapelowali do sędziego federalnego o tymczasowe zablokowanie działań ICE. Rozprawa w tej sprawie odbędzie się 26 stycznia 2026 r.

Jaki jest kontekst?

Od kilku tygodni w Minneapolis trwają protesty związane z brutalnymi działaniami agentów ICE, którzy śledzą i aresztują migrantów w USA. Podczas jednego z takich protestów, 7 stycznia 2026 r., agent ICE zabił 37-letnią Renée Good. Od tej pory protesty przybrały na sile. Mieszkańcy Minneapolis zebrali się też 24 stycznia, żeby protestować po smierci Prettiego. Donald Trump wysłał do miasta Gwardę Narodową.

Przeczytaj także:

Co się wydarzyło

Ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce Tom Rose napisał przed czwartą nad ranem polskiego czasu 25 stycznia 2026 na portalu X (dawniej Twitter):

„Polska nie ma większego przyjaciela niż prezydent Trump. Wielokrotnie podkreślał on swój głęboki szacunek dla poświęcenia Polski i jej niezachwianego zaangażowania w Sojusz Północnoatlantycki, w tym solidarności i służby u boku sojuszników w Iraku i Afganistanie. Ten dorobek jest szanowany i podziwiany przez wszystkich Amerykanów, a my wszyscy cenimy wspaniałych polskich przywódców Karola Nawrockiego i Donalda Tuska. Nasza wspólna siła nadal opiera się na wzajemnym szacunku, który czyni sojusz wspaniałym i wyjątkowym — i ta zasada pozostanie w centrum uwagi!”

Jaki jest kontekst

Słowa ambasadora Toma Rose'a są kolejną reakcją na słowa Donalda Trumpa, który zbagatelizował udział wojsk sojuszniczych w wojnie w Afganistanie.

W przeprowadzonym w Davos i opublikowanym w czwartek 22 stycznia 2026 wywiadzie dla stacji Fox Bussines Donald Trump powiedział o krajach NATO: „Tak naprawdę, nigdy niczego od nich nie żądaliśmy. Wiecie, powiedzą, że wysłali wojska do Afganistanu albo Sudanu, i tak zrobili. Pozostali trochę z tyłu, trochę poza linią frontu. Ale byliśmy bardzo dobrzy dla Europy i wielu innych krajów. To musi być droga dwukierunkowa i teraz to naprawdę działa w obie strony”.

Artykuł 5 trakatu Północnoamerykańskiego został uruchomiony tylko raz – po atakach terrorystycznych na Stany Zjednoczone 11 września 2001.

Słowa Trumpa spotkały się z powszechną krytyką wśród polityków reprezentujących kraje sojusznicze.

Brytyjski premier powiedział: „Uważam wypowiedzi prezydenta Trumpa za obraźliwe i, szczerze mówiąc, oburzające. Nie dziwi mnie, że sprawiły one tak wielki ból bliskim tych, którzy zginęli lub zostali ranni”.

Holenderski minister spraw zagranicznych David van Weel potępił wypowiedzi Trumpa na temat Afganistanu, nazywając je nieprawdziwymi i pozbawionymi szacunku.

Głos zabrał także brytyjski książę Harry, który służył w Afganistanie. „Te poświęcenia zasługują na to, by mówić o nich zgodnie z prawdą i z należnym szacunkiem” – oświadczył.

„Trump pięć razy unikał służby wojskowej” – napisał na X Ed Davey, lider brytyjskich centrowych Liberalnych Demokratów. „Jakim prawem kwestionuje poświęcenie [żołnierzy]”.

Zareagowali też polscy politycy. W tym ci, którzy są najbardziej przychylni obecnej amerykańskiej administracji.

Minister obrony i wicepremier Władysław Kosiniak Kamysz napisał:

„Polska zawsze była, jest i będzie odpowiedzialnym i wiarygodnym sojusznikiem, który w momencie kiedy zagrożone jest bezpieczeństwo staje w jego obronie. Wojsko Polskie ramię w ramię z sojusznikami brało udział m. in. w misjach w Afganistanie i Iraku. Jest obecne dziś w misjach i operacjach prowadzonych przez NATO. Tragiczne momenty, kiedy ginęli nasi żołnierze pokazały, że w obronie bezpieczeństwa międzynarodowego, bezpieczeństwa Polski jesteśmy gotowi zapłacić najwyższą cenę. Ta ofiara nigdy nie zostanie zapomniana i nie może być umniejszana. Polska to wiarygodny i sprawdzony sojusznik i nic tego nie zmieni”.

Głos zabrał też prezydent RP Karol Nawrocki.

„Nie ma wątpliwości, że Polscy żołnierze to Bohaterowie. Zasługują na szacunek i słowa podziękowania za ich służbę. W Afganistanie poległo 44 odważnych Polaków: 43 żołnierzy i cywil. Na zawsze zostaną w naszej pamięci!”

W ciągu 20 lat inwazji w Afganstanie zginęło w sumie 3 486 żołnierzy NATO, z czego 2 461 stanowili żołnierze amerykańscy. Najwięcej ofiar wśród Europejczyków ponieśli brytyjczycy – zginęło aż 457 żołnierzy. Za to w przeliczeniu na liczbę mieszkańców największą ofiarę ponieśli Duńczycy – stracili 44 osoby.

Przeczytaj także: