Krótko i na temat: najnowsze wiadomości z Polski i ze świata
Witaj w sekcji depeszowej OKO.press. W krótkiej formie przeczytasz tutaj o najnowszych i najważniejszych informacjach z Polski i ze świata, wybranych i opisanych przez zespół redakcyjny
12:57 10-11-2024
Trybunał w Strasburgu: 10 tysięcy euro za rozpatrywanie spraw przez neosędziów w Sądzie Najwyższym
Rząd podpisał 22 ugody z osobami, które zaskarżyły do ETPCz fakt, że ich sprawy rozpatrywane były przez tzw. neosędziów w Sądzie Najwyższym.
Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu zakomunikował 7 listopada usunięcie 22 wniosków z listy spraw oczekujących na rozstrzygnięcie. Wszyscy wnioskodawcy skarżyli się na podstawie artykułu 6 § 1 Konwencji na naruszenie ich prawa do rozpatrzenia sprawy przez „niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą”, ponieważ ich sprawy cywilne lub karne były rozstrzygane przez różne składy Sądu Najwyższego złożone z sędziów powołanych do tego sądu przez prezydenta po rekomendacji KRS zreformowanej przez rząd PiS w 2017 roku.
Pięć skarg to sprawy prawników, wobec których postępowania prowadziła Izba Dyscyplinarna SN (rozwiązana w 2022 r.). Jedna ze skarg dotyczy prawnika, który ubiegał się o stanowisko w Izbie Cywilnej SN, ale nie uzyskał rekomendacji nowej KRS. Jego odwołanie rozpatrywała Izba Kontroli Nadzwyczajnej SN. Pozostałe sprawy dotyczą rozstrzygnięć Izby Karnej oraz Izby Cywilnej SN.
W 2024 rząd polski zawarł ugody z wymienionymi wnioskodawcami, którzy zrzekają się dalszych roszczeń w zamian za 10 tysięcy euro odszkodowania.
Jaki jest kontekst?
Trybunał w wydanym komunikacie podkreślił, że kwestie podniesione w tych 20 sprawach były już badane w szeregu orzeczeń dotyczących reform sądownictwa w Polsce zainicjowanych w 2017 roku przez rząd Prawa i Sprawiedliwości.
Nieprawidłowości w procedurze powoływania sędziów Sądu Najwyższego, które skutkują naruszeniem prawa skarżących do rozpatrzenia sprawy przez „niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą” chroniony przez art. 6 § 1 Konwencji, zostały stwierdzone m.in. w wyrokach:
- Reczkowicz przeciwko Polsce – w odniesieniu do Izby Dyscyplinarnej SN
- Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce – w odniesieniu do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN
- Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce – w odniesieniu do składu Izby Cywilnej SN
- Wałęsa przeciwko Polsce – w odniesieniu do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN
Linia orzecznicza ETPCz oznacza, że wnioskodawcy, którzy kwestionowali rozpatrywanie ich spraw przez tzw. neosędziów w Sądzie Najwyższym, z pewnością wygraliby sprawy po długich i kosztownych procesach. Z uwagi na to oraz na fakt, że obecny rząd uznaje słuszność zarzutów dotyczących naruszeń prawa do sądu, podpisano ze skarżącymi ugody.
Przeczytaj inne teksty w OKO.press na ten temat
Przeczytaj także: