Wybory samorządowe

Onet w tekście Jacka Harłukowicza podaje dziś nowe fakty na temat Samera A, byłego prezesa szwajcarskiej spółki zależnej Orlenu OTS (Orlen Trading Switzerland), która w 2023 roku doprowadziła w podejrzanych okolicznościach do straty 1,6 mld złotych. Pieniądze były wypłacane jako zaliczki na zakup ropy z Wenezueli – ta zaś nigdy do Polski nie dotarła. Sprawa wyszła na jaw dopiero w kwietniu, gdy zarządzany już przez nowe władze Orlen zmuszony był odpisać rzeczoną stratę od swoich wyników finansowych. Wtedy wyszło na jaw również, że Samer A. jest podejrzewany również o udział w przestępstwach polegających na wyłudzaniu VAT – w okresie wcześniejszym niż jego działalność w Orlenie.

Onet informuje natomiast, że jeszcze przed powołaniem do życia OTS i postawieniem na czele tej firmy Samera A. wypowiedzieli się wiosną 2022 roku na temat tego nowego pomysłu – bo to jedno z ich zadań – ludzie z Biura Kontroli i Bezpieczeństwa Orlenu. To komórka nazywana w Orlenie „bezpieką” – zajmuje się kontrolowaniem procedur, bezpieczeństwem wielkich transakcji i analizą potencjalnych zagrożeń mogących wynikać z zaangażowania koncernu paliwowego w różnych częściach świata. Pracują w niej w dużej mierze byli oficerowie służb specjalnych – zresztą nie bez nieoficjalnych rekomendacji swych przełożonych. Podobne komórki istniały i istnieją w innych wielkich spółkach skarbu państwa prowadzących działalność istotną ze względu na bezpieczeństwo państwa.

Onet dowiedział się, że eksperci z BKiB Orlenu ostro skrytykowali pomysł postawienia na czele OTS pochodzącego z Libanu Samera A. Ich zdaniem miało to stwarzać zagrożenie „że OTS zostanie wykorzystana do udziału w obrocie ropą pochodzącą z krajów objętych międzynarodowym embargiem, takich jak Iran.”. Wskazywali, że Samer A. może być powiązany z proirańską libańską organizacją terrorystyczną Hezbollah kontrolującą część terytorium Libanu i regularnie przeprowadzającą stamtąd ataki na terytorium Izraela. Ich zdaniem Samer A. mógł mieć powiązania również w Iranie. Według BKiB Samer A. był już wcześniej zaangażowany w handel irańską ropą – objętą międzynarodowymi sankcjami. Ewentualny udział w nim zaś państwowej polskiej firmy naftowej wywołałby skandal na światową skalę.

„Istnieje potencjalne ryzyko, że nie jest to projekt ekonomicznie uzasadniony z punktu widzenia biznesowego, ale umotywowany innymi przesłankami, które mogą świadczyć o materializowaniu się ryzyka nadużyć” – napisali o pomyśle powołania do życia OTS i postawienia na jej czele Samera A. eksperci BKiB. Ich raport cytowany jest przez Onet. Według Onetu eksperci BKiB wskazywali też na zastanawiającą rolę w całej operacji Michała Roga, ówczesnego członka zarządu Orlenu ds. handlu i logistyki. Róg jest obecnie przedmiotem śledztwa prokuratury podejrzewającej, że w Orlenie mogła działać (pod jego kierownictwem) grupa ustawiająca przetargi.

„Poprosiłem dziś o odwiedziny panów prokuratora generalnego i koordynatora służb w sprawie kluczowej dla bezpieczeństwa państwa: miliardowej straty i możliwych powiązań z Hezbollahem byłego szefa Orlenu. Polacy muszą poznać prawdę. Nie ma na co czekać!” – napisał w serwisie X po publikacji Onetu premier Donald Tusk.