Wybory 2023 na żywo. Duda o szkodliwych sojuszach, narodowcy o komunistach. Kaczyński o zawsze złych Niemcach

Nasze omówienie zaczniemy od badania Kantar dla TVN, ukończonego w czwartek 12 października. Nie dlatego, że jest najkorzystniejszy dla opozycji, ale z tego powodu, że ten konkretny pomiar po pierwsze został wykonany na wyższej niż zwykle próbie (1702 osoby), a po drugie, zasłużył sobie na pole position niezwykłe trafionym badaniem w 2019 roku. Wtedy również ukończony tuż przed ciszą wyborczą sondaż (i również na większej niż zazwyczaj próbie), przewidział wynik wyborów w punkt – różnice w poparciu dla partii w badaniu i wyborach nie przekraczały 1 pkt. proc.

Gdyby i tym razem Kantar trafił, wynik 15 października byłby następujący:

• PiS – 33,7 proc.
• KO – 28,3 proc.
• Trzecia Droga – 13 proc.
• Lewica – 12 proc.
• Konfederacja – 8,7 proc.
• Bezpartyjni Samorządowcy – 3,3 proc.
• Inne komitety – 1 proc.

Taki rozkład poparcia z całą pewnością dałby większość opozycji, a przeliczenia głosów na mandaty wahają się od ok. 240 do ok. 250 dla koalicji KO, Trzeciej Drogi i Lewicy.

Ostatnie sondaże. Większość z nich bardzo blisko remisu

Większość sondaży podaje jednak wyniki, które prognozują rozkład poparcia oznaczający wynik w mandatach w okolicach remisu. Większość z nich daje małą przewagę koalicji PiS i Konfederacji, ale przy tak zaciętym wyścigu nawet 1 punkt procentowy w jedną lub drugą stronę może dać zmianę mandatowych zwycięzców. Dlatego sensowniej jest po prostu mówić o remisie, czy też prognozy, która mieści się w zapożyczonym z wyborów USA określeniu „too close ta call” – wyniki są zbyt blisko siebie, by wskazać zwycięzcę.

Remis w sensie ścisłym – 230 mandatów dla opozycji, 229 mandatów dla PiS i Konfederacji (i 1 mandat Mniejszości Niemieckiej) – prognozuje ukończony w czwartek 12 października sondaż pracowni Pollster dla „Super Expressu”. Jego wynik jest następujący;

• PiS – 35,8 proc.
• KO – 31,4 proc.
• Trzecia Droga – 10,7 proc.
• Lewica – 10,5 proc.
• Konfederacja – 8,7 proc.
• Bezpartyjni – 1,5 proc.
• Inne komitety – 0,9 proc.

Warto zwrócić szczególną uwagę również na sondaż IBRiS dla Polsat News, również ukończony tak jak Kantar 12 października i również przeprowadzony na dużej próbie – 1921 osób. Wynik wyborczy wg tego sondażu (czyli w tym wypadku po rozłożeniu proporcjonalnym 7,5 proc. niezdecydowanych) byłby następujący:

• PiS – 36,6 proc.
• KO – 29,1 proc.
• Trzecia Droga – 11,9
• Lewica – 10,5
• Konfederacja – 8,8 proc.
• Bezpartyjni – 2,5 proc.
• Inny komitet – 0,5 proc.

Taki rozkład poparcia dałby prawdopodobnie minimalną przewagę w mandatach koalicji PiS i Konfederacji.

Sondaże optymistyczne dla PiS i Konfederacji

Poważne badania dające nadzieję PiS i Konfederacji są dwa: Estymatora dla tygodnika „Do Rzeczy” oraz Ipsosa dla... OKO.press i TOK FM.

Zacznijmy od Estymatora, ponieważ został ukończony później – 11 października. Prognoza wyniku wyborczego jest w nim następująca:

• PiS – 36,7 proc.
• KO – 29,9 proc.
• Trzecia Droga – 10,1 proc.
• Lewica – 9,7 proc.
• Konfederacja – 9,7 proc.
• Bezpartyjni – 2,7 proc.
• Inny komitet – 1,1 proc.

Taki wynik wyborczy dałby koalicji PiS-Konfederacja ok. 240 mandatów w przyszłym Sejmie, głównie ze względu na wyższe niż w innych badaniach notowania Konfederacji.

Ipsos dla OKO.press i TOK FM został ukończony najwcześniej ze wszystkich omawianych sondaży, bo we wtorek 10 października i prawie w ogóle nie uwzględniał np. efektu debaty wyborczej w TVP – po jej zakończeniu przeprowadzono tylko 10 proc. ankiet. Wynik wyborczy wyłaniający się z naszego sondażu byłby następujący:

• PiS – 39,6 proc.
• KO – 30,1 proc.
• Konfederacja – 9,9 proc.
• Trzecia Droga – 8,8 proc.
• Lewica – 8,8 proc.
• Bezpartyjni – 2 proc.
• Inny komitet – 1 proc.

W mandatach to niemal dokładne odwrócenie sondażu Kantara i ok. 250 mandatów dla koalicji PiS i Konfederacja.

Ostatnie sondaże. Co należy z nich rozumieć?

Z tego badawczego miszmaszu można wysnuć kilka w miarę pewnych wniosków:

• PiS prawdopodobnie uzyska najwyższy wynik 2019 października, ale jest ekstremalnie mało prawdopodobne, żeby choć zbliżył się do powtórzenia sukcesu z roku 2015 i 2019, czyli samodzielnej większości w Sejmie.
• Jest niemal pewne, że wszystkie komitety poza Bezpartyjnymi Samorządowcami przekroczą próg wyborczy.
• Jest niemal pewne, że różnica między PiS a KO będzie najniższa od niemal dekady: niższa niż w 2015 roku między PiS i PO i w 2019 roku między PiS a KO.
• Wszystko wskazuje na to, że o większości prawicowej koalicji orbitującej ideologicznie wokół obozu władzy (PiS i Konfederacja) lub koalicji opozycyjnej (KO, Trzecia Droga i Lewica) zdecydują proporcje w poparciu między Trzecią Drogą, Lewicą i Konfederacją. Im większa przewaga dwóch pierwszych komitetów nad komitetem skrajnej prawicy, tym większe prawdopodobieństwo, że to opozycja zbliży się do sejmowej większości.

Jeśli dotarliście do tego miejsca, specjalnie dla was niespodzianka: sondaż CBOS, którego wyników tu nie podajemy z powodu astronomicznej liczby niezdecydowanych, prognozuje w swoim ostatnim przed wyborami badaniu poparcie dla PiS o 10 pkt. proc. niższe niż w analogicznym sondażu w 2019 roku. Co sytuowałoby wynik wyborczy Prawa i Sprawiedliwości w okolicach wyniku sondażu Kantar dla TVN.

„Ustaliśmy. Od dwóch tygodni jesteśmy w miejscu, w którym czujemy, że wiatr wieje nie w twarz, a w plecy” – komentował wyniki ostatnich sondaży Szymon Hołownia.- „Mówili nam: program nikogo nie interesuje. A teraz tysiące ludzi pytają nas o program. Pytają: to zrobicie ze szkołą, to z ochroną zdrowia?” – mówił podczas spotkania kończącego kampanię Trzeciej Drogi w Grodzisku Mazowieckim.

„Czujemy odpowiedzialność, jesteśmy w stanie wciąż odpowiedzialność za Polskę. Pokolenie 40-latków – matek, ojców, walczy o wspólną Polskę” – kontynuował Władysław Kosiniak-Kamysz. – „Albo Trzecia Droga, albo, nie daj Boże, trzecia kadencja PiS-u” – przekonywał lider Polskiego Stronnictwa Ludowego, który w czasie swojego wystąpienia mówił między innymi o postulacie ułatwienia działalności gospodarczej wysuwanym przez koalicję PSL-u i Polski2050.

Przeczytaj także:

„Położyliśmy fundament pod zupełnie nową politykę, po erze polaryzacji. To się stało dzięki waszej pracy. Dzięki temu, że wytrwaliśmy, że wytrwaliśmy” – mówił lider Polski2050. – „Zagłosujmy z uśmiechem, a nie z zaciśniętymi zębami, jak postulowała nasza ulubiona Beata” – podsumował odwołując się do słów Beaty Szydło, która podczas spotkania z wyborcami polecała, by na PiS głosować nawet „z zaciśniętymi zębami i zamkniętymi oczami”, bo „to tylko cztery lata”.

Hołownia dziękuję i obiecuje: „zaraz się zamkniemy”

„Dziś miałem live'a z (Marcinem, byłym telewizyjnym współpracownikiem Hołowni – przyp. aut.) Prokopem, ale musiałem tu wrócić do ciebie” – wyznawał Hołownia z czułością Kosiniakowi-Kamyszowi.

„Dziękuję tym, którzy głosują sercem. Wiem, że jest część wyborców wybiera z rozsądku, z roztropności. Wam też dziękujemy. Słyszymy, że warto głosować w mniejszych okręgach, słyszymy też o rekordowych wynikach rejestracji wyborców zagranicą” – kontynuował z podziwem Kosiniak-Kamysz. – „Pamiętajcie o Trzeciej Drodze, ona też prowadzi do waszych domów. Bardzo w was wierzymy. Zagranica głosuje na Trzecią Drogę” – mówił lider PSL.

„Nie ma lepszego miejsca, jak Grodzisk Mazowiecki, by mówić o rodzinach wielodzietnych, w końcu tu zaczęła się promocja Kart Dużej Rodziny” – chwalił się polityk jednym z dokonań rządu PO-PSL dodając, że jego koalicja z partią Hołowni zadba o nauczycieli i uczniów. – „Szkoła musi pokazywać im, jak poruszać się po skomplikowanym świecie” – przekonywał.

„To jest piękny moment. Za dwie i pół godziny politycy są zobowiązani, żeby się zamknąć, poczekać, aż wypowie się naród. To bardzo dobry i kojący moment dla wielu z nas. W ciszy, skupieniu i szacunku, z naszymi rodzinami, które poniosły olbrzymie ofiary związane z kampanią, będziemy czekać, za czym opowie się naród. Czuję w kościach, że będzie w tym głosie dużo nadziei” – stwierdził Hołownia.