Wiedza historyczna nie jest najmocniejszą stroną wiceministra sprawiedliwości Patryka Jakiego. W TVP Info oskarżył opozycję, że "zrywa sejm" i zachowuje się "jak Targowica". Kulą w płot

Wiceminister sprawiedliwości Patryk Jaki krytykował opozycję w TVP Info 8 stycznia. Uznał, że „trzeba być ślepym, aby nie widzieć analogii” pomiędzy zrywaniem sejmu w czasach I Rzeczypospolitej oraz Targowicą.


Zrywanie Sejmu? Zjawisko znane w polskiej historii. Posłowie, którzy to robili zawsze mówili, że chodzi im o Polskę. Tak naprawdę jednak chodziło im o zablokowanie reform państwa i obronę własnych przywilejów. Zapisali się (...) jako Targowica.

Patryk Jaki, TVP Info - 08/01/2017

fot. Agata Grzybowska / Agencja Gazeta


Fałsz. I zrywanie sejmu, i Targowica to było zupełnie co innego


OKO.press musi przyznać się do tej ślepoty: naprawdę nie widzimy podobieństw pomiędzy zrywaniem sejmów i Targowicą (są to dwa różne zjawiska historyczne, o czym za moment) a protestami opozycji w Sejmie trwającymi od 16 grudnia 2016 r.

Zrywanie sejmu…

…było konsekwencją zastosowania przez jednego z posłów liberum veto – posłowie rozjeżdżali się wówczas do domów, a podjęte na sejmie uchwały były nieważne. Była to daleko idąca interpretacja obowiązującej w sejmie szlacheckim zasady jednomyślności. Do zerwania całego sejmu doszło po raz pierwszy w 1669 r. W XIX w. liberum veto stało się symbolem rozkładu ustrojowego i bezwładu państwa polskiego. Za panowania króla Augusta III Sasa zerwano wszystkie sejmy (z wyjątkiem tzw. sejmu pacyfikacyjnego w 1736 r., na którym potwierdzono jego tytuł królewski po wojnie o sukcesję polską 1733-1735 r.)

W 2017 r. opozycja nie zrywa więc sejmu – nie ma mowy o tym, żeby posłowie rozjechali się do domów, a podjęte uchwały były nieważne. Analogia, którą posłużył się Jaki, jest więc fałszywa.

Targowica…

…była konfederacją założoną przez wrogich reformom Konstytucji 3 Maja magnatów pod patronatem Rosji. Jej następstwem była interwencja rosyjska oraz drugi rozbiór Polski (1793). Jaki sugeruje w ten sposób, że opozycja a) broni swoich przywilejów b) działa w porozumieniu z obcymi mocarstwami. Ma oczywiście prawo do własnej opinii (nawet – naszym zdaniem – fałszywej), ale analogia historyczna jest nietrafiona: opozycja nie obala legalnie wybranej władzy ani nie wzywa obcych wojsk do interwencji. Także porównanie demokratycznych krajów Zachodu, które martwią się o stan demokracji w Polsce, z imperialną Rosją dążącą do podboju Polski, wydaje nam się całkowicie chybione.

PiS powołuje się na analogie historyczne chętnie. O „liberum veto” mówiła 9 stycznia rzeczniczka PiS, Beata Mazurek, a nieco wcześniej marszałek Stanisław Karczewski i senator Jan Maria Jackowski.



Cały felieton poświęcił „zrywaniu Sejmu” jeden z szefów portalu wPolityce.pl, Jacek Karnowski. Pisał:

Wolno np. bezwstydnie blokować mównicę i fotel marszałka, i próbować w ten sposób zerwać Sejm, dochodząc tam, gdzie nie doszła nawet Samoobrona. Zgodnie z najgorszą polską tradycją, która już raz przyniosła nam mniej więcej 3 wieki nieszczęść, niewoli, nędzy i poniżeń, licząc od Wojny Północnej.

Wykorzystywanie analogii do czasów saskich w celu potępiania opozycji demokratycznej ma długą historię w PRL. Nawet słownictwo jest zbliżone: 18 grudnia 2016 r. przed Pałacem Prezydenckim poseł PiS Joachim Brudziński mówił o „warcholstwie”, które było jednym z ulubionych epitetów władz PRL stosowanych wobec opozycji.

Warto więc wiedzieć, że wszystkie te analogie są kompletnie chybione, a ktoś, kto podpowiada je politykom i publicystom PiS, nie zdaje sobie sprawy, w jak ponurą tradycję się wpisuje.

Abonament na wolność słowa:


Popularne:

Lubisz nas?

Powiedz o tym innym