Wygląda na to, że Polska nie osiągnie w 2020 roku wymaganego przez UE pułapu 15 proc. z odnawialnych źródeł energii. A to może nas kosztować nawet 8 mld zł. Takie wnioski płyną z nowego raportu Najwyższej Izby Kontroli o rozwoju sektora odnawialnych źródeł energii, który Greenpeace nazywa "miażdżącym dla Ministerstwa Energii"

„Osiągnięcie przez Polskę założonego celu 15 proc. udziału energii ze źródeł odnawialnych w ogólnym zużyciu energii brutto w 2020 roku może być zagrożone. W 2016 roku wskaźnik ten nieznacznie przekroczył tylko 11 proc. i był najniższy od 2013 roku” – czytamy w najnowszym raporcie Najwyższej Izby Kontroli (NIK) o rozwoju sektora odnawialnych źródeł energii. A raczej – chciałoby się napisać – niedorozwoju.

Bo wszystko wskazuje na to, że Polska nie osiągnie w 2020 roku zakładanego pułapu 15 proc. z odnawialnych źródeł energii (OZE). A to będzie nas kosztowało nawet 8 mld zł.

Wszystko przez „brak konsekwentnej polityki państwa wobec odnawialnych źródeł energii, opóźnienia w wydawaniu przepisów wykonawczych oraz brak stabilnego i przyjaznego otoczenia prawnego, zapewniającego bezpieczeństwo i przewidywalność inwestycji w OZE, w szczególności w sektorze energii elektrycznej”.

„Ten raport jest miażdżący dla Ministerstwa Energii” – mówi OKO.press Paweł Szypulski z Greenpeace Polska.

„Pokazuje, jak resort pod wodzą Krzysztofa Tchórzewskiego nieudolnie kształtuje polską politykę dotyczącą odnawialnych źródeł energii, stawiając tamy jej rozwojowi w naszym kraju. I to w sposób, który w nieodległej przyszłości może kosztować Polaków miliardy złotych” – dodaje aktywista.



Do tego zobowiązała się Polska

Pakiet energetyczno-klimatyczny to zbiór ustaw UE, który ma zapewnić realizacje działań dotyczących przeciwdziałania zmianom klimatycznym przez państwa członkowskie. Częścią tego pakietu jest rozwój energetyki w oparciu nie o kopalne, ale odnawialne źródła energii (OZE). Czyli: energię wiatru, promieniowania słonecznego, geotermalną, hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich. Oraz energię z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów.

NOWE: Don Kichot polskiej energetyki. Szarża ministra Tchórzewskiego na wiatraki

Unijna dyrektywa 2009/28/WE określa, jak duży procent wytwarzanej energii ma pochodzić właśnie z OZE. W przypadku Polski w 2020 roku ten udział ma wynieść 15 proc. – w tym 10 proc. w transporcie.

Dane zebrane przez NIK pokazują, że jesteśmy coraz dalej od wymaganego stanu rzeczy.

Polska energetyka węglem stoi

W 2017 roku całościowy udział OZE w krajowej produkcji energii wyniósł zaledwie 10,1 proc. To 8,4 proc. z elektrowni wiatrowych innych odnawialnych plus 1,7 proc. z elektrowni wodnych – jak na poniższym wykresie. Niemal 80 proc. – dokładnie: 79,5 – nadal pochodzi z węgla: kamiennego (48,2 proc.) i brunatnego (31,3 proc.).

Raport "Rozwój sektora odnawialnych źródeł energii", NIK, Warszawa 2018
Źródło: Raport „Rozwój sektora odnawialnych źródeł energii”, NIK, Warszawa 2018

A jak wygląda udział OZE w polskim transporcie? Jeszcze gorzej. W 2016 wynosił zaledwie ok. 4 proc. (z wymaganych do 2020 roku 10 proc.). To mniej niż w 2012 roku!

Źródło: Raport "Rozwój sektora odnawialnych źródeł energii", NIK, Warszawa 2018
Źródło: Raport „Rozwój sektora odnawialnych źródeł energii”, NIK, Warszawa 2018

„Już w czerwcu 2015 roku Komisja Europejska w kolejnym raporcie z postępów we wdrożeniu dyrektywy o promocji odnawialnych źródeł energii ostrzegła dwa kraje: Polskę i Węgry, że mogą nie zrealizować swoich celów dotyczących OZE na 2020 rok”

– czytamy w opracowaniu NIK.



Pieniądze w błoto

Niestety, jeśli nie uda się Polsce osiągnąć założonych 15 proc. w 2020 roku, to Polacy poniosą tego koszty.

„Może to oznaczać konieczność dodatkowych wydatków rzędu 8 mld zł” – mówi OKO.press Szypulski.

„To pieniądze, które zapłacimy za to, że Ministerstwo Energii – chcąc bronić interesów lobby węglowego – świadomie ograniczało na różne sposoby rozwój OZE w Polsce” – dodaje aktywista. Te pieniądze trafią – a można by je przeznaczyć na rozwój zielonej energetyki w Polsce – do innych krajów UE, które mają nadwyżki w produkcji energii ze źródeł odnawialnych.

„W dodatku nie mówimy tu o imporcie, który spowodowałby, że z gniazdek Polaków popłynie czysta energia. Tylko o operacji księgowej, która pozwoli wyrównać nasz bilans niejako na papierze” – komentuje Szypulski.

„To pieniądze wyrzucone w błoto i cena jaką płacimy za to, że Minister Energii Krzysztof Tchórzewski stawia sobie za cel jedynie jak najdłuższe utrzymywania naszego uzależnienia od węgla, a nie racjonalny rozwój polskiej energetyki”.



Zaniedbania, zła ustawa

Autorzy raportu NIK źródło problemu również widzą w zaniedbaniach polityków, choć nie tylko PiS:

„Na przestrzeni ostatnich lat nie było konsekwentnej polityki państwa wobec odnawialnych źródeł energii. Nie przygotowano kompleksowego, opartego na aktualnych założeniach, dokumentu określającego politykę państwa wobec sektora OZE”.

Przypominają też, że:

  • dokument „Polityka energetyczna Polski do 2030 roku” – mający w założeniu zawierać zawierać spójną i kompleksową koncepcję rozwoju polskiej energetyki (w tym OZE) – nie był aktualizowany od roku 2009;
  • pomimo tego, że minister właściwy do spraw energii ma obowiązek składać rok po roku sprawozdanie z realizacji założeń „Polityka energetyczna Polski do 2030 roku”, to ostatni raz zrobił to w 2012 roku;
  • dwie dyrektywy UE dotyczące OZE zostały wdrożone z opóźnieniem: 2009/28/WE i 2015/1513/WE (w tym przypadku Komisja Europejska wszczęła przeciwko Polsce postępowanie i wezwała do usunięcia uchybienia).

Negatywnym zjawiskiem, które przekłada się na słabość OZE w Polsce jest też m.in. zmniejszenie liczby wniosków o udzielenie koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej w instalacjach OZE. „W 2016 roku złożono o ponad 60 proc. mniej wniosków o wydanie koncesji niż w roku 2015” – czytamy w raporcie.

Bardzo ważną przyczyną zahamowania rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce były ograniczenia, które wprowadziła ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych z 20 maja 2016 roku. W jej efekcie wiele firm zaniechało realizację planowanych inwestycji w istniejące lub nowe źródła wiatrowe.

Cały raport można pobrać i przeczytać na stronie NIK.


Dziennikarz i publicysta. Członek zespołu redakcyjnego „Dzikiego Życia”. Jeśli czegoś nie pisze lub nie czyta, to najpewniej siedzi gdzieś w lesie. Instruktor sztuki przetrwania. W OKO.press pisze o ekologii i dokonaniach komisji smoleńskiej.


Powiązane:

Lubisz nas?

Powiedz o tym innym