Żądanie weta słychać codziennie na ulicach ponad 100 miast. Protestują rektorzy, prawnicy, ludzie kultury, ngo'sy. O rozmowę apeluje Donald Tusk. Głosy niepokoju płyną od najważniejszych organizacji UE, a nawet z USA: "Czy wizyta Trumpa w Polsce i to, że z pozoru nie podniósł tych obaw, dały rządowi wolną drogę do takich ruchów? Nie"

Po pospiesznych głosowaniach w Sejmie i Senacie nad trzema ustawami – ustawie o Krajowej Radzie Sądownictwa, Sądach Powszechnych i Sądzie Najwyższym – depczącymi niezależność wymiaru sprawiedliwości, wszystkie oczy skierowane są w stronę Pałacu Prezydenckiego, a w ostatnich dniach – letniej rezydencji na Helu, w której przebywa Andrzej Duda. Oczekiwanie wobec prezydenta jest jedno: „3 x weto”.

Ulica

Najdonioślej słychać je na ulicach. Już od niedzieli 16 lipca, kiedy nieznane były losy ostatniej z przegłosowanych ustaw, pod Pałacem Prezydenckim były tłumne manifestacje. Promyk nadziei pojawił się we wtorek 18 lipca 2017 roku, gdy Andrzej Duda złożył poprawki do ustawy o KRS i postawił ultimatum rządowi. Twierdził, że nie podpisze ustawy o SN, jeśli jego poprawki nie zostaną uwzględnione. Jednak PiS obszedł warunki PAD i po raz kolejny zmarginalizował głos Pałacu Prezydenckiego.

Po błyskawicznym przepchnięciu ostatniej ustawy przez Sejm i Senat wszyscy liczą na głos PAD. Manifestanci, starzy i młodzi, z małych i dużych miast, zwolennicy partii opozycyjnych, apolityczni, a nawet ci, którzy głosowali na PiS, gromadzą się codziennie w kilkudziesięciu miastach – w Warszawie pod Sądem Najwyższym, Sejmem i Senatem lub Pałacem Prezydenckim i czekają na 3 razy weto.

Niektóre manifestacje były bardzo liczne. Szacuje się, że czwartkowa (20 lipca) demonstracja w Warszawie liczyła ok. 50 tys. osób, a we Wrocławiu – 10 tys. W sobotę 22 lipca w Poznaniu zebrało się kilkanaście tysięcy osób.

23 lipca protesty odbędą się w prawie 130 miastach i miasteczkach, w tym w 26 za granicą m.in.: w Berlinie, Londynie, Pradze i Lizbonie.

Z sondażu przeprowadzonego przez Kantar Millward Brown wynika, że większość Polaków i Polek domaga się weta. Na pytanie „czy Andrzej Duda powinien zawetować wszystkie trzy ustawy zmieniające system prawny w Polsce?” 55 proc. pytanych odpowiedziało twierdząco. Przecząco – 29 proc.

I zagranica

W ostatnich dniach ostro zareagowały kraje UE, a także USA, co było największym zaskoczeniem. Lipcowa wizyta Donalda Trumpa w Polsce zdawała się potwierdzać, że stamtąd PiS reprymendy raczej nie usłyszy. Usłyszał teraz, z Departamentu Stanu USA:

„Jesteśmy zaniepokojeni ciągłym dążeniem polskiego rządu do stanowienia prawa, które zdaje się ograniczać niezależność sądownictwa i potencjalnie osłabiać rządy prawa w Polsce. (…)

Czy wizyta Prezydenta Trumpa w Polsce i to, że z pozoru nie podniósł tych obaw, dały rządowi wolną drogę do takich ruchów? Nie. Stany Zjednoczone wiele razy podkreślały rolę państwa prawa i silnych instytucji demokratycznych w naszych relacjach”.

  • Zobacz całe oświadczenie Departamentu Stanu USA

    Stany Zjednoczone głęboko troszczą się o Polskę, która jest bratnią demokracją i naszym bliskim sojusznikiem.

    Dlatego też jesteśmy zaniepokojeni ciągłym dążeniem polskiego rządu do stanowienia prawa, które zdaje się ograniczać niezależność sądownictwa i potencjalnie osłabiać rządy prawa w Polsce.

    Silna i zdrowa demokracja w Polsce jest nieodzowną częścią stosunków polsko-amerykańskich. Nieustannie podkreślamy rolę rządów prawa w Polsce i cały czas ściśle monitorujemy sytuację w tym kraju.

    Wzywamy wszystkie strony do skupienia swoich działań na dopilnowaniu, aby jakakolwiek reforma sądownictwa była zgodna z polską konstytucją i najwyższymi standardami prawa międzynarodowego, jednocześnie szanując zasady niezawisłości sądów i podziału władz.

    W dalszym ciągu jesteśmy przekonani o sile polskiej demokracji i zdolności Polaków do rozwiązania tych problemów w drodze dialogu i kompromisu.

    Prezydent Trump podkreślił rolę państwa prawa w swoim przemówieniu wygłoszonym 6 lipca w Warszawie.

    Czy wizyta Prezydenta Trumpa w Polsce i to, że z pozoru nie podniósł tych obaw, dały rządowi wolną drogę do takich ruchów?

    Nie. Stany Zjednoczone wiele razy podkreślały rolę państwa prawa i silnych instytucji demokratycznych w naszych relacjach.

    Stany Zjednoczone opierają swoją politykę na ugruntowanych normach i standardach, które leżą u podstaw NATO, na obowiązkach wynikających z Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, jak też na zobowiązaniach dotyczących demokratycznych rządów i państwa prawa sformułowanych w umowach pomiędzy państwami zrzeszonymi w Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

    Ramy rządów prawa wyznaczone przez Komisję Europejską oraz opinie Komisji Weneckiej Rady Europy są częścią ciągłego dialogu z polskim rządem. Cały czas zachęcamy Polskę do szybkiego znalezienia rozwiązania zgodnego z opiniami Komisji Weneckiej i zaleceniami Komisji Europejskiej z 27 lipca i 21 grudnia.

    Wzywamy wszystkie strony do skoncentrowania swoich działań na znalezieniu takiego rozwiązania, które zapewniłoby pełnię działania i poszanowania dla demokratycznych instytucji Polski i mechanizmów zachowania równowagi politycznej.”

Protestują też instytucje europejskie:

  • Sekretarz Generalny Rady Europy:

„Skuteczne, bezstronne i niezawisłe sądownictwo jest kamieniem węgielnym każdego sprawnego systemu demokratycznej kontroli i równowagi. Sądy Najwyższe w państwach członkowskich UE odgrywają w tym kontekście rolę kluczową. Stanowią zabezpieczenie przeciwko arbitralności i zapewniają szacunek dla rządów prawa i dla praw, i wolności gwarantowanych przez Europejską Konwencję Praw Człowieka. Mając to na uwadze, jestem szczególnie zaniepokojony postanowieniami nowego projektu dotyczącego Sądu Najwyższego, który, jeśli zostanie przyjęty, wygasi kadencje sędziów Sądu Najwyższego za wyjątkiem tych sędziów, którzy wybrani zostaną do pozostania”.

  • Komisarz praw człowieka Rady Europy zauważył, że ustawy zmierzają w kierunku rządów autorytarnych.
  • Komisja Europejska: Frans Timmermans zapowiedział uruchomienie kolejnych kroków procedury praworządności, być może nawet uruchomienie art. 7, czyli m.in. sankcje finansowe.
  • Przewodniczący Europarlamentu, Antonio Tajani, napisał w liście do Andrzeja Dudy: „Na wniosek znakomitej większości liderów grup politycznych w Parlamencie Europejskim muszę wysłać Panu wyraźny sygnał zaniepokojenia sytuacją”.
  • Eurodeputowani z pięciu frakcji napisali do Antonio Tajaniego: „Nowe ustawy stoją w sprzeczności nie tylko z polską Konstytucją, ale też fundamentalnymi zasadami traktatów Unii Europejskiej. Co gorsza, ponieważ Sąd Najwyższy zatwierdza ważność wyborów, powyższe rozwiązania oznaczają nie tylko zniesienie rządów prawa w Polsce, ale również, że demokratyczność wyborów nie jest już zagwarantowana”.
  • Przewodniczący Komisji Weneckiej Gianni Buquicchio napisał , że skrócenie kadencji sędziów to „zuchwałe naruszenie europejskiego dziedzictwa konstytucyjnego”.

Ostry protest przyszedł też od „wyszehradzkiego sojusznika”. Czescy sędziowie – prezes Trybunału Konstytucyjnego, prezes Sądu Najwyższego, Rzecznik Praw Obywatelskich i Prokurator Generalny – napisali: „Nawet przy świadomości suwerenności państwa polskiego i szacunku do niej, nie możemy milczeć wobec kroków, które zagrażają jej samemu źródłu, którym są nienaruszalne wartości cywilizacji europejskiej, humanizmu i podstawowych praw i wolności”. Cały list opublikowaliśmy tutaj.

Do zawetowania ustaw wezwała prezydenta Dudę Federacja Europejskich Rad Adwokackich, reprezentująca ponad 800 tysięcy europejskich prawników.

A także inne organizacje prawnicze: American Bar Association (Amerykańskie Stowarzyszenie Prawników, największa tego typu organizacja prawnicza na świecie, zrzeszająca ponad 400 tys. osób) i The General Council of the Bar (Największe stowarzyszenie zrzeszające adwokatów z Anglii i Walii, istniejące od 1894 roku).

O niepodpisywanie trzech ustaw zaapelowały też 52 międzynarodowe organizacje pozarządowe, z niemal wszystkich europejskich krajów. W liście wystosowanym 21 lipca 2017 roku przypominają, że przeprowadzane przez PiS reformy poważnie naruszają zasadę trójpodziału władzy – fundamentalną dla demokratycznego państwa prawa.

„Dla wielu z nas aktywistów i aktywistek na rzecz praw człowieka i demokracji, Polska była świetlistym przykładem pokojowej przemiany w kierunku ochrony zasady praworządności i podstawowych wolności. Kryzys konstytucyjny trwający od 2015 roku poważnie podważył rolę Polski jako lidera demokratycznych zmian w regionie.

Apelujemy do Pana, Panie Prezydencie, o niezaprzepaszczanie dorobku Polski w walce o podstawowe prawa i wolności. To od Pana zależy teraz utrzymanie prawa do sprawiedliwego procesu w ramach systemu sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej”.

Prawnicy polscy

Przeciwko ustawom o sądach powszechnych, KRS i Sądzie Najwyższym protestują: Naczelna Rada Adwokacka, Krajowa Izba Radców Prawnych, Stowarzyszenie Sędziów Polskich Iustitia, Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar, polscy sędziowie z Hagi i Strasburga (prof. Marek Safjan, prof. Piotr Hofmański, dr hab. Krystyna Kowalik-Bańczyk, dr hab. Nina Półtorak), Międzynarodowe Stowarzyszenie Młodych Prawników.

List do Prezydenta wystosowała też pierwsza prezes Sądu Najwyższego, prof. Małgorzata Gersdorf. Dziś już wiadomo, że po powrocie z letniej rezydencji w poniedziałek, 24 lipca 2017, prezydent spotka się z prof. Gersdorf. Spotkanie zaplanowanie jest na godzinę 11:00. W liście prezes przypomniała słowa Prezydenta, które wygłosił po ogłoszeniu sondażowych wyników wyborów. Mówił: „Prezydent ma słuchać i być otwarty. Drzwi Pałacu Prezydenckiego będą otwarte. Szacunek należy się każdemu człowiekowi”. Prezes zaznaczyła, że dziś te drzwi „są zamknięte”.

Polskie organizacje pozarządowe

W obronie sądów wystąpiły także organizacje pozarządowe: 5zdań, Akcja Demokracja, Fundacja Batorego, Panoptykon, Fundacja Pole Dialogu, Greenpeace Polska, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Stowarzyszenie im. Prof. Zbigniewa Hołdy, Homo Faber, INPRIS, Kampania Przeciw Homofobi, Lambda Warszawa, Miłość nie wyklucza, Grupa Ponton, Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego, Sieć Obywatelska – Watchdog Polska, STOCZNIA, Stowarzyszenie Interwencji Prawnej.

Polskie uczelnie wyższe

List do prezydenta wystosowali też rektorzy 14 polskich uczelni, w tym: Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wyrazili zaniepokojenie podważaniem ustroju demokratycznego w Polsce i zaapelowali o niepodpisywanie ustaw.

Napisali: „Polska jest najwyższym dobrem, jakie posiadamy. Dobrem wspólnym wszystkich obywateli, którego nikomu nie wolno niszczyć. Środowisko akademickie z przerażeniem obserwuje narastający konflikt i podziały, nie tylko w elitach politycznych, ale i w całym polskim społeczeństwie, grożący nieprzewidywalnymi dla nas wszystkich konsekwencjami tak w kraju jak i zagranicą.

Apelujemy do Pana Prezydenta o niepodpisywanie przyjętych przez Sejm ustaw ze względu na ich niezgodność z Konstytucją oraz niedopuszczalny tryb ich procedowania i podjęcie wraz ze wszystkimi środowiskami stosownych rozmów dotyczących reformy sądownictwa w naszym kraju.

O wolną, demokratyczną Polskę walczyły całe pokolenia Polaków, nie pozwólmy, by to nasze wielkie wspólne osiągnięcie poszło na marne”.

Swoje zarzuty przedstawili też dziekani wydziałów prawa z dziewięciu uczelni w Polsce. Ich stanowisko opublikowaliśmy tutaj.

Ludzie kultury

Do piątku 21 lipca list ludzi kultury podpisało 675 osób – w tym Jakub Kornhauser, szwagier prezydenta Dudy.

„Pan Prezydent RP Andrzej Duda,

Szanowny Panie Prezydencie, w roku 1997 Zgromadzenie Narodowe uchwaliło Konstytucję RP, a naród, czyli wszyscy obywatele Rzeczypospolitej, przyjął ją jako ramy ustroju państwa, czyli naszego wspólnego dobra. To zbiór zasadniczych reguł, z którymi musi się zgadzać każdy przepis stanowionego prawa.

Teraz, kiedy pojawiają się głosy o tym, że wola narodu powinna stać ponad prawem, przypomnieć trzeba, że to właśnie konstytucja wynika z woli narodu, to prawo jest tej woli emanacją. Konstytucja, jak każde dzieło człowieka, nie jest bytem idealnym – i można ją poprawiać. Jednak nie w drodze zwykłych ustaw, ale jedynie zgodnie z procedurami w konstytucji zapisanymi.

My, polscy pisarze, artyści, naukowcy, wiemy aż za dobrze, że w bezpośrednim starciu słowa są słabsze od siły. Nie możemy jednak milczeć, kiedy podstawy naszego wspólnego państwa są burzone. Byliśmy świadkami obezwładnienia Trybunału Konstytucyjnego, teraz jesteśmy świadkami wprowadzania niekonstytucyjnych przepisów, które likwidują zasadę trójpodziału władzy i stoją w sprzeczności z zasadami demokracji, spychając Polskę w ustrój autorytarny. Odpowiednim na to określeniem jest „zamach stanu”. Na to nie ma i nie będzie naszej zgody.

Zwracamy się do Pana, Panie Prezydencie, ponieważ to z konstytucji wynika powaga Pańskiego urzędu. To konstytucja zawiera rotę przysięgi prezydenckiej, którą złożył Pan nam, czyli narodowi, mówiąc: „dochowam wierności postanowieniom konstytucji”. I to Pan – po zawłaszczeniu Trybunału Konstytucyjnego – jest ostatnią instancją, która może zatrzymać zamach stanu. Apelujemy więc, by nie podpisywał Pan ustaw, które podporządkowują władzę sądowniczą władzy ustawodawczej i wykonawczej”.

  • Zobacz, kto podpisał list

    Szymon Adamczak, Agata Adamiecka-Sitek, Janusz Anderman, Agnieszka Arnold, Ewa Axelrad, Krzysztof Baculewski, Gosia Baczyńska, Marcin Baczyński, Jan Bajtlik, Mirosław Baka, Zofia Bałdyga, Mirosław Bałka, Małgorzata Bogajewska, Filip Bajon, Beata Bandurska, Aleksandra Bańkowska, Joanna Bator, Edwin Bendyk, Witold Bereś, Paweł Betley, Marek Beylin, Karolina Bielawska, Marek Bieńczyk, Katarzyna Bielas, Bartosz Bielenia, Wojciech Blecharz, Andrzej Blikle, Małgorzata Błaszczyk, Bartłomiej Bobrowski, Jacek Bocheński, Robert Bolesto, Katarzyna Boni, Zofia Boni, Wojciech Bonowicz, Łukasz Borkowski, Włodzimierz Borodziej, Michał Borowski, Marcin Bosak, Andrzej Borowski, Paulina Braiter, prof. Jerzy Bralczyk, Piotr Bratkowski, Marek Brodzki, Zbigniew Brzoza, Remigiusz Brzyk, Monika Buchowiec, Jan Buchwald, Jowita Budnik, Leszek Bugajski, Patrycja Bukalska, Michał Bukojemski, Alicja Buras, Jacek St. Buras, Krzysztof Burnetko, Mateusz Burzyk, Michał Buszewicz, M. Krzysztof Byrski, Leszek Bzdyl, Alina Cała, Grzegorz Chełmecki, Elżbieta Cherezińska, Beata Chmiel, Wojciech Chmielarz, Beata Chomątowska, Łukasz Chotkowski, Jacek Chrobaczyński, Juliusz Chrząstowski, Sylwia Chutnik, Andrzej Chyra, Sebastian Cichocki, Magdalena Cielecka, Piotr Cieplak, Maciej Cisło, Magda Czapińska, Przemysław Czapliński, Marcin Czarnik, Justyna Czechowska, Anna Czekanowicz, Aleksandra Czernecka, Anna Czernow, Zofia Czerwińska, Mariusz Czubaj, Joanna Czudec, Tomasz Cyz, Helena Datner, Leszek Dawid, Małgorzata Dawidek-Gryglicka, Justyna Dąbrowska, Krystyna Dąbrowska, Jacek Dehnel, Paweł Demirski, Agata Diduszko-Zyglewska, Andrzej Domalik, Artur Domosławski, Sonia Draga, Olga Drenda, Łukasz Drobnik, Agnieszka Drotkiewicz, Joanna Drozda, Lilia Duda, Krystyna Duniec, Jan Duszyński Anna Dziewit-Meller, Zofia Dzik, Dobromir Dymecki, Marta Eloy Cichocka, Jakub Ekier, Barbara Engelking, Maciej Englert, Joanna Fabicka, Sławomir Fabicki, Wojciech Faruga, Barbara Fatyga, Jacek Fedorowicz, Paweł Felis, Tomasz Fiałkowski, Piotr Fiedler, Marek Fiedor, Natalia Fiedorczuk, Magdalena Fikus, Mirosław Filiciak, Robert Firmhofer, Marta Fox, Andrzej Franaszek, Bartosz Frąckowiak, Piotr Frączak, Maciej Froński, Barbara Frydrych, Beata Fudalej, Leon Fuks, Misia Furtak, Janusz Gajos, Alina Gałązka, Kira Gałczyńska, Paweł Gancarczyk, Iga Gańczarczyk, Krzysztof Garbaczewski, Grzegorz Gauden, Łukasz Gazur, Dorota Gębska, Agnieszka Glińska, Jacek Głomb, Janusz Głowacki, Michał Głowiński, Natasza Goerke, Ignacy Gogolewski, Jan Gondowicz, Paweł Goźliński, Anna Górecka, Marta Górnicka, Andrzej Grabowski, Mikołaj Grabowski, Paweł „Spinache” Grabowski Agata Grenda, Manuela Gretkowska, Irek Grin, Katarzyna Grochola, Piotr Gruszczyński, Karolina Gruszka, Mikołaj Grynberg, Magdalena Grzebałkowska, Wioletta Grzegorzewska, Remigiusz Grzela, Antoni Grzybek, Ewa Guderian-Czaplińska, Małgorzata Gutowska-Adamczyk, Łukasz Gutt, Marta Guzowska, Małgorzata Hajewska, Małgorzata Halber, Agnieszka Haska, Marcin Hamkało, Brygida Helbig, Maciej Hen, Józef Hen, Józefa Hennelowa, Katarzyna Herbert, Anna Herbut, Julia Holewińska, Agnieszka Holland, Jan Holoubek, Liliana Hermetz, Anna Hryniewiecka, Jacek Hugo-Bader, Anika Idczak, Anna Ilczuk, Jerzy Illg, Martyna Iwańska, Inga Iwasiów, Kora Jackowska, Agnieszka Jakimiak, Aleksandra Jakubczak, Marta Jalowska, Krystyna Janda, Elżbieta Janicka, Jagna Janicka, Aleksander Janicki, Jolanta Janiczak, Maria Janion, Anna Janko, Katarzyna Janowska, Grzegorz Jarzyna, Izabela Jasińska, Marcin Jasiński, Albert Jawłowski, Beata Jewiarz, Miłada Jędrysik, Paulina Jędrzejewska, Małgorzata Kalicińska, Manula Kalicka, Izabela Kaluta, Jakub Kamieński, Grażyna Kania, Ignacy Karpowicz, Grzegorz Kasdepke, Eliza Kącka, Marcin Kącki, Marta Keil, Dorota Kędzierzawska, Magdalena Kicińska, Jan Kidawa-Błoński, Ula Kijak, Tomasz Kireńczuk, Tomasz Kitliński, Joanna Klas, Jan Klata Maja Kleczewska, Jarosław Klejnocki, Wojtek Klemm, Barbara Klicka, Joanna Klimas, Kaja Klimek, Piotr Klimek, Szymon Kloska, Dominika Kluźniak, Andrzej Kłak, Anna Karolina Kłys, Michał Kmiecik, Krzysztof Knittel, Ewa Kochańska, Piotr Kofta, Marcin Kołodziejczyk, Jan Jakub Kolski, Agnieszka Kołodyńska, Michał Komar, Antoni Komasa-Łazarkiewicz, Maja Komorowska, Andrzej Kopacki, Justyna Kopińska, Szczepan Kopyt, Michał Korchowiec, Natalia Korczakowska, Jakub Kornhauser, Jerzy Kornowicz, Karolina -Piotrowska, Agnieszka Korzeniowska, Radosław Korzycki, Joanna Kos-Krauze, Piotr Kosiewski, Cezary Kosiński, Bartosz Kosowski, Michał Kotański, Matylda Kotlińska, Krzysztof Kowalewski, Maciej Kowalewski, Justyna Kowalska, Kuba Kowalski, Michał Jacek Kowalski, Marta Kownacka, Bodo Kox, Alina Kozińska-Bałdyga, Agnieszka Kozłowska, Katarzyna Kozyra, Ewa Koźniewska, Zuza Krajewska, Katarzyna Krakowiak, Hanna Krall, Małgorzata Kramarz, Ivo Krankowski, Joanna Kreft-Baka, Jerzy Kronhold, Anna Król, Tadeusz Król, Krystyna Krynicka, Ryszard Krynicki, Ewa Wnuk -Krzyżanowska, Radosław Krzyżowski, Paweł Kubara, Katarzyna Kubisiowska, Sylwia Kubryńska, Agata Kucińska, Sebastian Kudas, Boris Kudlicka, Igor Kujawski, Agata Kulesza, Iwona Kurz, Kamil Kuskowski, Angelika Kuźniak, Krystyna Kwiatkowska, Borys Lankosz, Łukasz Lach, Grzegorz Laszuk, Paweł Leszkowicz, Rafael Lewandowski, prof. Maciej Lewenstein, Marcin Liber, Grzegorz Linkowski, Dawid Lipiński, Krystyna Lipka-Sztarbałło, Maja Lipowska, Ewa Lipska, Jolanta Lipszyc, Jarosław Lipszyc, Bartłomiej Lis, Renata Lis, Olaf Lubaszenko, Krystian Lupa, Cezary Łazarewicz, Magdalena Łazarkiewicz, Izabela Łopuch, Paweł Łoziński, Tomasz Łubieński, Stanisław Łubieński, Maciej Łubieński, Małgorzata Łukasiewicz, Olgierd Łukaszewicz, Paweł Łysak, Anna Machcewicz, Paweł Machcewicz, Aldona Machnowska, Ewa Machulska, Juliusz Machulski, Karolina Maciejaszek, Łukasz Maciejewski, Agnieszka Maciejowska, Marcin Maćkiewicz, Wojciech Majcherek, Marcin Majchrowski, Krzysztof Majer, Tomasz Majewski, Kaja Malanowska, Jacek Malinowski, Grzegorz Małecki, Jakobe Mansztajn, Mateusz Marczewski, Janusz Margański, Dorota Masłowska, Piotr Marecki, Diana Marszałek, Marcin Mastalerz, Paweł Maślona, Ewa Matywiecka, Piotr Matywiecki, Anna Muszewska, Katarzyna Mazurkiewicz, Marta Mazuś, Marcin Meller, Andrzej Mencwel, Michał Merczyński, Izabela Meyza, Jacek Michalak, Maciej Migas, Tomasz Mielnik, Sofia Mietielica, Jarosław Mikołajewski, Aniela Mikucka, Zofia „Soniamiki” Mikucka, Piotr Mikucki, Jakub Mikurda, Marta Miłoszewska, Wojtek Miłoszewski, Zygmunt Miłoszewski, Filip Modrzejewski, Anna Molska, Agnieszka Morstin, Jacek Moskwa, Paweł Mossakowski, Paweł Mościcki, Remigiusz Mróz, Weronika Murek, Sebastian Musielak, Monika Muskała, Andrzej Muszyński, Paweł Mykietyn, Wiesław Myśliwski, Joanna Mytkowska, Katarzyna Naliwajek, Marek Napiórkowski, Leon Neuger, Michał Nogaś, Janusz Noniewicz, Dorota Nowak, Wojciech Nowicki, Maria Nurowska, Ryszard Nycz, Tadeusz Nyczek, Piotr Oczko, Barbara Oczkowa, Joanna Olczak-Ronikier, Michał Oleszczyk, Zbigniew Olkiewicz, Agnieszka Olszewska, Michał Olszewski, Małgorzata Omilanowska, Michał Opaliński, Joanna Orlik, Marcin Orliński, Wojciech Orliński, Kazimierz Orłoś, Mariusz Orski, Witek Orski, Adam Orzechowski, Monika Osiecka, Lidia Ostałowska, Maja Ostaszewska, Jacek Ostaszewski, Michał Pabian, Pia Partum, Magdalena Parys, Edward Pasewicz, Władysław Pasikowski, Paweł Passini, Paweł Pawlak, Roman Pawłowski, Sławek Pawszak, Marcin Pempuś, Krzysztof Penderecki, Marcin Perchuć, Krzysztof Persak, Maria Peszek, Jan Peszek, Elżbieta Petrajtis-O’Neill, Ewa Piaskowska, Robert Piaskowski, Grzegorz Piątek, Monika Piątkowska, Agata Pieniążek, Maciej Pieprzyca, Jerzy Pilch, Marian Pilot, Krystyna Piotrowska, Wojciech Pitala, Tomasz Plata, Grażyna Plebanek, Adam Pluszka, Dawid Podsiadło, Jacek Poniedziałek, Daniela Popławska, Maria Poprzęcka, Paweł Potoroczyn, Zbigniew Preisner, Adriana Prodeus, Marcin Pryt, Krzysztof Pruszkowski, Agnieszka Przepiórska, Malina Prześluga, Ryszard Przybylski, Maciej Pisuk, Wojciech Pszoniak, Adam Puławski, Marek Rabij, Tomasz Raczek, Katarzyna Raduszyńska, Karol Radziszewski, Jerzy Radziwiłowicz, Marek Radziwon, Joanna Rajkowska, Piotr Ratajczak, Arthur Reinhart, Małgorzata Rejmer, Bartek Remisko, Paweł P. Reszka, Robert Rient, Piotr Rogucki, Alicja Rosé, Anda Rottenberg, Anja Rubik, Wiktor Rubin, Modest Ruciński, Janusz Rudnicki, Piotr Rudzki, Joanna Rusinek, Michał Rusinek, Wojciech Rusinek, Teresa Rutkowska, Radosław Rychcik, Urszula Ryciak, Eustachy Rylski, Bartek Sabela, Małgorzata Sadowska, Dorota Sajewska, Andrzej Saramonowicz, Małgorzata Saramonowicz, Jadwiga Sawicka, Magda Sendecka, Marcin Sendecki, Andrzej Seweryn, Maciej Siembieda, Kamil Sipowicz, Alina Skibińska, Ewa Skibińska, Jerzy Skolimowski, Jakub Skrzywanek, Ewa Maria Slaska,  Dominika Słowik, Wojtek Smarzowski, Agnieszka Smoczyńska, Anna Smolar, Justyna Sobolewska, Barbara Janina Sochal, Anita Sokołowska, Marta Sokołowska, Izabela Sowa, Jan Sowa, Filip Springer, Magdalena Sroka, Marta Sroka, Olga Stanisławska, Sylwia Stano, Krystyna Starczewska, Piotr Stasik, Beata Stasińska, Andrzej Stasiuk, Danuta Stenka, Sergiusz Sterna-Wachowiak, Małgorzata Strękowska-Zaremba, Maciej Stroiński, Dominik Strycharski, Monika Strzępka, Cezary Studniak, Maciej Stuhr, Dionisios Sturis, Klementyna Suchanow, Agnieszka Suchora, Michał Suchora, Karolina Sulej, Agnieszka Sural, Katarzyna Surmiak-Domańska, Dorota Swinarska, Witold Szabłowski, Jakub Szamałek, Małgorzata Szejnert, Weronika Szczawińska, Jarosław J. Szczepański, Ziemowit Szczerek, Małgorzata Szczęśniak, Kazimiera Szczuka, Małgorzata Szczurek, Mariusz Szczygieł, Marcin Szczygielski, Adam Szczyszczaj, Piotr Szenajch, Wit Szostak, Julia Szmyt, Monika Sznajderman, Jakub Szreder, Andrzej Szubski, Małgorzata Szumowska, Marcin Szuster, Katarzyna Szustow, Joanna Szwajcowska, Borys Szyc, Julia Szychowiak, Bartosz Szydłowski, Małgorzata Szymankiewicz, Aleksandra Szymańska, Marta Ścisłowicz, Urszula Śniegowska, Bogna Świątkowska, Hanna Taborska, Roman Taborski, Piotr Tarczyński, Waldemar Tatarczuk, Tomasz Thun-Janowski, Wojciech Tochman, Olga Tokarczuk, Joanna Tokarska-Bakir, Anna Tomaszewska, Katarzyna Tórz, Mirosław Tryczyk, Mikołaj Trzaska, Jarosław Trybuś, Katarzyna Tubylewicz, Magdalena Tulli, Jarosław Tumidajski, Grzegorz Turnau, Anna Turowiec, Michał „Biedota” Turowski, Łukasz Twarkowski, Sylwia Urbańska, Maciej Ulewicz, Magdalena Umer, Rafał Urbacki, Mariusz Urbanek, Michał Urbaniak, Krzysztof Varga, Iwo Vedral, Judyta Wachowska, Izabela Wagner, Paweł Walicki, Kuba Wandachowicz, Krzysztof Warlikowski, Marcin Warzecha, Zofia Waślicka, Piotr Wawer jr., Małgorzata Wdowik, Michał Walczak, Maciej Wasielewski, Monika Weychert, Mateusz Węgrzyn, Marcin Wicha, Katarzyna Wielga-Skolimowska, Krzysztof Wierzbiański, Robert Więckiewicz, Anna Wieczur-Bluszcz, Wojtek Wilczyk, Mariusz Wilczyński, Marcin Wilk, Paulina Wilk, Ewa Winnicka, Aleksander Wirpsza (Leszek Szaruga), Barbara Wiśniewska, Janusz Leon Wiśniewski, prof. Antoni Wit Przemysław Witkowski, Mirosław Wlekły, Krzysztof Wodiczko, Paweł Wodziński, Małgorzata Wojciechowska, Piotr Wojciechowski, Kuba Wojtaszczyk, Edward Wojtaszek, Adam Wojtyszko, Maria Wojtyszko, Krystyna Wolańska, Lidia Wollman, Julia Wollner, Agnieszka Wolny-Hamkało, Tomasz Wolski, Michał Woźniak, Henryk Woźniakowski, Łukasz Wójcicki, Jaśmina Wójcik, Irena Wóycicka, Zuzanna Wrońska, Paulina Wycichowska, Barbara Wysocka, Dorota Wysocka, Julia Wyszyńska, Bartosz Zaczykiewicz, Adam Zagajewski, Patryk Zakrocki, Ewa Zaleska, Marek Zaleski, Karol Zamojski, Iwo Zaniewski, Janusz Zaorski, Anna Zapalec, Michał Zawada, Magdalena Zawadzka, Teresa Zawisza-Chlebowska, Andrzej Zieliński, Maciej Zieliński, Przemysław Zieliński, Paweł Ziemkiewicz, Sylwia Zientek, Wacław Zimpel, Maria Zmarz-Koczanowicz, Wojtek Zrałek-Kossakowski, Artur Żmijewski, Jakub Żulczyk, Xawery Żuławski, Bartosz Żurawiecki, Piotr Żurawski, Zespół Teatru 8 Dnia


Dziennikarz, aktywista, filozof bez dyplomu. Publikował m.in. w "Gazecie Wyborczej" i "Codzienniku Feministycznym". Laureat nagrody "Pióro Nadziei 2018" przyznawanej przez Amnesty International za dziennikarstwo zaangażowane. Nominowany do nagrody "Zielony Prus" Stowarzyszenia Dziennikarzy RP za wyróżniający start w zawodzie. W OKO.press pisze o edukacji, prawach człowieka, społeczeństwie obywatelskim i polityce społecznej.

Magdalena Chrzczonowicz
Magdalena Chrzczonowicz

Sekretarz redakcji OKO.press. Socjolożka i antropolożka po ISNS UW, tworzyła i koordynowała projekty społeczne w organizacjach pozarządowych (m.in. Humanity in Action Polska), prowadziła warsztaty dla młodzieży i edukatorów/ek (m.in. PAH, CEO, Amnesty International), publikowała w „Res Publice Nowej”. W OKO.press pisze o prawach kobiet i Kościele katolickim.


Powiązane:

Lubisz nas?

Powiedz o tym innym