Sejm wybrał sześcioro sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Żurek apeluje do Nawrockiego

Szóstka kandydatów była zgłoszona przez koalicję rządzącą i otrzymała wcześniej rekomendację prezydium Sejmu.

W Trybunale Konstytucyjnym jest 15 miejsc. Sędziowie wybierani są na indywidualne dziewięcioletnie kadencje.

Nowi sędziowie Trybunału Konstytucyjnego to:

• Krystian Markiewicz, sędzia, dr. hab. nauk prawnych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Śląskiego, szef komisji kodyfikacyjnej ustroju sądownictwa i prokuratury powołanej w ministerstwie sprawiedliwości, były wieloletni prezes stowarzyszenia sędziów Iustitia (236 głosów posłów za, 187 przeciw, 4 wstrzymało się).
• Anna Korwin-Piotrowska, sędzia, prezeska Sądu Okręgowego w Opolu, prezeska stowarzyszenia sędziów Themis (236 za, 185 przeciw, 4 wstrzymało się).
• Maciej Taborowski, dr. hab. nauk prawnych, profesor Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, adwokat, członek komisji kodyfikacyjnej ustroju sądownictwa i prokuratury, był zastępcą Rzecznika Praw Obywatelskich Adama Bodnara (237 za, 185 przeciw, 4 wstrzymało się).
• Magdalena Bentkowska, adwokatka, doktor nauk prawnych (236 głosów za, 186 przeciw, 4 wstrzymało się)
• Marcin Dziurda, dr hab., nauk prawnych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, radca prawny, zasiada w komisji kodyfikacyjnej prawa cywilnego w ministerstwie sprawiedliwości, były prezes Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, był też m.in. dyrektorem biura prawnego miasta stołecznego Warszawy (237 głosów posłów za, 182 przeciw, 6 wstrzymało się)
• Dariusz Szostek, profesor zwyczajny, profesor Uniwersytetu Śląskiego, radca prawny, specjalista prawa nowych technologii (237 za, 185 przeciw, 4 wstrzymało się).

Oprócz tych osób pozytywną rekomendację sejmowej komisji sprawiedliwości i praw człowieka po wczorajszym wysłuchaniu kandydatów otrzymał też dr Michał Skwarzyński z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego zgłoszony przez PiS. Komisja sprawiedliwości negatywnie oceniła drugiego kandydata popieranego przez PiS, dr. hab. Artura Kotowskiego z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, który jako jedyny ze zgłoszonych nie przyszedł na posiedzenie komisji.

Kto jeszcze jest w Trybunale Konstytucyjnym

W Trybunale Konstytucyjnym zasiadają też wybrani przez PiS dwaj „dublerzy”, czyli osoby, które zajęły miejsca już obsadzone przez koalicję PO-PSL w 2015 roku:

• Justyn Piskorski (jego „kadencja” biegnie do 18 września 2026)
• Jarosław Wyrembak („kadencja” do 30 stycznia 2027)

Oraz wybrani przez PiS sędziowie Trybunału Konstytucyjnego:

• Bogdan Święczkowski (kadencja do 16 lutego 2031) – prezes TK (sześcioletnia kadencja prezesa TK do grudnia 2030), wcześniej wiceminister sprawiedliwości w rządzie PiS i Prokurator Krajowy, prawa ręka prokuratora generalnego Zbigniewa Ziobro
• Bartłomiej Sochański (kadencja do 9 kwietnia 2029) – wiceprezes TK
• Andrzej Zielonacki (kadencja do 28 czerwca 2026)
• Stanisław Piotrowicz (kadencja do 5 grudnia 2028), były poseł PiS
• Wojciech Sych (kadencja do 8 maja 2028)
• Jakub Stelina (kadencja do 5 grudnia 2028)
• Rafał Wojciechowski (kadencja do 7 stycznia 2029)

Sejm wcześniej przyjął uchwałę o Trybunale Konstytucyjnym

Dzień przed wyborem sędziów TK Sejm przyjął uchwałę „w sprawie działań niezbędnych do zapewnienia spełniania przez Trybunał Konstytucyjny wymogów sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego”.

Uchwała mówi, że obecny TK „w świetle standardów konstytucyjnych oraz wiążących RP standardów międzynarodowych i europejskich, przestał spełniać swoją funkcję jako organ bezstronny i niezawisły, służący obywatelom Rzeczypospolitej jako najważniejszy strażnik ich konstytucyjnych praw”.

PiS wnioskował o odrzucenie uchwały.

Uchwałę przyjęto głosami 235 posłów (Koalicji Obywatelskiej, PSL-Trzeciej Drogi, Lewicy, Centrum i Polski 2050).

Przeciw było 197 posłów (PiS, Konfederacji, Konfederacji Korony Polskiej, dwóch posłów z koła Demokracja Bezpośrednia oraz posłowie niezrzeszeni Marek Jakubiak i Paulina Matysiak).

Trybunał Konstytucyjny nie próbował storpedować wyboru nowych sędziów

Trybunał Konstytucyjny nie zdecydował się jeszcze rozpatrzyć wniosku posłów PiS o wydanie „zabezpieczenia”, czyli zobowiązanie organów państwa do niedziałania do czasu, aż TK rozstrzygnie wniesioną przez PiS sprawę dotyczącą uchwalonych przez PiS przepisów regulujących wybór sędziów TK. Rozprawa w tej sprawie jest zaplanowana na 17 marca. Oznacza to, że TK nie próbował zablokować, czy zdelegitymizować, wyboru nowych sędziów TK przez Sejm.

Na podstawie zaskarżonych przez PiS przepisów PiS wybrał sędziów TK.

Poseł Warchoł z PiS oskarża Donalda Tuska o zamach na Trybunał Konstytucyjny

Miejsca w Trybunale Konstytucyjnym powinny były być sukcesywnie zapełniane w miarę pojawiających się wakatów.

Jednak koalicja 15 października po objęciu władzy w grudniu 2023 roku przyjęła strategię marginalizowania TK z „dublerami” i przestała drukować jego wyroki oraz nie zgłaszała kandydatów do TK. Chciała zreformować Trybunał ustawami. Ale dwie ustawy o TK z 2024 roku prezydent Andrzej Duda skierował do Trybunału Konstytucyjnego, który w 2025 roku uznał, że ich przepisy są niezgodne z konstytucją. Po wygranej w wyborach prezydenckich w 2025 roku Karol Nawrocki przyjął skrajnie konfrontacyjną postawę wobec prób zmian w sądownictwie, w tym poprzez używanie prawa weta. Dlatego koalicja rządząca zdecydowała się w końcu obsadzić miejsca w TK.

Marcin Warchoł, wiceminister sprawiedliwości w rządzie PiS, po przedstawieniu kandydatur na sędziów TK zwrócił się do premiera Donalda Tuska, oskarżając go, że rządząca koalicja dokonuje zamachu na Trybunał Konstytucyjny.

„Dziś zamach na TK jest panu potrzebny po to, żeby ten Trybunał, pański na telefon, akceptował wszystkie łajdactwa pańskiej pato-władzy” – mówił do Tuska. Oskarżył też premiera o niszczenie „niezależnego TK”, „żeby już nigdy więcej nie było wyroków wspierających Polaków”, a „klepane były antypolskie ustawy”.

Poseł Warchoł mówił również, że „niezależny Trybunał„ (czyli, jak można się domyślić, w którym sędziowie zostaliby wybrani przez PiS) ”nie zgodziłby się na wprowadzenie do Polski„ armii migrantów, ETS 2 (czyli nowego unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji, który ma objąć transport drogowy i budownictwo), umowę Mercosur czy inne ”eko-haracze i drakońskie podwyższenie podatków”.

Warchol skrytykował także to, że koalicja 15 października dokonuje wyboru sędziów TK „hurtem”. Podkreślał, że kadencje sędziów Trybunału są indywidualne.

Warto zauważyć, że sześciu sędziów zostało wybranych indywidualnie, Sejm głosował po kolei nad uchwałami o ich wyborze. Poza tym za rządów PiS Sejm też wybierał kilku sędziów w tym samym czasie. Na przykład Stanisław Piotrowicz, Jakub Stelina i Krystyna Pawłowicz (która przeszła w stan spoczynku ze względu na stan zdrowia) zostali wybrani na sędziów TK na jednym posiedzeniu Sejmu w listopadzie 2019 roku.

Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty skomentował wystąpienie posła Warchoła, przypominając, że nie wiadomo, na co się nie zgodzi niezależny Trybunał Konstytucyjny, bo jest niezależny.

Co zrobi prezydent Nawrocki?

Sędzią TK jest się od chwili wyboru przez Sejm.

Jak wyjaśniał prof. Stanisław Biernat, sędzia TK w stanie spoczynku, procedurę wyboru sędziów TK można podzielić na trzy etapy:

• zgłaszania kandydatów,
• wybór sędziów przez Sejm
• i obejmowania urzędu przez wybranych sędziów.

Rolę prezydenta RP w tym procesie określa ustawa. Prezydent nie bierze udziału w kształtowaniu składu TK, ale ma stworzyć warunki, aby sędzia wybrany przez Sejm mógł rozpocząć wykonywanie powierzonych mu funkcji. Z ustawy wynika, że prezydent jest zobowiązany do umożliwienia złożenia ślubowania przez sędziów Trybunału.

Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek wyraził nadzieję, że prezydent Nawrocki odbierze ślubowanie od sześciu wybranych sędziów niezwłocznie, w przyszłym tygodniu. Powiedział, że gdyby Nawrocki nie przyjął ślubowania, koalicja rządząca ma „plan B”, ale nie chciał go ujawniać.

Żurek zaapelował do prezydenta Nawrockiego, by ten nie próbował łamać konstytucji.