Jaki utonął w oceanie hipokryzji. Zamartwia się, że prezes Rzepliński popsuł reputację Trybunału

W "Faktach po faktach" Patryk Jaki znalazł się 13 stycznia 2017 w opałach. Katarzyna Kolenda-Zaleska spytała wiceministra o publiczną połajankę, jaką dostał jego szef Zbigniewa Ziobro od Jarosław Kaczyńskiego za zaskarżenie do TK uchwał sejmowych.

"Ja i minister Zbigniew Ziobro myślimy tak samo jak prezes PiS, ale wykonaliśmy gest w kierunku opozycji" - powiedział Jaki, ale nie mógł do końca zachować powagi widząc rozbawienie na twarzy Kolendy-Zaleskiej.

W tej sytuacji Jaki skupił się na wizerunku Trybunału Konstytucyjnego stawiając tezę, że z winy prezesa Andrzeja Rzeplińskiego oceny TK są najniższe w historii. Z wyrazem bólu na twarzy, odniósł się do rozmowy w "Faktach po faktach" z prof. Rzeplińskim, która poprzedzała jego występ:

"Wyjątkowo bolało mnie, było przykre, że prezesa Rzeplińskiego bardzo wiele czasu zajmowały tego typu [co przed chwilą] oceny polityczne, a bardzo mało czasu to, co było najważniejsze, kiedy dzieci były zabierane za biedę, nie słyszałem reakcji elit prawniczych".

Diagnoza Jakiego brzmi zatem tak:

Najniższe oceny w historii?

Systematyczne badania oceny działalności instytucji publicznych prowadzi CBOS. Oto notowania TK z czasów prezesa Rzeplińskiego:

Widać wyraźnie, że opinia o Trybunale Konstytucyjnym były przez lata stabilna: trzy-czterokrotna przewaga ocen dobrych nad złymi i znaczna część - około 40 proc. ludzi, którzy nie wyrażali opinii (wielu z nich nie orientowało się nawet, co to za instytucja). Tak było jeszcze we wrześniu 2015 roku.

Zmiana nastąpiła po zwycięstwie wyborczym PiS, od tego czasu ocen dobrych ubywa, a złych przybywa. W ostatnim, grudniowym (2016) sondażu CBOS przewaga złych jest półtorakrotna. Spadła też (do 28 proc.) liczba ocen "trudno powiedzieć".

Ocena Jakiego jest jednak z gruntu fałszywa. Prof. Rzepliński był prezesem TK przez cały czas objęty badaniami (od 3 grudnia 2010 do 19 grudnia 2016).

Przyczyna musi łączyć się z tym, co wydarzyło się od wyborów 2015 roku, czyli roczną wojną jaką tej instytucji wytoczyło Prawo i Sprawiedliwość. Jedną z ofiar tej wojny była ocena działalności TK w sondażach.

Zaufanie do Trybunału

Politycy prawicy często mylą "ocenę działania instytucji" z "zaufaniem" do niej. Pogarszające się w 2016 roku oceny działania Trybunału nie muszą wcale oznaczać, że krytycy TK, który nolens volens stał się stroną w sporze o praworządność w Polsce, straciła zaufanie do samej instytucji niezależnego sądu konstytucyjnego czyli stanęła po stronie władz.

W grudniowym sondażu OKO.press aż 61 proc. badanych oceniło, że "źle się stało", że pozycja Trybunału została w Polsce osłabiona.

Wiadra pomyj na Trybunał

Władze PiS wykonały w ostatnim roku systematyczną pracę, by ograniczyć rolę Trybunału Konstytucyjnego w państwie, czy wręcz wyeliminować TK przynajmniej w dotychczasowym kształcie. Wystarczy wymienić odmowę publikacji wyroków Trybunału, uchwalanie kolejnych ustaw naprawczych, odmowę przez prezydenta przyjęcia przysięgi od sędziów "obcych" i przyjmowanie - po nocy - przysięgi od "swoich", zwolnienia lekarskie PiS-owskich sędziów czy "skok na prezesurę" sędzi Przyłębskiej.

Tym aktom politycznym towarzyszył temu zmasowany atak słowny.

Trybunał był przedstawiany jako:

• "swoista trzecia izba parlamentu, która nie pozwoliłaby nowej, legalnie wybranej władzy na to, co my nazywamy naprawą Rzeczypospolitej";
• siła antydemokratyczna;
• "reduta wszystkiego tego, co w Polsce jest złe";
• arbitralny i zaślepiony wróg ("wszystkie nasze posunięcia mogą być kwestionowane na zasadzie dowolnej");
• instytucja komunistyczna ("wpisana do ichniej konstytucji 26 marca 1982 r. (...) miał to być ten kaganiec, że kiedy drugi raz sięgniemy do wolności, to go nam spróbują nałożyć").
• Samego Andrzeja Rzeplińskiego zaciekle atakowano za to, że "stał się politykiem", a także za liczne "delikty dyscyplinarne i konstytucyjne". Obrażano go np. tak: "Gdyby miał trochę honoru podałby się do dymisji".

PiS stawiało też Trybunałowi fałszywe zarzuty, powtarzając np. w kółko, że TK "bronił SB-ckich emerytur", podczas gdy było dokładnie odwrotnie: sąd konstytucyjny odrzucił wniosek SLD skarżącej ich obniżenie.

Padał też zarzut - którego użył także 13 stycznia Jaki - że Trybunał stał zawsze po stronie "elit" wbrew interesom "zwykłych ludzi".

Tymczasem w orzeczeniach TK jest wiele przykładów obrony interesów słabszych grup na gruncie zapisów konstytucyjnych m.in. o prawie do równości i godności. W wyroku z końca 2015 r. TK orzekł np., że obowiązujący poziom kwoty wolnej od podatku jest za niski i nakazał jej podniesienie najpóźniej od początku 2017 r.

Popisy Patryka Jakiego

Sam Jaki, który tak troszczy się o reputację Trybunału Konstytucyjnego gorliwie uczestniczył w "kampanii defamacyjnej" (ulubione słowo Jarosława Kaczyńskiego) i wyrażał się lekceważąco o sędziach. Nawet jak na standardy PiS może budzić zdziwienie taka nonszalancja młodego człowieka bez osiągnięć zawodowych, a nawet wykształcenia prawniczego.

Kiedy w marcu 2016 Trybunał miał rozpatrzeć kolejną ustawę o TK autorstwa PiS Patryk Jaki mówił w Radiu Zet : "Sędziowie Trybunału są wolnymi ludźmi.

Nie jesteśmy w stanie użyć żadnych środków siłowych, natomiast apelujemy i prosimy. To niszczenie polskiego państwa"

PiS z aktywnym udziałem Jakiego wykonało ogromną pracę, by zdezawuować w Polsce Trybunał Konstytucyjny i podważyć jego ustrojową rolę. Nie trzeba szukać innych uzasadnień rosnącego przekonania Polek i Polaków, że TK źle działa. Można się raczej dziwić, że wciąż tak wiele osób broni tej instytucji.